بررسی 14 علت گرم شدن طبقه بالای یخچال و روش رفع آن
معمولاً یخچالها به گونهای طراحی شدهاند که هوای سرد از طریق دریچههایی در پایین یخچال به سمت بالا جریان یابد و طبقات مختلف را خنک کند؛ اما گاهیاوقات به علت گرم شدن طبقه بالای یخچال، این فرآیند با مشکل مواجه میشود و باعث اختلال در سیستم تبرید و فاسد شدن سریع مواد غذایی میشود.
این مشکل به عوامل متعددی مرتبط است و برای تعمیر یخچال باید این عوامل و قطعات بررسی شوند. در ادامه علت گرم شدن طبقه بالای یخچال و روشهای عیبیابی آن را توضیح خواهیم داد.
- از قرار دادن مواد غذایی داغ یا حجیم در طبقه بالایی یخچال خودداری کنید.
- دمای یخچال را بین 3 تا 5 درجه سانتیگراد تنظیم کنید.
- .اگر یخچال شما به طور ناگهانی خاموش میشود و روشن نمیشود، ممکن است مشکل مربوط به برق، ترموستات یا سایر اجزای الکتریکی باشد.
- سردتر کردن درجه یخچال راهکار مناسبی برای جبران اختلاف دمای طبقات نیست.
- سرد بودن فریزر را در عیبیابی قطعات مرتبط با انتقال هوا جدی بگیرید.
- بازگشت موقت سرما پس از برفکزدایی میتواند نشانه اختلال در سیستم دیفراست باشد.
بررسی علت گرم شدن طبقه بالای یخچال با نشانهها
بعضی خرابیهای یخچال نشانههای مشترکی دارند. برای مثال کاهش شدت جریان هوا از دریچهها میتواند هم به خرابی فن و هم به تجمع یخ اطراف اواپراتور مربوط باشد. در جدول زیر نشانههایی را که در محدود کردن دامنه عیبیابی به شما کمک میکنند، کنار یکدیگر قرار دادهایم.
| گرم بودن طبقه بالا و سرد بودن طبقات پایین | اختلال در توزیع هوا؛ بررسی دریچهها |
| تجمع رطوبت روی سقف داخلی یخچال | نفوذ هوای مرطوب؛ بررسی لاستیک بالایی درب |
| بسته نشدن کامل درب | بررسی لولاها، موانع و ارتفاع پایهها |
| کاهش جریان هوا از دریچهها | بررسی فن، دمپر و کانال هوا |
| برفک ضخیم روی دیواره پشتی فریزر | بررسی سیستم دیفراست |
| صدای برخورد پرههای فن با مانع | بررسی یخزدگی اطراف فن |
| بازگشت موقت سرما پس از برفکزدایی | بررسی منشأ یخزدگی مجدد |
| توقف غیرعادی فن همراه با ارور | بررسی فن، اتصالات و برد |
| اختلاف مداوم دمای واقعی با درجه تنظیمی | بررسی سنسور و توزیع هوا |
| صدای تقتق مکرر از پشت یخچال | بررسی کمپرسور و مدار راهاندازی |
| کارکرد یکسره موتور و کاهش سرمای فریزر | بررسی مدار تبرید و کندانسور |
10 علت گرم شدن طبقه بالای یخچال
طبقه بالایی یخچال به طور طبیعی از طبقات پایینتر گرمتر است. دلیل این امر، تمایل هوای سرد به حرکت به سمت پایین و تجمع در سطوح پایینی محفظه یخچال است. آنچه در بررسی علت گرم شدن طبقه بالای یخچال اهمیت دارد، دمای واقعی این قسمت است.
به همین منظور لازم است تا یک دماسنج مخصوص یخچال تهیه کنید و پس از قرار دادن آن در طبقه بالا، چند ساعت به دستگاه فرصت دهید. برای نگهداری مواد غذایی فسادپذیر، دمای این قسمت نباید بیشتر از ۴ درجه سانتیگراد باشد. در ادامه به بررسی علل گرم شدن غیرمعمول طبقه بالایی یخچال و راه حلهای رفع آن میپردازیم.
1. مسدود شدن دریچههای هوا؛ علت گرم شدن طبقه بالای یخچال
پر بودن یخچال بهخودیخود ایرادی ندارد؛ مهم این است که ظروف را در کدام قسمت کابین قرار دادهاید. شاید نیمی از فضای یخچال خالی باشد، اما ظرف بزرگی درست مقابل دریچه خروج هوای طبقه بالا قرار داشته باشد.

در یخچالهایی که چند دریچه روی دیواره پشتی دارند، همین اشتباه کوچک در چیدمان میتواند سرمای یک طبقه را کاهش دهد. هنگام نظمدهی یخچال، علاوهبر دریچههای خروج هوای سرد، به دریچههای برگشت هوا هم توجه کنید. چسباندن بستههای مواد غذایی به این دریچهها، گردش هوا را در کابین با مشکل مواجه میکند.
2. بسته نشدن کامل درب یخچال در قسمت بالا
وجود قطرات آب روی سقف داخلی یخچال یا مرطوب بودن لبه طبقه اول، ارزش بررسی بیشتری دارد. احتمال دارد میان لاستیک بالایی درب و بدنه فاصلهای وجود داشته باشد که از همان محل، هوای گرم و مرطوب آشپزخانه به کابین راه پیدا کند.

برای بررسی این علت گرم شدن طبقه بالای یخچال، یک ورق کاغذ را بین لاستیک و بدنه قرار دهید و درب را ببندید. کاغذ را در چند نقطه امتحان کنید. بیرون آمدن راحت آن از یک قسمت مشخص، توجه شما را به همان بخش از لاستیک جلب میکند.
البته پیش از خرید لاستیک جدید، وضعیت لولاها و ارتفاع پایههای یخچال را هم بررسی کنید. افتادگی درب یا شیب نامناسب دستگاه گاهی اجازه نمیدهد لاستیک بهخوبی روی بدنه بنشیند.
3. خرابی فن اواپراتور؛ علت گرم شدن طبقه بالای یخچال
احتمال دارد تا پیش از گرم شدن طبقه بالا، توجه چندانی به شدت جریان هوا از دریچههای یخچال نکرده باشید. حالا همین موضوع میتواند در تشخیص سلامت فن به شما کمک کند.

فن اواپراتور، هوا را از میان پرههای سرد اواپراتور عبور میدهد و به سمت محفظههای مختلف هدایت میکند. کاهش سرعت چرخش فن یا گیر کردن پرههای آن در میان یخها، حجم هوای سرد ورودی به طبقات را کاهش میدهد.
در بررسی این علت گرم شدن طبقه بالای یخچال، به صداهای داخل کابین هم گوش دهید. صدای ساییده شدن یا برخورد منظم پرهها با یک مانع، احتمال یخزدگی اطراف فن را مطرح میکند. البته خاموش شدن فن به محض باز کردن درب، در بسیاری از مدلها کاملاً طبیعی است.
4. خرابی سیستم دیفراست؛ علت گرم شدن طبقه بالای یخچال
به این فکر کنید که چطور یک یخچال نوفراست بدون نیاز به برفکزدایی دستی، ماهها به فعالیت خود ادامه میدهد. در این دستگاهها قطعاتی مانند المنت، سنسور دیفراست و مدار کنترل برفکزدایی، در فواصل مشخص یخهای اطراف اواپراتور را از بین میبرند.
با خرابی هر یک از قطعات مؤثر در برفکزدایی، رطوبت هوا بهمرور لایه ضخیمی از یخ روی اواپراتور تشکیل میدهد. در این وضعیت حتی با وجود سلامت فن، فضای کافی برای عبور هوا از میان پرههای اواپراتور وجود ندارد.

چنانچه علت گرم شدن طبقه بالای یخچال به سیستم دیفراست مربوط باشد، با تغییر درجه دستگاه مشکل را حل نمیکنید. چراکه مانع اصلی در مسیر عبور هوا قرار دارد و ربطی به سرد نبودن سطح اواپراتور ندارد.
یکی از راههای بررسی این مشکل، برفکزدایی کامل یخچال است. برای این کار ابتدا مواد غذایی را به یخچال دیگری انتقال دهید. دستگاه را از برق بکشید و درب محفظهها را دستکم ۲۴ ساعت و تا ذوب کامل یخها باز بگذارید.
پس از راهاندازی مجدد و تثبیت دمای دستگاه، وضعیت سرمای طبقه بالا را زیر نظر بگیرید. بازگشت سرما و تکرار مشکل پس از گذشت چند روز، احتمال تجمع مجدد یخ در مسیر هوا را افزایش میدهد. در این مرحله بررسی المنت، سنسور دیفراست، فیوز حرارتی و مدار فرمان برفکزدایی به پیدا کردن قطعه معیوب کمک میکند.
5. یخزدگی کانال انتقال هوا؛ دیگر علت گرم شدن طبقه بالای یخچال
یخزدگی مسیر انتقال هوا همیشه به معنای خرابی المنت دیفراست نیست. ورود مداوم هوای مرطوب از درب، تجمع آب حاصل از برفکزدایی یا اختلال در تخلیه آن نیز میتواند در بعضی مدلها به تشکیل یخ در مسیر هوا منجر شود.
برای درک ارتباط این مشکل با علت گرم شدن طبقه بالای یخچال، کافیست محل انشعاب کانالهای هوا را در نظر بگیرید. چنانچه یخ یکی از مسیرهای فرعی را مسدود کند، احتمال دارد سایر دریچهها همچنان هوای سرد دریافت کنند. به همین دلیل بررسی وضعیت کانالها در یخچالهایی که تنها یک طبقه از آنها گرم شده، اهمیت دارد.
6. باز نشدن دریچه دمپر یخچال؛ علت گرم شدن طبقه بالای یخچال
در بعضی مدلهای یخچالفریزر، دریچه دمپر وظیفه کنترل حجم هوای سرد ورودی به کابین را بر عهده دارد. این دریچه متناسب با نیاز سرمایشی یخچال باز و بسته میشود.

گیر کردن دمپر در وضعیت نیمهباز باعث میشود یخچال سهم کمتری از هوای سرد فریزر داشته باشد. البته خرابی دمپر اصلی معمولاً به گرم شدن چند طبقه منجر میشود؛ بنابراین محل قرارگیری دریچه و نحوه توزیع هوا در مدل یخچال شما اهمیت دارد.
برای بررسی دمپر بهعنوان علت گرم شدن طبقه بالای یخچال، علاوهبر سلامت موتور دمپر برقی، باید حرکت آزادانه دریچه و وجود یخ در اطراف آن را هم بررسی کرد.
7. تشخیص اشتباه دمای کابین توسط سنسور یخچال
فرض کنید دماسنجی که در طبقه بالای یخچال قرار دادهاید، دمای ۸ درجه را نشان میدهد؛ اما سنسور معیوب اطلاعاتی معادل دمای ۴ درجه به برد ارسال میکند. در این وضعیت سیستم کنترل یخچال دلیلی برای ادامه سرمایش نمیبیند.

در دستگاههایی که برای کنترل دمای قسمتهای مختلف کابین چند سنسور دارند، خرابی سنسور یک ناحیه میتواند تأثیر بیشتری بر دمای همان قسمت بگذارد.
البته اختلاف دمای نمایشگر و دماسنج، بهتنهایی خرابی سنسور را تأیید نمیکند. بعضی نمایشگرها صرفاً درجه تنظیمی دستگاه را نشان میدهند. تشخیص دقیق خرابی این قطعه به اندازهگیری مقاومت سنسور و مقایسه آن با مقادیر استاندارد سازنده نیاز دارد.
8. پر شدن بیش از حد یخچال از دلایل گرم شدن طبقه بالای یخچال
اگر نظم دهی یخچال به درستی انجام نشده باشد و محفظه آن بیش از حد پر از مواد غذایی باشد، جریان هوا در آن مختل شده و طبقه بالایی گرم میشود. این امر به خصوص در مورد طبقه بالایی صدق میکند، زیرا هوای سرد تمایل دارد به سمت پایین حرکت کند.

به همین دلیل لازم است از قرار دادن مواد غذایی با حجم زیاد در یخچال خودداری کنید و برای جریان بهتر هوا در یخچال، فضای مناسب و کافی بین مواد غذایی در نظر بگیرید.
9. خرابی برد الکترونیکی؛ علت گرم شدن طبقه بالای یخچال
برد الکترونیکی را باید پس از بررسی قطعاتی در نظر بگیرید که مستقیماً در گردش هوا نقش دارند. برای مثال شاید موتور دمپر کاملاً سالم باشد، اما فرمان باز شدن دریچه را از برد دریافت نکند. وضعیت مشابهی نیز در مدار فرمان فن اتفاق میافتد.

در این موارد تعویض فن یا دمپر کمکی به رفع علت گرم شدن طبقه بالای یخچال نمیکند؛ چراکه ایراد در مدار کنترل عملکرد قطعه است. با وجود این احتمال، دقت کنید که پیش از تأیید خرابی برد، باید سلامت سیمکشی، اتصالات و سنسورهایی را که اطلاعات لازم برای صدور فرمان به برد میفرستند، بررسی کرد.
علت گرم شدن طبقه بالای یخچال همراه با کاهش سرمای سایر طبقات
دلایلی که تا اینجا بررسی کردیم، بیشتر به اختلاف دمای قسمتهای مختلف یخچال مربوط بودند. اما گاهی اولین نشانه کاهش قدرت سرمایشی دستگاه را در طبقه بالا میبینید و پس از مدتی متوجه گرم شدن طبقات دیگر هم میشوید. در این وضعیت بهتر است تنظیمات دما و وضعیت قطعات مدار تبرید را نیز در بررسیهای خود لحاظ کنید.

10. تنظیمات اشتباه دمای یخچال؛ علت گرم شدن طبقه بالای یخچال
شاید مدتها از آخرین باری که درجه یخچال را تنظیم کردهاید، گذشته باشد. بااینحال تغییر ناخواسته تنظیمات پنل هنگام تمیزکاری یا فعال ماندن حالت تعطیلات در مدلهای دارای این قابلیت، از مواردی هستند که ارزش بررسی دارند.

در روزهای گرم تابستان نیز افزایش دمای آشپزخانه میتواند ظرفیت سرمایشی دستگاه را بیشتر درگیر کند. بااینحال به صرف گرم شدن هوا، درجه یخچال را تغییر ندهید. ابتدا دمای واقعی کابین را بسنجید و در صورت نیاز، تنظیمات را مطابق دفترچه دستگاه اصلاح کنید. حدود ۲۴ ساعت به یخچال فرصت دهید تا بتوانید نتیجه تغییر تنظیمات را ارزیابی کنید.
11. اختلال در عملکرد کمپرسور؛ علت گرم شدن طبقه بالای یخچال
برای اینکه مشخص کنید کمپرسور در شکلگیری علت گرم شدن طبقه بالای یخچال نقشی دارد یا خیر، وضعیت سرمای فریزر را نیز بررسی کنید. کمپرسوری که توان کافی برای به گردش درآوردن مبرد ندارد، معمولاً قدرت سرمایش تمام دستگاه را تحت تأثیر قرار میدهد.

البته روشن نشدن کمپرسور همیشه به معنای خرابی خود موتور نیست. در کمپرسورهای معمولی، رله استارت و در مدلهای دارای خازن راهانداز، سلامت این قطعات در شروع فعالیت موتور اهمیت دارد.
شنیدن صدای وزوز کوتاه و سپس تقتق مکرر از پشت یخچال میتواند حاصل تلاش ناموفق کمپرسور برای راهاندازی باشد. چنین مشکلی به مدار دیفراست ارتباط مستقیمی ندارد.
12. اختلال در کندانسور و فن کندانسور یخچال دلیل گرمای طبقه بالایی
گرمایی که یخچال از فضای داخلی خود میگیرد، باید از طریق کندانسور به محیط آشپزخانه منتقل شود. به همین دلیل فاصله یخچال از دیوار و وضعیت تهویه اطراف آن اهمیت دارد.

در دستگاههایی که فن کندانسور دارند، توقف این فن یا وجود مانع در مسیر گردش هوای آن، دفع گرما را دشوار میکند. شاید در این وضعیت متوجه شوید که موتور برای مدت طولانیتری کار میکند، اما سرمای یخچال و فریزر همچنان کافی نیست.
پس از قطع برق، گردوغبار قسمتهای قابلدسترسی کندانسور را مطابق دستورالعمل سازنده پاک کنید. البته توجه داشته باشید که تمام یخچالها کندانسور خارجی یا فن کندانسور ندارند.
13. نشتی مبرد؛ علت گرم شدن طبقه بالای یخچال
کمبود مبرد از آن مشکلاتی نیست که الزاماً دستگاه را یکشبه از کار بیندازد. یک نشتی کوچک میتواند بهمرور قدرت سرمایش یخچال را کاهش دهد؛ بهطوریکه ابتدا متوجه تغییر دمای بعضی قسمتها شوید و پس از مدتی فریزر نیز سرمای مطلوبی نداشته باشد.
فعالیت طولانی کمپرسور بدون رسیدن به دمای تنظیمی، از سرنخهای بررسی این علت گرم شدن طبقه بالای یخچال است. البته افت راندمان کمپرسور و گرفتگی مدار تبرید نیز نشانههای مشابهی دارند.
به همین دلیل پیش از اقدام برای شارژ گاز یخچال باید منشأ کاهش سرمایش را مشخص کرد. شارژ مجدد مبرد بدون برطرف کردن محل نشتی، تأثیر ماندگاری نخواهد داشت.
14. تراز نبودن یخچال؛ علت گرم شدن طبقه بالای یخچال
بعد از جابهجایی یخچال یا تغییر محل قرارگیری آن در آشپزخانه، به نحوه بسته شدن درب دقت کنید. اختلاف ارتفاع پایهها یا شیب نامناسب دستگاه میتواند موقعیت درب را نسبت به بدنه تغییر دهد. حتی فاصله چند میلیمتری میان لاستیک بالایی درب و بدنه، راه ورود هوای گرم به کابین را باز میکند.

برای بررسی این علت گرم شدن طبقه بالای یخچال، یک تراز بنایی روی دستگاه قرار دهید و ارتفاع پایهها را مطابق دفترچه نصب تنظیم کنید. در پایان، میزان چسبندگی لاستیک به بدنه، بهخصوص در گوشههای بالایی درب را بررسی کنید.
چک لیست نشانههای علت گرم شدن طبقه بالای یخچال قبل از تعمیر
درست است که مواردی مانند مشکلات درب، فن یا سیستم خنککننده علت گرم شدن طبقه بالای یخچال هستند، اما گاهیاوقات ریشه این مشکل در مسائل پیچیدهتر و فنیتر نهفته است که در ادامه بررسی میکنیم.
- گرم شدن غیرمعمول یخچال:اگر طبقات یخچال، به خصوص طبقه بالا، گرمتر از حد معمول به نظر میرسد، ممکن است مشکلی در سیستم خنک کننده وجود داشته باشد.
- صدای غیرمعمول یخچال: هر گونه صدای غیرعادی از یخچال، مانند صدای تق تق، وزوز یا لرزش، میتواند نشان دهنده مشکل مکانیکی باشد.
- ایجاد برفک یا یخ بیش از حد: اگر در داخل یخچال یا فریزر برفک یا یخ بیش از حد معمول تشکیل شده است، ممکن است مشکلی در درب، سیستم تخلیه یا سیستم دیفراست وجود داشته باشد.
- عملکرد نادرست یخساز یا آبسردکن: اگر یخساز یا آبسردکن یخچال شما به درستی کار نمیکند، ممکن است مشکل مربوط به فیلتر آب، خطوط آب یا اجزای داخلی باشد.
- خاموش شدن ناگهانی یخچال: اگر یخچال شما به طور ناگهانی خاموش میشود و روشن نمیشود، ممکن است مشکل مربوط به برق، ترموستات یا سایر اجزای الکتریکی باشد.
تفاوت علت گرم شدن طبقه بالای یخچال با کل طبقات چیست؟
پیش از اینکه محتوای طبقه بالا را به طبقات پایین انتقال دهید، وضعیت سرمای سایر قسمتهای یخچال را هم بسنجید. حتی سری به فریزر بزنید و میزان انجماد مواد غذایی را بررسی کنید. در ادامه برای بررسی حالتهای متفاوت همراه ما باشید تا علت گرم شدن طبقه بالای یخچال را با سایر طبقات به صورت مجزا بررسی کنیم.
علت گرم شدن طبقه بالای یخچال و سرمای طبقات پایین
در این وضعیت بهتر است جستوجوی علت گرم شدن طبقه بالای یخچال را از داخل کابین شروع کنید. برای مثال جای ظروف طبقه اول را تغییر دهید و فضای مقابل دریچهها را آزاد بگذارید.

حتی بد نیست وضعیت لاستیک دور درب را در قسمت بالایی با بخشهای پایینتر مقایسه کنید. تا زمانی که سایر طبقات سرمای کافی دارند، احتمال وجود مشکل در توزیع هوا بیشتر از خرابی قطعات اصلی مدار تبرید است.
علت گرم شدن طبقه بالای یخچال و دیگر طبقات با فریزر سرد
در برخی یخچالفریزرها، کابین یخچال سرمای موردنیاز خود را از طریق هوای عبوری از اواپراتور فریزر دریافت میکند. به همین دلیل خرابی یک فن یا بسته ماندن دریچه دمپر کافیست تا مواد غذایی داخل یخچال در معرض فساد قرار بگیرند؛ درحالیکه مواد داخل فریزر هنوز منجمد هستند. وجود برفک غیرعادی روی دیواره پشتی فریزر هم در این وضعیت اهمیت دارد.

علت گرم شدن طبقه بالای یخچال و فریزر
با نرم شدن بستنی یا کاهش میزان انجماد گوشت داخل فریزر، دیگر نمیتوانید علت گرم شدن طبقه بالای یخچال را صرفاً به نحوه گردش هوا در کابین نسبت دهید. این بار مدتزمان فعالیت موتور اهمیت بیشتری پیدا میکند. شاید کمپرسور ساعتها کار کند، اما دستگاه نتواند سرمای سابق را تأمین کند. کاهش راندمان کمپرسور، نشتی مبرد و اختلال در عملکرد کندانسور از احتمالاتی هستند که باید در نظر بگیرید.
علت گرم شدن طبقه بالای یخچال و سرمای شدید طبقه اول
در این وضعیت با سردتر کردن درجه یخچال، احتمالاً به تعداد مواد غذایی یخزده در طبقات پایین اضافه میکنید؛ بدون اینکه مشکل طبقه بالا حل شود.
در این صورت لازم است بررسی کنید که مواد غذایی یخزده در چه فاصلهای از دریچههای هوا یا سطوح سردکننده قرار دارند. در بعضی مدلها سرما در محدوده کوچکی از کابین متمرکز میشود و به دلیل اختلال در گردش هوا، سایر طبقات سرمای کافی دریافت نمیکنند.
نتیجهگیری
همانطور که در این مقاله به طور مفصل بررسی شد، دلایل مختلفی برای گرم شدن طبقه بالای یخچال وجود دارد. از جمله این دلایل میتوان به مشکلات مربوط به درب، فن، سیستم خنککننده، پر شدن بیش از حد یخچال، قرار دادن غذای گرم در یخچال و همچنین برخی از مشکلات پیچیدهتر و فنیتر اشاره کرد.
در موارد سادهتر، با بررسی و رفع موارد اولیه مانند تنظیم درب یخچال، تمیز کردن فن یا چک کردن دمای یخچال، میتوان مشکل را حل کرد؛ اما در صورت مشاهده علت گرم شدن طبقه بالای یخچال پیچیدهتر، حتماً باید از یک تکنسین مجرب لوازم خانگی کمک بگیرید تا با بررسی دقیق و تخصصی، مشکل را تشخیص داده و آن را به طور کامل و اصولی رفع کند.
سوالات متداول
چرا طبقه بالایی یخچال گرمتر از طبقات پایینتر است؟
طبقه بالایی یخچال به طور طبیعی گرمتر از طبقات پایینتر است، زیرا هوای سرد تمایل دارد به سمت پایین حرکت کند و در سطوح پایینی محفظه یخچال جمع شود.
چه زمانی باید نگران گرم شدن طبقه بالایی یخچال باشم؟
اگر گرمای طبقه بالایی یخچال به حدی باشد که غیرعادی به نظر برسد و یا باعث فاسد شدن مواد غذایی شود، باید به دنبال علت آن باشید.





