9 علت قطره قطره آمدن قهوه از اسپرسوساز

اینکه برای تهیه یک فنجان اسپرسو چند دقیقه کنار دستگاه منتظر بمانید و در نهایت مقدار کمی قهوه با طعمی تلخ نصیب شما شود، اتفاق خوشایندی نیست؛ آن هم در شرایطی که دستگاه تا روز قبل بهخوبی کار میکرد و حالا احساس میکنید که لازم است از خدمات تعمیر قهوه ساز استفاده کنید.
خبر خوب این است که برای پیدا کردن علت قطره قطره آمدن قهوه از اسپرسوساز همیشه قرار نیست به سراغ قطعات دستگاه بروید. حتی با خرید یک بسته قهوه جدید و بدون اینکه متوجه شوید، میتوانید تعادل پارامترهای عصارهگیری را به هم بزنید. البته حساب اسپرسوسازی که مدتهاست آن را رسوبزدایی نکردهاید، جداست. در این مطلب از مجله آچاره قرار است هر دو احتمال را بررسی کنیم تا برای رفع این مشکل مسیر اشتباهی را پیش نگیرید.
- برای اصلاح سرعت عصارهگیری، درجه آسیاب و وزن پودر قهوه را همزمان تغییر ندهید.
- گرفتگی روزنه خروجی بسکتهای دوجداره حتی بدون وجود پودر قهوه میتواند جریان آب را محدود کند.
- خروج آب از هد گروپ بدون پرتافیلتر، سلامت پمپ اسپرسوساز را تحت فشار تضمین نمیکند.
علت قطره قطره آمدن قهوه از اسپرسوساز هنگام عصارهگیری
برای تهیه اسپرسو به بستری از پودر قهوه نیاز دارید که آب بهراحتی از میان آن عبور نکند؛ اما این مقاومت حدی دارد. هر اندازه فضای عبور آب از میان ذرات قهوه کمتر باشد، زمان بیشتری برای پر شدن فنجان منتظر خواهید ماند.

اصطلاح «خفه شدن اسپرسوساز» که احتمالاً از باریستاها شنیدهاید به همین وضعیت اشاره دارد. در چنین موقعیتی حتی با وجود عملکرد صحیح پمپ نمیتوانید حجم مناسبی از اسپرسو بگیرید. پیش از اینکه بابت سلامت دستگاه نگران شوید، بد نیست سه مورد زیر را در نحوه آمادهسازی قهوه بررسی کنید.
1. ریز بودن بیش از حد درجه آسیاب قهوه
شاید برای داشتن اسپرسویی غلیظتر تصمیم گرفته باشید قهوه را کمی ریزتر از همیشه آسیاب کنید. این تغییر تا جایی به نفع شماست که هنوز فضای کافی برای عبور آب از میان ذرات قهوه وجود داشته باشد.

ریزبودن بیش از اندازه ذرات یکی از رایجترین دلایلی است که بابت آن اسپرسویی با حجم کم و طعم تلخ خواهید داشت. حتی همان چند قطرهای که به فنجان میرسند، گاهی طعمی شبیه قهوه سوخته دارند.
برای رفع این علت قطره قطره آمدن قهوه از اسپرسوساز کافیست درجه آسیاب را کمی درشتتر کنید. تغییرات را جزئی پیش ببرید تا از آن طرف با عصارهگیری سریع و تهیه اسپرسویی رقیق مواجه نشوید.
2. تمپ کردن غیراصولی پودر قهوه
قرار نیست برای تهیه یک اسپرسوی خوب تمام توان دست خود را صرف فشار دادن تمپر کنید. چیزی که از تمپ کردن قهوه انتظار داریم، رسیدن به بستری متراکم با سطحی صاف و یکنواخت است.

تمپ نامتعادل در کنار آسیاب بسیار ریز یا حجم زیاد قهوه میتواند شرایط عصارهگیری را نامطلوب کند. البته بعد از رسیدن ذرات قهوه به حداکثر تراکم، فشار بیشتر تمپر تأثیر چندانی بر مقاومت بستر ندارد.
برای شروع و رفع این دست از دلایل و علت قطره قطره آمدن قهوه از اسپرسوساز؛ میتوانید نیرویی معادل ۱۳ تا ۱۵ کیلوگرمنیرو به تمپر وارد کنید. بهتر است پیش از تمپ کردن، پودر قهوه را در فضای بسکت پخش کنید تا یک سمت آن تراکم بیشتری نسبت به سمت دیگر نداشته باشد.
3. ریختن پودر قهوه بیش از ظرفیت بسکت پرتافیلتر
گاهی دلیل قطره قطره آمدن اسپرسو به همان چند گرم قهوه اضافهای برمیگردد که داخل بسکت ریختهاید تا نوشیدنی غلیظتری داشته باشید.

با اضافه کردن قهوه، ارتفاع بستر آن در بسکت افزایش پیدا میکند و آب برای رسیدن به انتهای این بستر با مقاومت بیشتری روبهروست. از طرفی فضای کمتری هم بین سطح قهوه و شاور اسکرین باقی میماند.
به همین دلیل لازم است برای رفع این علت قطره قطره آمدن قهوه از اسپرسوساز؛ به جای اندازهگیری حجم قهوه با پیمانه از ترازو استفاده کنید. در جدول زیر وزن متداول قهوه را برای دو نوع بسکت رایج میبینید؛ هرچند اولویت با ظرفیتی است که سازنده برای بسکت دستگاه شما در نظر گرفته است.
| نوع بسکت | وزن متداول پودر قهوه |
| بسکت سینگل | ۷ تا ۹ گرم |
| بسکت دبل | ۱۴ تا ۲۰ گرم |
بررسی مشکلات فنی؛ دیگر دلایل قطره قطره آمدن اسپرسو
گاهی بدون اینکه تغییری در درجه آسیاب یا مقدار قهوه ایجاد کرده باشید، اسپرسوساز دیگر مانند گذشته عصارهگیری نمیکند. حتی با کم کردن حجم پودر قهوه در بسکت نیز تفاوت محسوسی در جریان خروجی اسپرسو نمیبینید.
اینجاست که پای قطعات اسپرسوساز به عیبیابی باز میشود. البته منظور از مشکلات فنی لزوماً سوختن پمپ یا خرابی قطعات گرانقیمت دستگاه نیست. آب برای رسیدن به فنجان مسیر نسبتاً طولانی در اسپرسوساز طی میکند و گاهی گرفتگی یک روزنه کوچک در این مسیر تمام برنامه شما را برای نوشیدن یک فنجان قهوه به هم میریزد.
4. گرفتگی سوراخهای بسکت پرتافیلتر
از دیگر دلایل و انواع علت قطره قطره آمدن قهوه از اسپرسوساز، لازم است به گرفتگی سوراخهای پرتافیلر دقت کنید. بعد از هر بار تهیه اسپرسو مقداری چربی و ذرات ریز قهوه در سوراخهای بسکت باقی میمانند. شستوشوی معمولی پرتافیلتر نیز همیشه این ذرات را از بین نمیبرد.
اهمیت این موضوع در اسپرسوسازهایی که بسکت دوجداره دارند بیشتر است؛ چراکه قهوه در این بسکتها از روزنهای بسیار کوچک خارج میشود. گرفتگی همین روزنه میتواند علت قطره قطره آمدن قهوه از اسپرسوساز باشد.

بسکت را از پرتافیلتر جدا کنید و بعد از شستوشو مقابل نور بگیرید. برای پاک کردن چربیهای قدیمی میتوانید از شوینده مخصوص تجهیزات قهوه استفاده کنید. برای باز کردن روزنه خروجی بسکت دوجداره نیز ابزار نظافتی متناسب با مدل دستگاه را به کار ببرید تا اندازه روزنه تغییر نکند.
5. کثیف بودن شاور اسکرین اسپرسوساز
دیگر دلایل و چندین علت قطره قطره آمدن قهوه از اسپرسوساز، میبایست به کثیف بودن قسمت شاور اسکرین اشاره داشته باشیم. در نظافت اسپرسوساز معمولاً تمام توجه شما به پرتافیلتر معطوف است؛ در حالی که صفحه مشبک بالای آن هم به نظافت نیاز دارد. شاور اسکرین همان قطعهای است که آب را در سطح پودر قهوه پخش میکند.

برای اینکه متوجه میزان آلودگی این قطعه شوید، پس از خنک شدن دستگاه دستمال سفید و مرطوبی روی سطح آن بکشید. چربی قهوهایرنگ روی دستمال نشان میدهد که حتی پس از تخلیه تفاله قهوه نیز بخشی از آلودگی در دستگاه باقی میماند.
برای رفع این دلیل قطره قطره آمدن اسپرسو از برس مخصوص هد گروپ استفاده کنید. در صورت تجمع چربی پشت شاور اسکرین نیز مطابق دستورالعمل سازنده برای باز کردن و شستوشوی قطعه اقدام کنید.
6. رسوب گرفتن بویلر و مجاری آب اسپرسوساز
تأثیر املاح آب بر عملکرد اسپرسوساز یکشبه خود را نشان نمیدهد. شاید در هفتههای نخست تفاوت چندانی احساس نکنید؛ اما به مرور زمان پر شدن فنجان قهوه بیشتر طول میکشد.
با تجمع رسوبات معدنی در مجاری باریک دستگاه، فضای عبور آب کاهش پیدا میکند. گاهی حتی سرعت خروج آب گرم از نازل دستگاه نیز نسبت به گذشته کمتر است.
برای رفع این علت قطره قطره آمدن قهوه از اسپرسوساز از محلول رسوبزدای سازگار با دستگاه استفاده کنید. محلول را با نسبت مشخصی که سازنده تعیین کرده است در مخزن آب بریزید و برنامه رسوبزدایی را اجرا کنید. پس از اتمام این برنامه نیز با آب تازه چرخه آبکشی دستگاه را تکمیل کنید. بسته به سختی آب و میزان استفاده روزانه، هر یک تا سه ماه نیاز اسپرسوساز به رسوبزدایی را بررسی کنید.
7. ورود هوا به مدار آب و پمپ اسپرسوساز
آیا اخیراً اسپرسوساز را در حالی روشن کردهاید که آب چندانی در مخزن آن باقی نمانده بود؟ این اتفاق ساده گاهی منشأ مشکلی است که در عصارهگیری تجربه میکنید.
ورود هوا به مدار آب میتواند توانایی پمپ برای مکش و انتقال آب را مختل کند. در این وضعیت صدای پمپ نسبت به حالت عادی تغییر میکند و حتی بدون پرتافیلتر نیز خروجی مطلوبی از هد گروپ ندارید.
برای رفع این مشکل در دستگاههایی که امکان هواگیری از طریق نازل بخار یا آب گرم را دارند، مخزن را پر کنید و ظرفی مقاوم به حرارت زیر نازل قرار دهید. شیر نازل را باز کنید و مطابق دستورالعمل دستگاه جریان آب را برقرار کنید. با خروج پیوسته آب و توقف پاشش نامنظم آن میتوانید عملیات را به پایان برسانید.
8. فرسودگی واشر گروپ اسپرسوساز
برای بررسی این علت قطره قطره آمدن قهوه از اسپرسوساز به جای نگاه کردن به فنجان، محل اتصال پرتافیلتر به دستگاه را زیر نظر بگیرید. نشت آب یا قهوه از اطراف پرتافیلتر سرنخ خوبی برای بررسی سلامت واشر گروپ است.
این واشر لاستیکی به مرور زمان خاصیت ارتجاعی خود را از دست میدهد و دیگر نمیتواند فاصله بین پرتافیلتر و هد گروپ را بهخوبی پوشش دهد.
البته قبل از خرید واشر جدید نگاهی به لبه بسکت بیندازید. گاهی باقی ماندن پودر قهوه در همین قسمت مانع آببندی صحیح میشود. پس از خنک شدن دستگاه محل قرارگیری واشر را تمیز کنید و وجود ترک، خشکی یا تغییر شکل آن را بررسی کنید.
9. ضعیف شدن پمپ؛ علت قطره قطره آمدن قهوه از اسپرسوساز
از پمپی که توان سابق خود را ندارد نمیتوانید انتظار داشته باشید آب را با همان فشار گذشته از میان بستر متراکم قهوه عبور دهد.
نکتهای که در تشخیص این دلیل قطره قطره آمدن اسپرسو باید به آن توجه داشته باشید این است که خروج آب از دستگاه بدون پرتافیلتر برای تأیید سلامت پمپ کافی نیست. گاهی پمپ آب را بدون مانع انتقال میدهد؛ اما توان لازم برای عصارهگیری تحت فشار را ندارد.
نشتی اتصالات داخلی و اختلال عملکرد شیر تنظیم فشار نیز شرایط مشابهی ایجاد میکنند. حتی خرابی گیج دستگاه میتواند شما را درباره میزان فشار واقعی پمپ به اشتباه بیندازد. تفکیک این مشکلات از یکدیگر به اندازهگیری جریان آب و فشار پمپ تحت بار نیاز دارد.
جدول تشخیص علت قطره قطره آمدن قهوه از اسپرسوساز
برای اینکه راحتتر بتوانید محدوده عیبیابی اسپرسوساز را مشخص کنید، در جدول زیر نشانههایی را آوردهایم که هنگام کار با دستگاه تجربه میکنید. برای مثال تفاوت بین اسپرسوسازی که بهتدریج توان عصارهگیری خود را از دست داده و دستگاهی که بلافاصله بعد از تعویض قهوه دچار مشکل شده است، در انتخاب مسیر عیبیابی اهمیت زیادی دارد.
البته هیچکدام از این نشانهها بهتنهایی خرابی یک قطعه مشخص را تأیید نمیکنند و بهتر است در کنار نتایج آزمایشهای بخش بعد به آنها توجه داشته باشید.
| نشانههای اسپرسوساز | علت احتمالی |
| خروج قهوه بسیار تلخ و تیره | آسیاب بیش از حد ریز |
| کاهش جریان بعد از افزایش وزن قهوه | پر کردن بیش از ظرفیت بسکت |
| خروج قطرهای آب از پرتافیلتر خالی | گرفتگی بسکت یا نازل پرتافیلتر |
| کاهش تدریجی سرعت عصارهگیری | رسوب یا تجمع چربی قهوه |
| تغییر صدای پمپ پس از خالی شدن مخزن | ورود هوا به مدار آب |
| نشت قهوه از اطراف پرتافیلتر | اختلال در آببندی واشر گروپ |
| کاهش فشار حین عصارهگیری | ضعف پمپ یا نشتی داخلی |
چگونه علت قطره قطره آمدن قهوه از اسپرسوساز را پیدا کنیم؟
مزیت اسپرسوساز در مقایسه با بسیاری از لوازم برقی آشپزخانه این است که بدون باز کردن بدنه دستگاه هم میتوانید بخش قابلتوجهی از عملیات عیبیابی را پیش ببرید.
برای این کار بهتر است ابتدا پودر قهوه و سپس پرتافیلتر را از معادله حذف کنید. با مقایسه جریان آب در این دو حالت اطلاعات خوبی درباره منشأ گرفتگی به دست میآورید. آزمایش سوم نیز برای زمانی کاربرد دارد که از سلامت بسکت و پرتافیلتر اطمینان پیدا کردهاید و هنوز دلیل قطره قطره آمدن اسپرسو را نمیدانید.
آزمایش اول؛ عصارهگیری با پرتافیلتر خالی
تفاله قهوه را از بسکت خارج کنید و پرتافیلتر خالی را روی دستگاه ببندید. حالا درست مانند زمانی که قصد تهیه اسپرسو دارید، دستگاه را در حالت عصارهگیری قرار دهید.

با حذف پودر قهوه انتظار داریم آب راحتتر از پرتافیلتر خارج شود. چنانچه جریان آب مطلوب است، ارزش دارد پیش از هر اقدام دیگری سراغ تغییر درجه آسیاب و کاهش وزن قهوه بروید.
اما اگر حتی با پرتافیلتر خالی نیز مشکل قبلی را دارید، هنوز نمیتوان با قطعیت درباره علت قطره قطره آمدن قهوه از اسپرسوساز نظر داد. برای محدود کردن احتمالات لازم است آزمایش بعدی را انجام دهید.
آزمایش دوم؛ بررسی جریان آب بدون پرتافیلتر
این بار پرتافیلتر را بهکلی از اسپرسوساز جدا کنید و اجازه دهید آب مستقیماً از شاور اسکرین وارد ظرف شود. نتیجه این آزمایش در کنار نتیجه آزمایش قبلی اهمیت دارد.
برای مثال خروج مناسب آب بدون پرتافیلتر و کاهش محسوس جریان پس از بستن آن نشان میدهد که آب احتمالاً از این مسئله خبر میدهد که علت قطره قطره آمدن قهوه از اسپرسوساز مسیر عبور از بسکت یا نازل پرتافیلتر با مشکل روبهروست.
حتی میتوانید پس از تمیز کردن بسکت، آزمایش اول را مجدداً انجام دهید و تفاوت جریان آب را ببینید. ادامه خروج قطرهای آب بدون پرتافیلتر نیز مسیر بررسی را به سمت شاور اسکرین و سیستم آبرسانی دستگاه تغییر میدهد.
آزمایش سوم؛ بررسی جریان آب گرم از نازل دستگاه
برای تفکیک گرفتگی مسیر هد گروپ از مشکلات بخش مشترک مدار آب، نگاهی هم به عملکرد نازل آب گرم دستگاه داشته باشید.

در مدلهایی که هد گروپ و نازل آب گرم از مدار آبرسانی مشترکی استفاده میکنند، کاهش جریان آب در هر دو خروجی میتواند نشانهای از رسوبگرفتگی یا اختلال در عملکرد پمپ باشد.
اینجا سابقه استفاده از دستگاه به کمک شما میآید. چنانچه بعد از خالی شدن مخزن با این مشکل مواجه شدهاید، ابتدا هواگیری دستگاه را امتحان کنید. اما در اسپرسوسازی که چندین ماه بدون رسوبزدایی کار کرده است، گرفتگی مجاری آب هم ارزش بررسی دارد.

راهکارهای جلوگیری از قطره قطره آمدن قهوه از اسپرسوساز
قرار نیست برای نظافت اسپرسوساز بعد از تهیه هر فنجان قهوه نیم ساعت زمان صرف کنید تا از بروز علت قطره قطره آمدن قهوه از اسپرسوساز جلوگیری کنید. حتی عادت سادهای مانند عبور دادن چند ثانیه آب از هد گروپ بعد از جدا کردن پرتافیلتر تا حد زیادی از باقی ماندن ذرات قهوه روی شاور اسکرین جلوگیری میکند.
برای پاک کردن چربیهایی که به بخشهای داخلی گروپ راه پیدا کردهاند نیز در دستگاههای سازگار میتوانید از روش بکفلاش با بسکت کور استفاده کنید. تعداد چرخهها و نوع شوینده را بر اساس دفترچه دستگاه انتخاب کنید.
فراموش نکنید که رسوبزدایی برای حذف املاح معدنی آب کاربرد دارد و بکفلاش برای پاک کردن چربی و بقایای قهوه است. هیچکدام جای دیگری را نمیگیرد.
نتیجهگیری
برای رفع علت قطره قطره آمدن قهوه از اسپرسوساز به سراغ راهکاری بروید که با سابقه استفاده شما از دستگاه همخوانی دارد. اسپرسوسازی که بعد از تغییر درجه آسیاب دچار مشکل شده است با دستگاهی که ماهها بدون نظافت و رسوبزدایی کار کرده، شرایط یکسانی ندارد.
با انجام آزمایشهایی که در این مطلب توضیح دادیم میتوانید بسیاری از احتمالات را کنار بگذارید. با این حال برای بررسی مشکلاتی مانند افت فشار پمپ یا نشتی اتصالات داخلی بهتر است بدون دستکاری قطعات دستگاه، درخواست تعمیر اسپرسوساز را در آچاره ثبت کنید.





