4 دلیل عدم شناسایی رم توسط کامپیوتر [+ رفع مشکل]

از آنجایی که برنامه‌ها و نرم افزارهای مختلف برای عملکرد بهتر به فضای زیادی دارند، اضافه کردن رم به سیستم، روش خوبی برای بهبود کارکرد آن است. اما اگر عدم شناسایی رم توسط کامپیوتر ایجاد شود، برای حل مشکل چه اقداماتی باید انجام داد؟

در ادامه این مقاله از مجله آچاره به موضوعات مشکل نخواندن رم به دلیل عدم شناسایی رم توسط کامپیوتر، علائم وجود مشکل در رم و نحوه رفع آن‌ها خواهیم پرداخت. همراه ما باشید.

علت عدم شناسایی رم توسط کامپیوتر چیست؟

از رایج‌ترین دلایلی که می‌تواند منجر به شناسایی نشدن رم توسط کامپیوتر شود، می‌توان به موارد زیر اشاره نمود:

1. رم به‌درستی جاسازی نشده است

در صورتی که با مشکل عدم شناسایی رم توسط کامپیوتر مواجه شده‌اید، احتمالا به این دلیل است که آن را به‌درستی نصب نکرده‌اید. اکثر خطاهای شناسایی نشدن رم ناشی از جاسازی غلط تراشه است. اکثر حافظه‌های رم باید محکم وارد شوند تا صدای کلیک (تق) را بشنوید.

حتی گاهی ممکن است صدای کلیک را بشنوید اما نیاز باشد که آن را به‌صورت دستی بر روی اسلات رم برگردانید. اگر ماژول رم دقیقاً عمود بر اسلات مادربرد نباشد، رم به‌درستی جای نمی‌گیرد. رم را بردارید و دوباره جایگذاری آن را امتحان کنید.

نصب رم در لپ تاپ به دلیل فضا و حجم کمتری که دارد، کمی پیچیده‌تر است. با فرض اینکه لپ‌تاپ شما اجازه دسترسی به شکاف RAM را می‌دهد (بسیاری از مدل‌های جدیدتر و کوچک‌تر این امکان را ندارند)، باید ماژول رم در یک زاویه قرار بگیرد، و سپس به سمت قاب لپ‌تاپ فشار داده شود تا زمانی که در جای خود صدای کلیک ایجاد کند.

2. عدم سازگاری رم با مادربرد

اسلات رم ریدر کاملا استاندارد طراحی می‌شود به‌طوری که نمی‌توان از رم لپ تاپ برای کامپیوتر استفاده کرد. بنابراین یک مادربرد که فقط از رم DDR4 پشتیبانی می‌کند، نمی‌تواند از نظر فیزیکی با DDR3 سازگار شود. برخی از رم‌ها ظرفیت بالاتری نسبت به مادربرد دارند. همین مسئله می‌تواند یکی از اولین دلایل عدم شناسایی رم توسط کامپیوتر به شمار رود.

حداکثر مقدار رم پشتیبانی شده توسط مادربرد شامل تعداد اسلات‌های روی برد می‌شود. این تعداد می‌تواند بین 2 تا 8 عدد باشد، اما اکثر مادربردهای با اندازه (ATX) شامل چهار مادربرد هستند.

بنابراین یک مادربرد با حداکثر ظرفیت رم 16 گیگابایت و 4 اسلات رم، تنها می‌تواند حداکثر 4 گیگابایت را در هر اسلات پشتیبانی کند. در نتیجه قرار دادن یک ماژول رم 8GB، باعث عدم شناسایی رم می‌شود.

3. ماژول رم معیوب

اگر هنگام خریداری، ماژول رم معیوب باشد و یا هنگام جابه‌جایی مورد اصابت ضربه قرار گرفته باشد، منجر به عدم شناسایی رم در ویندوز می‌شود. در این صورت باید به تعویض آن اقدام کنید.

4. وجود ذرات گرد و غبار

رم قطعه‌ای حساس است که مانند دیگر قطعات به گرد و غبار بسیار حساسیت بالایی دارد و وجود گرد و خاک مانع اتصالات صحیح در آن می‌شود. بنابراین اگر زمان زیادی است که لپ تاپ یا کامپیوتر خود را نظافت نکرده‌اید و یا سرویس لازم را عملیاتی نکرده‌اید؛ لازم است این مسئله را به عنوان یکی از دلایل عدم شناسایی رم توسط کامپیوتر مورد توجه قرار دهید.

5. اسلات RAM معیوب

درصورتی که با مشکل عدم شناسایی رم توسط کامپیوتر مواجه شده‌اید، لازم است بدانید این مسئله می‌تواند به دلیل معیوب بودن اسلات رم باشد. در صورت معیوب بودن اسلات مادربرد، عملکرد سیستم شما مختل می‌شود.

4. عدم شناسایی رم توسط کامپیوتر به دلیل مادربرد معیوب

درصورتی که مادربرد سیستم شما معیوب باشد، لازم است آن را فورا عوض کنید چرا که با مشکل عدم شناسایی رم توسط کامپیوتر برخورد خواهید داشت. بدین ترتیب ممکن است CPU را هم معیوب کرده و نیاز به تعویض آن نیز وجود داشته باشد. شل کردن خنک‌کننده CPU باعث وارد شدن فشار به اسلات رم شده که منجر به اختلال در عملکرد آن می‌شود.

5. تداخل‌های سخت‌افزاری (IRQ)

IRQ یا درخواست وقفه، پیامی است که یک قطعه برای پردازنده می‌فرستد تا به کار آن رسیدگی کند. در سیستم‌های قدیمی، تداخل دو قطعه در استفاده از یک وقفه می‌توانست عملکرد آن‌ها را مختل کند. اگر رم جدیدی نصب کرده‌اید و ظرفیت آن را در BIOS نمی‌بینید یا با مشکل عدم شناسایی رم توسط کامپیوتر، یکی از احتمالات به همین مسئله برمی‌گردد.

6. عدم پشتیبانی از حافظه ECC

رم ECC حافظه‌ای است که می‌تواند برخی خطاهای داده را تشخیص دهد و اصلاح کند؛ قابلیتی که بیشتر در سرورها و ایستگاه‌های کاری کاربرد دارد. اگر برای کامپیوتر معمولی رم ECC خریده باشید، جاگرفتن آن در اسلات، به معنی امکان استفاده از آن در تمامی سیستم‌ها نیست و احتمال عدم شناسایی رم توسط کامپیوتر وجود دارد.

بعضی مادربردها نوع Unbuffered ECC را می‌پذیرند، ولی قابلیت اصلاح خطا را در اختیارتان نمی‌گذارند. رم Registered ECC به پشتیبانی متفاوتی نیاز دارد و معمولاً روی مادربردهای خانگی کار نمی‌کند.

7. اختلال در فرکانس، تایمینگ و پیکربندی دوکاناله

فرکانس رم به سرعت کار حافظه مربوط است و تایمینگ‌ها، زمان‌بندی برخی عملیات آن را تعیین می‌کنند. اگر برای افزایش سرعت، فرکانس را بالا برده یا تایمینگ‌ها را کاهش داده باشید، گاهی تنظیمات از توان سیستم فراتر می‌روند. این اتفاق به‌تنهایی نشانهٔ خرابی ماژول نیست. محل نصب رم‌ها هم موضوع جداگانه‌ای است.

با نصب دو ماژول در اسلات‌های نامناسب، گاهی تمام ظرفیت را دارید، اما از حالت دوکاناله استفاده نمی‌کنید. در مقابل، اتصال ناقص رم یا خرابی یک کانال حافظه می‌تواند باعث شود فقط ظرفیت یکی از ماژول‌ها را ببینید.

8. محدودیت سیستم‌عامل ۳۲ بیتی

در نسخه‌های رایج ۳۲ بیتی ویندوز، معمولاً حداکثر به ۴ گیگابایت رم دسترسی دارید؛ بنابراین، با نصب ۸ گیگابایت رم هم نمی‌توانید از تمام ظرفیت آن استفاده کنید. بخشی از فضای آدرس‌دهی به تجهیزات سخت‌افزاری اختصاص پیدا می‌کند و ظرفیت قابل‌استفاده اغلب به حدود ۳ تا ۳٫۵ گیگابایت می‌رسد.

اگر در BIOS تمام ظرفیت رم را می‌بینید، اما ویندوز عدد کمتری نشان می‌دهد، لزوماً با عدم شناسایی رم توسط کامپیوتر طرف نیستید؛ ویندوز محدودیت استفاده دارد.

در مسیر Settings → System → About، مقابل System type می‌بینید که نسخهٔ نصب‌شده ۳۲ بیتی است یا ۶۴ بیتی. اگر ویندوز ۳۲ بیتی داشته باشید، دسترسی به رم بیشتر به نصب نسخهٔ ۶۴ بیتی روی سخت‌افزار سازگار نیاز دارد.

هزینه تعمیر لپ تاپ

روش‌های حل مشکل عدم شناسایی رم ریدر در ویندوز

در برخی موارد ممکن است یک مشکل ساده مثل عدم جایگذاری صحیح رم علت تشخیص ندادن رم باشد. اما گاهی مشکل رم می‌تواند جدی‌تر باشد که باید آن را به درستی تشخیص داد تا بتوان آن را رفع کرد.

1. بررسی جاخوردن رم و تست آن

قبل از هر اقدامی لازم است از به درستی جا خوردن رم و کیپ شدن کامل ماژول اطمینان لازم را پیدا کنید. اگر با وجود نصب صحیح باز هم مشکل عدم شناسایی رم در کامپیوتر را نتوانستید رفع کنید؛ لازم است رم را به سیستمی که با رم شما سازگار است وصل کنید.

در صورتی که کامپیوتر «رم جدید» را شناسایی کند و اطلاعات را نشان دهد، مشکل از سیستم شماست نه رم. حالا رم را با یک رم ریدر دیگر به سیستم متصل کنید، اگر اطلاعات شناسایی شد مشکل از رم است که با خریداری یک رم جدید مشکل حل می‌شود.

2. نصب برنامه Memtest86

اگر همه موارد بالا را بررسی کرده‌اید و هنوز نمی‌توانید دلیلی برای شناسایی نشدن RAM خود پیدا کنید، ممکن است DIMM معیوب داشته باشید. تعیین این موضوع با ابزارهای نرم افزاری امکان‌پذیر است. برنامه Memtest86 را از سایت‌های معتبر دانلود کرده و آن را نصب کنید. سپس بر اساس راهنمای آن، برنامه را اجرا کنید تا مشکل را پیدا کند.

• نسخه رایگان را از سایت رسمی دانلود و فایل ZIP را استخراج کنید.
• فلش را وصل و imageUSB.exe را اجرا کنید.
• فلش را انتخاب کنید و Write را بزنید؛ اطلاعات فلش پاک می‌شود.
• سیستم را ری‌استارت و از Boot Menu، گزینه UEFI فلش را انتخاب کنید.
• با Start تست را آغاز کنید و تا پایان منتظر بمانید.

3. استفاده از برنامه Windows Memory Diagnostic

برای پیدا کردن علت عدم شناسایی رم توسط کامپیوتر، یکی از متداول‌ترین کارها که نیازی به دانش خیلی بالایی ندارد، استفاده از امکانات خود سیستم عامل ویندوز به شمار می‌رود. یکی از این نرم‌افزارها، برنامه Windows Memory Diagnostic نام دارد. برای استفاده از این برنامه، کافی‌ست مراحل زیر را دنبال کنید.

• در منوی استارت عبارت Windows Memory Diagnostic را وارد کنید.
• پس از باز شدن صفحه گزینه Restart now and check the problems را انتخاب کنید.
• در ویندوز 7، Search و در ویندوز ۱۰، Cortana را انتخاب کرده و عبارت memory را وارد کنید. با باز شدن صفحه گزینه Restart now and check the problems را انتخاب کنید.

• سپس ویندوز خاموش شده و کامپیوتر در memory diagnostic program ریبوت می‌‌شود. چند دقیقه صبر کنید و سپس وارد بخش هارد شوید.
• حالا در این قسمت event را جستجو کرده و Event Viewer را که در بخش چپ صفحه قرار دارد انتخاب کنید.

• در مرحله بعدی ابتدا روی system و expand Windows Logs کلیک کرده و سپس راست کلیک کنید و در آخر Filter current log را انتخاب کنید.
• در پنجره جدیدی که باز شده، منوی Event source را پایین کشیده و از بین گزینه‌‌‌ها MemoryDiagnostics-Results را انتخاب و سپس روی ok کلیک کنید تا پنجره بسته شود. به Event Viewer برگردید و از لیست بالا، گزینه وسطی را انتخاب کنید.
• با انتخاب یکی از اطلاعات، در صورت وجود مشکل Ram کامپیوتر، viewer به شما اعلام می‌کند تا راهکارهای رفع آن را بررسی کنید.

4. استفاده از قابلیت Troubleshooter در ویندوز 10

به منظور بررسی مشکلات مربوط به عدم شناسایی رم توسط کامپیوتر؛ لازم است ابتدا کنترل پنل را باز کرده و با انتخاب گزینه Troubleshooting، این مشکل را حل کنید.

1. در صورتی که این عبارت را پیدا نکردید، روی حالت Small Icons به این ابزار دسترسی پیدا کنید.
2. در این مرحله، در بخش Hardware and Sound روی گزینه Configure a Device کلیک کنید.
3. با باز شدن صفحه، گزینه Next را انتخاب کنید.
4. در این حالت سیستم به صورت خودکار، مشکلات درایورهای سخت افزاری را بررسی می‌کند تا در صورت وجود هرگونه مشکل، آن را رفع کند.

تعمیرات لپ تاپ

5. آپدیت کردن رم ریدر

از دیگر مواردی که در برخورد با عدم شناسایی رم توسط کامپیوتر، می‌توانید از آن به عنوان یک راهکار استفاده کنید، به‌روزرسانی رم ریدر به شمار می‌‌رود. آپدیت نبودن کارت درایور رم ریدر می‌تواند از دلایل عدم شناسایی رم در ویندوز باشد.

برای رفع این مشکل درایورهای سیستم خود با نرم افزارهایی مثل Easy Driver آپدیت کنید. کار با این نرم‌افزار بسیار ساده است:

• برنامه را نصب و اجرا کنید. سپس روی scan now کلیک کنید.
• پس از اسکن، صفحه‌ای ظاهر می‌شود که با انتخاب گزینه Update All تمام درایورها بروز می‌شوند.

پس از اینکه بروزرسانی تمام شد، یک بار سیستم خود را ریستارت کنید و دوباره رم ریدر را متصل کرده تا مشکل عدم شناسایی آن رفع شود.

6. استفاده از Disk Management

در سیستم‌ها تمام درایوها توسط ویندوز نامگذاری می‌شوند. در بعضی مواقع ممکن است رم ریدر نامگذاری نشده باشد که همین مسئله می‌تواند دلیل مشکل عدم شناسایی رم توسط کامپیوتر ها به شمار روند. شما باید با استفاده از ابزار Disk Management آن را به صورت دستی به صورت روش زیر نامگذاری کنید:

• روی Start راست کلیک کنید.
• Disk Management را از منوی باز شده انتخاب کنید.

• شما می‌توانید در پنجره‌ای که ظاهر می‌شود تمام درایو‌هایی را که باید نام انحصاری داشته باشند، ببیند.
• اگر رم ریدر شما نامگذاری نشده، روی آن راست کلیک کنید و گزینه Change Drive Letter and Path را انتخاب کنید.

• در این مرحله صفحه‌ای باز می‌شود که باید روی ADD کلیک کنید. یک اسم انحصاری مثل H: انتخاب کرده و در آخر روی ok کلیک کنید.

7. بررسی تنظیمات Media Card Reader در بایوس

یکی دیگر از اقداماتی که می‌توانید برای مشکل عدم شناسایی رم توسط کامپیوتر انجام دهید، ورود به تنظیمات BIOS و اصلاح تنظیمات مربوط به Media Card Reader محسوب می‌شود. برای این کار به BIOS سیستم سیستم مراجعه کنید و از فعال بودن گزینه فراخوانی رم ریدر از تنظیمات BIOS، مطمئن شوید. با انتخاب گزینه Media Card Reader آن را فعال کنید.

8. بررسی تنظیمات msconfig و گزینه Maximum Memory

گزینه Maximum Memory سقف استفاده ویندوز از رم را تعیین می‌کند؛ با فعال‌کردن آن، حافظه بیشتری در اختیار نمی‌گیرید. اگر تمام ظرفیت رم در BIOS دیده می‌شود اما در ویندوز فقط به بخشی از آن دسترسی دارید، این اقدام می‌تواند یکی از موارد مرتبط با عدم شناسایی رم توسط کامپیوتر به شمار برود.

توجه داشته باشید که اگر Maximum Memory از ابتدا تیک نداشته، علت عدم شناسایی رم توسط کامپیوتر به این گزینه مربوط نیست. برای برداشتن این محدودیت:

1. کلیدهای Win + R را بزنید، عبارت msconfig را بنویسید و Enter را فشار دهید.
2. در پنجرهٔ بازشده، وارد تب Boot شوید و روی Advanced Options کلیک کنید.
3. اگر Maximum Memory تیک دارد، تیک آن را بردارید. نیازی به واردکردن عدد یا تغییر مقدار داخل کادر ندارید.
4. روی OK و سپس Apply کلیک کنید و کامپیوتر را ری‌استارت کنید.
5. با کلیدهای Ctrl + Shift + Esc، تسک منیجر را باز کنید و در بخش Performance → Memory مقدار حافظه را ببینید.

سرویس لپ تاپ

9. ریست تنظیمات و آپدیت بایوس

بایوس پیش از ورود به ویندوز، رم را آمادهٔ کار می‌کند. تغییر فرکانس، تایمینگ یا ولتاژ حافظه گاهی این مرحله را مختل می‌کند و دیگر نمی‌توانید سیستم را بالا بیاورید.

برای بررسی عدم شناسایی رم توسط کامپیوتر می‌توانید تنظیمات را به حالت پیش‌فرض برگردانید. آپدیت بایوس کاربرد دیگری دارد، بعضی نسخه‌ها سازگاری مادربرد با رم‌های جدید را بهتر می‌کنند. برای برگرداندن تنظیمات بایوس:

1. اگر BitLocker فعال است، پیش از تغییرات، کلید بازیابی آن را در دسترس داشته باشید.
2. کامپیوتر را روشن کنید و کلید ورود به BIOS را بزنید؛ این کلید در بسیاری از دستگاه‌ها Del یا F2 است.
3. گزینهٔ Load Optimized Defaults یا Load Setup Defaults را انتخاب و تأیید کنید. با این انتخاب، سایر تنظیمات بایوس هم به حالت پیش‌فرض برمی‌گردند.
4. از گزینهٔ Save & Exit برای ذخیره و خروج استفاده کنید. پس از راه‌اندازی مجدد، ظرفیت شناسایی‌شدهٔ رم را بررسی کنید.

اگر وارد بایوس نمی‌شوید، روش جایگزین، پاک‌کردن تنظیمات CMOS است. دستگاه را خاموش و برق را کاملاً قطع کنید؛ سپس مراحل استفاده از دکمه یا جامپر Clear CMOS را دقیقاً مطابق دفترچهٔ همان مادربرد انجام دهید.

برای آپدیت بایوس به منظور رفع مشکل «عدم شناسایی رم توسط کامپیوتر» لازم است مدل دقیق مادربرد و نسخهٔ سخت‌افزاری آن را مشخص کنید؛ برای لپ‌تاپ، مدل دقیق دستگاه ملاک است. در صفحهٔ پشتیبانی همان مدل در سایت برند لپتاپ، بخش BIOS/UEFI و توضیحات به‌روزرسانی‌ها را باز کنید.

سپس فایل سازگار را دانلود کرده و مطابق راهنمای همان صفحه، آن را برای ابزار رسمی آپدیت آماده کنید. روش آماده‌سازی فایل و ابزار موردنیاز بین برندها فرق دارد.

10. فعال‌سازی قابلیت Memory Remapping در بایوس

قابلیت Memory Remapping بخشی از رم را که آدرس‌هایش با فضای اختصاص‌یافته به تجهیزات سخت‌افزاری هم‌پوشانی دارد، دوباره در دسترس قرار می‌دهد. در بعضی مادربردهای قدیمی، غیرفعال‌بودن این قابلیت باعث می‌شود با وجود نصب رم بیشتر، فقط از بخشی از آن استفاده کنید. برای بررسی عدم شناسایی رم توسط کامپیوتر در این حالت، مراحل زیر را انجام دهید:

1. هنگام روشن‌شدن دستگاه، با کلید مخصوص مدل لپ تاپ یا کامپیوتر خود وارد BIOS شوید.
2. در بخش‌هایی مثل Advanced یا System Agent Configuration، گزینهٔ Memory Remap Feature یا Memory Remapping را پیدا کنید.
3. اگر مقدار آن Disabled است، آن را روی Enabled بگذارید.
4. با Save & Exit تغییر را ذخیره کنید و پس از ورود به ویندوز، حافظهٔ قابل‌استفاده را در Task Manager → Performance → Memory ببینید.

در بسیاری از سیستم‌های جدید، این قابلیت خودکار مدیریت می‌شود و گزینهٔ جداگانه‌ای نمی‌بینید. فعال‌کردن آن هم محدودیت ویندوز ۳۲ بیتی را برطرف نمی‌کند؛ برای استفاده از بیش از ۴ گیگابایت رم، به ویندوز ۶۴ بیتی و سخت‌افزار سازگار نیاز دارید.

سخن پایانی

در این مقاله از مجله آچاره به بررسی دلایل عدم شناسایی رم توسط کامپیوتر پرداختیم. در صورتی که برای انجام مراحل ذکر شده تخصص و مهارت لازم را ندارید، می‌توانید برای تعمیر کامپیوتر خود از تیم متخصصین آچاره کمک بگیرید. همچنین می‌توانید سوالات و نظارت خود را در بخش دیدگاه‌ها با ما درمیان بگذارید تا پاسخ خود را در کوتاه‌ترین زمان از متخصصین آچاره دریافت کنید.

سوالات متداول