تمیز کردن چای ساز با ۷ روش خانگی

رسوب سفید داخل کتری، تغییر طعم آب و دیرتر جوش آمدن آن معمولا اولین نشانههایی هستند که میگویند وقت تمیز کردن دستگاه رسیده است. اگر چایساز یا کتری را در بازههای منظم رسوبزدایی کنید، هم ظاهرش تمیزتر میماند و هم کیفیت آب بهتر میشود. جالب است بدانید خیلی وقتها با مواد سادهای که در خانه داریم میشود چایساز را تمیز کرد.
- صورت مشاهده جرقه یا شنیدن صدای غیرعادی دستگاه را از برق خارج کنید.
- در صورت موفقنبودن رسوب زدایی چای، بررسی المنت، ترموستات و سنسور قطع خودکار ضروریست!
- استفاده از مواد اسیدی برای تمیز کردن چای ساز، میتواند قسمتهای استیل لکه ایجاد کند.
به یاد داشته باشید در قبل از آشنایی با رسوب زدایی چای ساز، اگر دستگاه جرقه میزند و یا صداهایی غیرعادی تولید میکند؛ لازم است فورا با یک مرکز معتبر که با مناسبترین هزینه تعمیر چایی ساز را برعهده میگیرد ارتباط برقرار کنید! چرا که در این موقعیت تمیز کردن چای ساز پاسخگو نیست و حجم رسوبهای جمعشده به المنت دستگاه آسیب وارد کرده است.
نکات مهم قبل از تمیز کردن چای ساز
قبل از تمیز کردن چای ساز، رعایت چند نکته مقدماتی ضروری است تا هم ایمنی حفظ شود و هم دستگاه آسیب نبیند. ابتدا دستگاه را از برق جدا کنید و اجازه دهید کاملا خنک شود تا خطر برق گرفتگی یا سوختگی وجود نداشته باشد. برای بررسی این مقدمات همراه ما باشید.
1. رعایت نکات ایمنی
اگرچه چای سازها جزو وسایل بزرگ آشپزخانههای ما نیستند، اما این مسئله به معنی آن نیست که سرویس و تمیز کردن چای ساز را ساده بگیرید و در این فرآیند از سلامت خود مراقبت نکنید یا در صورت مشاهده علائم خطرناک، تمایلی به پرداخت هزینه تعمیرات لوازم خانگی نداشته باشید!
اولین قدم در حفظ امنیت خود برای رسوب زدایی چای ساز، استفاده از دستکش برای مراقبت از پوست دست است. در صورتی که ریههای شما حساس است یا به بیماریهای تنفسی مبتلا هستید؛ میبایست از ماسک استفاده کرده و در کنار آن با باز گذاشتن پنجرهها از تهدیدهای تنفسی جلوگیری کنید.
2. خاموشی کامل دستگاه
قبل از اینکه سراغ تمیز کردن چایساز بروید، حتما دوشاخه را از برق بکشید و صبر کنید کتری کاملا خنک شود. یادتان باشد پایه برقی، محل اتصال کتری و سیم نباید هیچ تماسی با آب داشته باشند. حتی ریختن بدنه اصلی داخل سینک هم میتواند به المنت و بخشهای داخلی دستگاه آسیب بزند.
3. مطالعه دفترچه دستگاه پیش از تمیز کردن چای ساز
قبل از جرمگیری، یک نگاه به دفترچه راهنمای دستگاه بیندازید؛ معمولا در آن نوشته شده چه موادی برای رسوبزدایی مناسب هستند. هیچوقت مواد پاککننده مختلف را با هم ترکیب نکنید. بعد از تمیز کردن هم مخزن را چند بار با آب بشویید تا هیچ بو یا طعمی از مواد شوینده باقی نماند.
4. آشنایی با علت رسوب در انتخاب روش مناسب
اینکه چایساز زود رسوب میگیرد و شما هم میخواهید یک راهکار مناسب برای تمیز کردن چای ساز انتخاب کنید؛ لازم است بدانید انتخاب بهترین روش، به آگاهی از علت رسوب گرفتن چای ساز برمیگردد.
هر رسوب و آلودگی جنسی متفاوت دارد و از همین بابت هم میبایست روش رسوب زدایی چای ساز براساس عوامل ایجادکننده رسوب انتخاب شود. در جدول زیر به انواع عواملی که میتوان آنها را به عنوان علت رسوب گرفتن چای ساز در نظر گرفت اشاره کردهایم.
| سختی بالای آب | کلسیم و منیزیم پس از حرارت دیدن روی کف و دیواره کتری تهنشین میشوند. |
| باقی ماندن آب | ماندگاری آب فرصت بیشتری برای تهنشینی املاح ایجاد میکند. |
| جوشاندن چندباره | کاهش حجم آب غلظت املاح را افزایش میدهد. |
| مصرف زیاد | روشن شدن چندباره دستگاه سرعت تشکیل رسوب را بیشتر میکند. |
| پاکسازی نامنظم | لایههای نازک با گذشت زمان به جرمهای ضخیم تبدیل میشوند. |
5. زمانبندی مناسب برای رسوب زدایی چای ساز
فاصله مناسب برای تمیز کردن چای ساز به میزان استفاده و سختی آب بستگی دارد. اگر دستگاه هر روز چند بار روشن میشود، بهتر است هفتهای یکبار داخل کتری را بررسی کنید. دیدن لایه سفید یا تغییر طعم آب هم نشانهای است که میگوید وقت تمیزکاری رسیده است.
در مناطقی که آب سخت دارند، جرمگیری چایساز معمولا هر دو هفته یکبار انجام میشود. اما اگر آب منطقه نرم باشد، میتوان این فاصله را به سه تا چهار هفته افزایش داد.
برای جرم گیری چای ساز چه راههایی وجود دارد؟
اگر چایساز شما به مرور زمان دچار رسوب و لکههای آهکی شده، نگران نباشید؛ روشهای ساده و موثری برای جرمگیری وجود دارد که میتواند عمر دستگاه را افزایش دهد و طعم چای را بهبود دهد. در ادامه با چند راهکار خانگی و تخصصی آشنا میشوید که بدون نیاز به هزینه زیاد قابل انجام هستند.
1. رسوب زدایی چای ساز با سرکه سفید
سرکه سفید میتواند رسوبات آهکی را بهخوبی نرم کند و برای کتریهای استیل یا پلاستیکیِ مقاوم گزینه مناسبی است. فقط باید در نظر داشته باشید که هنگام رسوب زدایی چای ساز با سرکه، ممکن است بوی تندی ایجاد شود؛ البته این بو با آبکشی کامل از بین میرود.

برای تمیز کردن چای ساز به این روش، لازم است مخزن را نصفه با آب و نصف دیگر را با سرکه سفید پر کنید. اگر میزان رسوب کم است، میتوانید مقدار سرکه را کمتر هم در نظر بگیرید. فقط دقت داشته باشید محلول از خط ظرفیت مجاز بالاتر نرود.
حالا کتری را روی پایه بگذارید و اجازه دهید محلول تا نقطه جوش گرم شود. بعد از خاموش شدن دستگاه، حدود ۲۰ تا ۳۰ دقیقه صبر کنید تا سرکه فرصت اثرگذاری داشته باشد. اگر با رسوبهای ضخیمتری روبهرو هستید، میتوانید محلول را کمی بیشتر داخل مخزن نگه دارید.
در ادامه فرآیند تمیز کردن چای ساز؛ میبایست محلول را خالی کرده و دیواره داخلی را با یک اسفنج نرم تمیز کنید. به یاد داشته باشید که بهتر است از ابزارهای فلزی استفاده نکنید چون ممکن است سطح کتری را خط بیندازند. در واقع جرمگیری چایساز با فشار ملایم اسفنج هم کاملا کافی است و از آسیب به پوشش داخلی جلوگیری میکند.
در پایان چند بار کتری را با آب تمیز بشویید. سپس یک بار مخزن را با آب تازه پر کنید، بجوشانید و آن را دور بریزید. با این کار بوی سرکه از بین میرود.
2. نحوه از بین بردن رسوب کتری برقی با لیموترش
برای از بین بردن رسوب کتری برقی، لیموترش برای جرمهای سبک مناسب است. اسید طبیعی لیمو لایههای معدنی را نرم میکند و بوی آن از سرکه ملایمتر است. این روش برای تمیزکاری دورهای کاربرد زیادی دارد.
در صورتی که میخواهید از لیمو ترش برای تمیز کردن چای ساز خود استفاده کنید؛ میبایست یک یا دو لیمو را نازک برش دهید و داخل کتری بگذارید . نیمه کتری یا سماور چای ساز را آب بریزید.

سپس آن را روشن کرده و بعد از جوش ۳۰ دقیقه صبر کنید. اگر در دور اول نتیجه نگرفتید لازم است برای رسوبهای قدیمی مجددا این مراحل را انجام دهید. لیمو و آب را خارج کرده و دیواره را با اسفنج نرم تمیز کنید. سپس یک بار آب بجوشانید تا طعم لیمو نماند.
3. جرم گیری چای ساز با جوش شیرین
جوش شیرین برای از بین بردن لکههای داخلی و رسوبهای سبک گزینهای ساده و در دسترس است. این ماده حتی میتواند بوی نامطبوع داخل کتری را هم تا حد زیادی کاهش دهد. البته در جرم گیری چای ساز باید دقت داشته باشید، چون استفاده بیش از حد از جوش شیرین کف زیادی ایجاد میکند و بهتر است مقدار آن را کنترل کنید.
برای استفاده از تکنیک جوش شیرین در تمیز کردن چای ساز؛ ابتدا یک قاشق غذاخوری جوش شیرین داخل کتری بریزید و مخزن را تا نیمه با آب پر کرده و بعد از آن محلول را بهآرامی هم بزنید و دقت داشته باشید که مخزن از خط حداکثر بیشتر پر نشود.

سپس دستگاه را روشن کنید تا آب به جوش برسد. بعد از خاموش شدن، اجازه دهید محلول حدود ۲۰ دقیقه داخل کتری بماند. این زمان کمک میکند رسوبات نرم شده و راحتتر جدا شوند. در پایان محلول را خالی کرده و داخل کتری را با یک اسفنج نرم بشویید.
در انتهای این روش از تمیز کردن چای ساز، حتما مخزن را چند بار آبکشی کنید و در نهایت با جوشاندن یک نوبت آب تازه، فرآیند تمیز کردن چای ساز با جوش شیرین را کامل کنید.
4. تمیز کردن چای ساز با نوشابه
اسید موجود در نوشابه میتواند رسوبهای محدود را نرم کند. وجود رنگ و شکر پاکسازی دقیقتری میطلبد. تمیز کردن چای ساز با نوشابه برای استفاده مداوم پیشنهاد نمیشود.

مقداری نوشابه داخل کتری بریزید تا سطح رسوب پوشانده شود. فضای کافی برای ایجاد کف در نظر بگیرید. نوشابه نباید به پایه برقی برسد. نوشابه را مدت کوتاهی گرم کرده و پیش از ایجاد کف زیاد دستگاه را خاموش کنید. مایع را ۲۰ دقیقه داخل مخزن نگه دارید. سپس مایع را خارج کنید و کتری را با آب گرم و مقدار کمی مایع ظرفشویی بشویید.
5. رسوب زدایی چای ساز با پوست هندوانه
پوست هندوانه در روشهای سنتی برای زمانهایی کاربرد دارد که میخواهید تمیز کردن چای ساز را به صورت سبک عملیاتی کنید. بخش سفید پوست آن دارای ترکیبات اسیدی ملایمی است که میتواند به نرم شدن جرمهای سطحی کمک کند.
به یاد داشته باشید که برای رسوب زدایی چای ساز در مواردی که رسوبات ضخیم و قدیمی هستند، این روش نتیجه محدودی دارد. برای استفاده ابتدا پوست هندوانه را خوب بشویید و به قطعات کوچک برش بزنید.

بهتر است باقیمانده گوشت قرمز را کاملا جدا کنید تا داخل دستگاه نریزد. اندازه قطعات باید طوری باشد که دهانه کتری یا چایساز را مسدود نکند. سپس قطعات را داخل کتری یا مخزن قرار دهید و تا نیمه آن را با آب پر کنید. اجازه دهید آب به جوش بیاید و حدود ۳۰ دقیقه همانطور باقی بماند. بعد از اینکه دما کمی پایین آمد، محتویات را خالی کنید.
6. جرم گیری چای ساز با سیبزمینی و زاج سفید
ترکیب سیبزمینی و زاج سفید یکی از روشهای قدیمی برای جرم گیری چای ساز محسوب میشود. البته باید توجه داشته باشید که زاج سفید باید در مقدار بسیار کم استفاده کنید و تماس آن با چشم یا پوست میتواند منجر به آسیب شود.
در این روش از تمیز کردن چای ساز لازم است ابتدا یک عدد سیبزمینی را خوب بشویید و به قطعات کوچکتر خرد کنید. سپس آن را همراه با آب داخل کتری یا مخزن بریزید و اجازه دهید چند دقیقه بجوشد. در ادامه مقدار کمی زاج سفید به آب اضافه کنید.

بعد از این مرحله دستگاه را خاموش کنید و اجازه دهید محلول برای مدتی داخل کتری باقی بماند. در این مدت از نزدیک کردن صورت به بخار خودداری کنید. محتویات کتری را کاملا تخلیه کنید و مخزن را با مایع ظرفشویی ملایم بشویید. چند بار آبکشی انجام دهید و حداقل دو مرتبه آب تازه را بجوشانید تا کاملا تمیز شود.
7. جرم گیری چای ساز با محلول جرمگیر مخصوص
جرمگیرهای آماده برای لایههای ضخیم و قدیمی طراحی شدهاند. جرمگیر انتخابی باید برای کتری برقی و وسایل در تماس با آب آشامیدنی مناسب باشد. قبل از استفاده از این محلولها به یاد داشته باشید که شوینده سطوح یا جرمگیر سرویس بهداشتی برای این کار مناسب نیست و لازم است برای استفاده از محلولها، حتما دستکش به دست کرده، ماسک بزنید و پنجرهها را باز بگذارید.

برای تمیز کردن چای ساز به این روش، لازم است است مقدار اعلامشده روی بستهبندی محلول را رعایت کنید. به هیچ وجه غلظت محلول را افزایش ندهید و جرمگیر را با سرکه ترکیب نکنید. در قدم بعدی محلول را طبق دستور داخل مخزن بریزید و مدت درجشده را رعایت کنید. اگر محصول نیاز به حرارت ندارد نیازی به روشن کردن چای ساز نیست. فراموش نکنید که تماس محلول با پایه و قطعات برقی باید کنترل شود.
تمیز کردن چای ساز و بخشهای بیرونی آن
فارغ از رسوب زدایی چای ساز از داخل، میبایست برای تمیز کردن چای ساز و قطعات تشکیلدهنده خارجی آن، به راهکارهایی مناسب مجهز شوید؛ چرا که تنها قسمت داخلی چای ساز نیست که رسوب میگیرد و بخشهای خارجی آن هم با چنین پدیدهای مواجه میشود. در ادامه نحوه تمیز کردن کتری برقی، سماور یا قوری و دیگر بخشهای خارجی چایساز را مورد بررسی قرار دادیم.
نحوه تمیز کردن قوری چای ساز
برای تمیز کردن چای ساز و قوری آن به یاد داشته باشید لکههای چای با شستوشوی منظم و روزانه تا حد زیادی از بین میروند. بهتر است بعد از اینکه قوری کاملا خنک شد، تفالهها را خارج و داخل قوری را با آب گرم پر کنید.
برای تمیز کردن دیوارهها هم استفاده از مقدار کمی مایع ظرفشویی به همراه یک اسفنج نرم کاملا کافی و بیخطر است. اگر با لکههای قدیمیتر و سرسختتر روبهرو هستید، میتوانید یک قاشق جوش شیرین را در آب گرم حل کنید و اجازه دهید این محلول مدتی داخل قوری بماند تا اثر کند.
بعد از آن سطح داخلی را با یک برس نرم بهخوبی تمیز کنید. برای قسمتهای باریک مثل دهانه قوری هم استفاده از برس مخصوص بطری خیلی کمککننده است.
روش صحیح تمیز کردن کفی یا سینی چایساز
پایه یا سینی چایساز جایی است که قطعات برقی روی آن قرار میگیرند، بنابراین نباید آن را زیر شیر آب شست. قبل از شروع تمیزکاری حتما دوشاخه را از برق بکشید و کتری را از روی پایه بردارید.
برای پاک کردن خردههای چای و گردوغبار، یک دستمال خشک کافی است. سپس میتوانید یک پارچه میکروفایبر را کمی مرطوب کرده و بهآرامی روی سطح پایه بکشید. در زمان تمیز کردن چای ساز و سینی آن دقت کنید که هیچ آبی داخل محل اتصال برق جمع نشود.
اگر لکههای چسبناک وجود داشت، مقدار کمی مایع ظرفشویی روی دستمال بزنید. بعد از آن، کف باقیمانده را با یک پارچه مرطوب پاک کنید و در نهایت پایه را کاملا خشک کنید. در فرآیند تمیز کردن چایساز، تا زمانی که پایه کاملا خشک نشده، نباید دستگاه را دوباره به برق وصل کنید.
تمیز کردن بدنه بیرونی چایساز
بدنه بیرونی دستگاه بهمرور زمان در معرض بخار و چربیهای آشپزخانه قرار میگیرد و کثیف میشود. برای تمیزکاری روزانه، استفاده از یک پارچه نرم و کمی مرطوب بهترین گزینه است. دقت کنید که شوینده را مستقیم روی کلیدها یا نمایشگر اسپری نکنید.
اگر قصد از بین بردن لکههای چربی را در حین تمیز کردن چای ساز دارید؛ لازم است بدایند لکههای چربی با یک محلول رقیق از مایع ظرفشویی بهراحتی پاک میشوند.
قبل از استفاده دستمال را خوب فشار دهید تا آب اضافی آن گرفته شود. در پایان، برای تمیز کردن چای ساز، حتما بدنه را با یک پارچه خشک پاک کنید تا هیچ رطوبتی باقی نماند.
در قسمتهایی که دارای نوشته یا درجهبندی هستند، باید با ملایمت بیشتری برخورد کنید و از وارد کردن فشار زیاد خودداری کنید. همچنین مواد اسیدی قوی میتوانند باعث پاک شدن چاپ روی بدنه شوند.

نحوه از بین بردن رسوب کتری برقی برای جرمهای ضخیم
نحوه از بین بردن رسوب کتری برقی وقتی با لایههای ضخیم رسوب روبهرو هستید، با زمانی که فقط جرم سبک وجود دارد کمی فرق میکند.
در فرآیند تمیز کردن چای ساز برای رسوبهای قدیمی، لازم است محلول سرکه یا جرمگیر مخصوص مدت بیشتری داخل مخزن بماند تا اثر بهتری داشته باشد. در این میان، استفاده از چاقو یا هر ابزار فلزی برای تراشیدن رسوب میتواند به کف کتری آسیب جدی وارد کند.
اگر بعد از یک بار تمیزکاری هنوز لایهها کامل از بین نرفته بودند، میتوانید فرآیند رسوب زدایی چای ساز را با فاصله زمانی دوباره تکرار کنید. البته بالا بردن بیش از حد غلظت مواد پاککننده راهحل درستی نیست و ممکن است به دستگاه آسیب بزند.
جلوگیری از بازگشت جرم بعد از رسوبزدایی چای ساز
شناخت روشهای از بین بردن رسوب کتری برقی و تمیز کردن چای ساز بدون اینکه شیوه مصرف را اصلاح کنید، نتیجهای ماندگار به همراه نخواهد داشت.
استفاده از آب مناسب و تخلیه مخزن بعد از هر بار استفاده، میتواند سرعت تشکیل لایههای آهکی را بهطور قابل توجهی کاهش دهد. از جدول زیر میتوانید برای جلوگیری از بروز علت رسوب گرفتن چای ساز استفاده کنید.
| استفاده از آب تصفیهشده | آب تصفیهشده املاح کمتری نسبت به آب سخت شهری دارد و در نتیجه رسوب کمتری ایجاد میکند. فیلترها بخشی از کلسیم و منیزیم آب را کاهش میدهند. |
| خالی کردن آب باقیمانده | پس از هر بار استفاده، آب اضافه را از کتری خارج کنید. باقی ماندن آب داخل مخزن باعث تهنشینی بیشتر املاح میشود. |
| خودداری از جوشاندن مکرر یک آب | جوشاندن دوباره یک حجم آب باعث کاهش آن و افزایش غلظت املاح میشود. بهتر است هر بار فقط مقدار مورد نیاز آب داخل کتری ریخته شود تا نیاز به جرمگیری چای ساز کاهش پیدا کند. |
| پاکسازی منظم رسوبهای نازک | رسوبات تازه با محلولهای ملایم بهراحتی پاک میشوند. اگر جرمگیری چایساز به تعویق بیفتد، لایههای سخت و ضخیم ایجاد میشود. |
| استفاده از فیلتر رسوبگیر | فیلتر ورودی آب باعث کاهش املاح واردشده به کتری میشود. فیلتر دهانه نیز هنگام ریختن آب، ذرات جداشده را نگه میدارد. |
| خشک نگه داشتن کتری | بعد از شستوشو، دیواره و کف کتری را با دستمال نرم خشک کنید. باقی ماندن قطرات آب باعث ایجاد لکههای معدنی میشود. |
نتیجهگیری
در آخر باید بگوییم که رسوب زدایی چای ساز بهتر است همراه با تمیز کردن قوری، صافی و بدنه انجام شود تا نتیجه کاملتری داشته باشد.
انجام منظم جرمگیری چایساز باعث خواهد شد تا فشار به المنتها کاهش پیدا کرده وارد و عمر دستگاه بیشتر شود. همچنین استفاده از آب تصفیهشده و خالی کردن آب باقیمانده بعد از هر بار استفاده، سرعت تشکیل دوباره رسوب را کاهش میدهد.
سوالات متداول
رسوب چایساز میتواند المنت را بسوزاند؟
رسوب ضخیم انتقال گرما را کاهش میدهد و فشار بیشتری به المنت وارد کرده و ادامه این وضعیت عمر قطعه را کم میکند. اگر دستگاه دیر گرم میشود یا بوی سوختگی دارد بررسی تخصصی نیاز است.
علت سفید شدن کف کتری برقی چیست؟
لایه سفید از املاح آب تشکیل میشود. سختی بالای آب و باقی ماندن آن داخل کتری سرعت تشکیل رسوب را افزایش میدهد. تمیز کردن چای ساز در فاصله منظم حجم این لایه را کاهش میدهد.
چگونه بوی سرکه را از چایساز پاک کنیم؟
پس از تخلیه محلول مخزن را چند مرتبه آبکشی کنید. یک یا دو نوبت آب تازه داخل کتری بجوشانید و دور بریزید. باز گذاشتن در کتری نیز خروج بو را سریعتر میکند.
بهترین ماده برای رسوب زدایی چای ساز چیست؟
سرکه سفید برای بیشتر رسوبهای آهکی مناسب است. لیموترش بوی ملایمتری دارد و برای پاکسازی دورهای کاربرد دارد. انتخاب ماده باید با جنس کتری هماهنگ باشد.





