علائم سوختن خازن کولر گازی؛ 8 نشانهای که باید بشناسید!
سوختن خازن مشکلات زیادی را در سیستم کولر گازی ایجاد میکند و ممکن است باعث آسیب جدی قطعات کولر از جمله کمپرسور شود. خوشبختانه علائم سوختن خازن کولر گازی کاملا مشهود است و شما میتوانید با دقت به این نشانهها، تشخیص دهید که آیا این قطعه مهم خراب شده است یا خیر.
در ادامه به بررسی علائم سوختن خازن کولر گازی میپردازیم تا شما بتوانید با شناسایی به موقع این مشکل از دردسرهای ناشی از آن، مانند هوای گرم، بوی سوختگی و هزینههای بالای تعمیر جلوگیری کنید. با اطمینان از اختلال یا سوختگی خازن کولر خود، میتوانید در اسرعوقت از طریق خدمات سرویس کولر گازی آچاره این مشکل را حل کنید.
- اگر خازن کولر گازی خراب باشد، احتمالا دستگاه به جای هوا خنک، هوای گرم تولید میکند.
- یکی از علائم سوختن خازن کولر گازی، ایجاد بوی سوختگی از دستگاه است.
- در صورت سوختن خازن، هزینه قبض برق شما افزایش چشمگیری خواهد داشت.
- با وجود خرابی خازن کولر گازی، احتمال خاموش شدن ناگهانی با حتی روشن نشدن کولر وجود دارد.
- اگر خازن کولر گازی باد کرده باشد، نشانه سوختن این قطعه است.
خازن کولر گازی چیست و چه انواعی دارد؟
خازن کولر گازی قطعهای استوانهایشکل و کوچک است که انرژی الکتریکی را ذخیره میکند و برای راهاندازی و ادامه کار قطعاتی مثل کمپرسور یا فنهای کولر وارد مدار میشود.
در واقع خازن با ایجاد اختلاف فاز و ذخیره موقت انرژی؛ به راهاندازی موتور کمک میکند و گشتاور اولیه را برای شروع و ادامه فعالیت توسط فن یا موتور به وجود میآورد. در ادامه قبل از بررسی علائم سوختن خازن کولر گازی، با انواع آن آشنا خواهید شد.
خازن استارت
کولر گازیهای قدیمی یا مدلهایی که کمپرسور پرقدرتی دارن، از این نوع خازن استفاده میکنند. این خازن برای چند ثانیه فعال شده و تنها کاربرد آن ایجاد توان کافی برای «شروع فعالیت کمپرسور» است که بعد از راهاندازی کمپرسور از مدار خارج خواهد شد.
در صورت خرابی خازن استارت یا به عبارتی از علائم سوختن خازن کولر گازی از نوع استارت؛ کمپرسور توان شروع به کار کردن را نخواهد داشت و دستگاه با اختلال در روشن شدن روبهرو میشود.
خازن دائم کار
این خازن برای ادامه به کار دادن کمپرسور یا فنهای کولر، در تمام مدت فعالیت کمپرسور یا فن داخل مدار باقی میماند و به پایداری عملکرد موتور کمک میکند. خازنهای دائم کار ظرفیت کمتر و پایداری بیشتری نسبت به خازن استارت دارند.
جالب است بدانید از علائم سوختن خازن کولر گازی در نوع «دائم کار» میبایست به کاهش سرمایش و خاموشی ناگهانی کولر اشاره داشته باشیم. بنابراین اگر با چنین نشانههایی مواجه شدید؛ مختل شدن خازن دائم کار در کولر خود را مدنظر قرار دهید.
خازن دوگانه یا Dual
خازن Dual یا دوگانه نوعی خازن دائمکار است که دو خازن مجزا را در یک بدنه مشترک قرار میدهد و به صورت همزمان برای کمپرسور و فن یونیت خارجی مورد استفاده قرار میگیرد. جالب است بدانید در ساختار خازن دوگانه، دو بخش مجزا تعبیه شده است که هر بخش انرژی موردنیاز یکی از دو قطعه کمپرسور یا فن یونیت خارجی را تامین میکند.
8 مورد از علائم سوختن خازن کولر گازی
اگر کولر گازی شما به طور غیرعادی کار میکند و به خازن مشکوک هستید، آشنایی با علائم سوختن خازن کولر گازي، به شما در عیبیابی این قطعه کمک خواهد کرد. در ادامه به مهمترین علائم خرابی خازن کولر گازی پنجره ای و سایر مدلها دیگر پرداختهایم.
1. ورود هوای گرم به فضا
اگر کولر گازی شما روشن است، اما باد خنک نمیزند، لازم است بدانید که با یکی از علائم سوختن خازن کولر گازی مواجه شدهاید. دلیل ایجاد هوای گرم این است که کمپرسور کار نمیکند؛ در نتیجه کولر گازی نمیتواند گرما را از خانه خارج کند و آن را به بیرون انتقال دهد. در عوض با کارکردن فن دمنده، هوای گرم موجود در کانالهای کولر شروع به گردش میکند.
2. شنیده شدن صدای وز وز
اگر خازن کولر گازی آسیبدیده یا فرسوده باشد، باعث سخت کار کردن کمپرسور میشود و صدای وزوز از کندانسور به گوش خواهد رسید. البته این صدا ممکن است از موتور کولر گازی هم شنیده شود؛ بنابراین برای تشخیص منبع صدا، یکبار کولر را خاموش و روشن کنید. اگر صدای وزوز همچنان ادامه داشت، به احتمال زیاد از علائم سوختن خازن کولر گازی است.
3. پخش بوی سوختگی از کندانسور
بوی سوختگی از کندانسور کولر گازی نشانه خوبی نیست. در اکثر موارد از علائم سوختن خازن کولر گازی به شمار میرود. خازن وظیفه تامین برق برای فن کولر گازی را نیز بر عهده دارد.
به همین دلیل زمانی که خازن کمپرسور یا فنهای متفاوت کولر یکی باشد علاوه براین که سرمایی تولید نمیشود، فنی پنل داخلی هم از کار افتاده و منجر به ایجاد بوی سوختگی خواهد شد.
4. افزایش قبض برق
از دیگر علائم سوختن خازن کولر گازی «افزایش مبلغ قبض برق» منزل شماست. توجه داشته باشید که کولر شما در ابتدای شروع به کار به بیشترین میزان انرژی نیاز دارد که با از کار افتادن یا ناکارآمدی خازن، فرآیند ذخیرهسازی انرژی و آزاد سازی استارت یا دائمی کمپرسور و فنهای کولر به مشکل خواهد خورد.
جالب است بدانید با خراب شدن خازن استارت که نقش محرک اصلی موتور را دارد، این مشکل ایجاد خواهد شد.در واقع با مختل شدن خازن استارت؛ کمپرسور مجبور است برای غلبه بر این مشکل، سختتر کار کرده و انرژی برق بیشتری مصرف کند که همین مسئله منجر به افزایش مصرف و هزینه قبض برق خواهد شد.
5. خاموشی ناگهانی
یکی از شایعترین علائم سوختن خازن کولر گازی یا نیم سوز شدن آن، خاموشیهای ناگهانی کولر است. همانطور که گفته شد، خازن استارت یک قطعه استوانهای کوچک است که به راهاندازی و کارکرد کولر گازی کمک میکند.
همانطور که در بخش معرفی انواع خازن گفتیم؛ هنگامیکه خازن دائم کار خراب میشود، شاهد خاموش شدن ناگهانی کولر گازی خواهید بود. برای آشنایی بیشتر با علت خاموش شدن کولر گازی کافیست روی متن آبی رنگ کلیک کنید تا تمامی علل این مسئله را به خوبی مورد بررسی قرار دهید.
6. روشن نشدن کولر گازی
اگر خازن کولر گازی شما خراب باشد، متوجه میشوید که مدت زمان روشن شدن کولر گازی طولانی شده است یا اصلا روشن نمیشود. این موقعیت دقیقا همان نقطهایست که خازن استارت وظیفه خود را باید انجام دهد. البته این مسئله همیشه از علائم سوختن خازن کولر گازی محسوب نشده و ضعیف شدن خازن استارت نیز همچین علامتی خواهد داشت.
در برخی موارد آسیب به خازن کولر گازی ممکن است به قدری جدی باشد که از راهاندازی کمپرسور جلوگیری کند. در واقع همانطور که در بخش ابتدایی این مطلب اشاره کردیم؛ روشن نشدن کولر گازی از مهمترین علائم سوختن خازن کولر گازی از نوع استارت محسوب میشود.
7. استهلاک زودهنگام کولر گازی
گاهی از پس از خرید دستگاه، احساس میکنید کولر شما بیشتر از آن زمانی که باید مستهلک شده و رفتارهایی مانند یک کولر قدیمی دارد.
اگرچه نحوه نگهداری و سرویس منظم دستگاه میتواند جلوی چنین مسئلهای را بگیرد؛ اما لازم است بدانید که همین امر مشکلاتی را در سیستم کولر گازی ایجاد خواهد کرد. مانند خاموشی ناگهانی کولر، روشن شدن با تاخیر و مواردی از این دست که همه جزوی از علائم سوختن خازن کولر گازی به شمار میروند.
8. غیرعادی بودن ظاهر خازن
یکی دیگر از علائم سوختن خازن کولر گازی، شکل غیرعادی خود خازن است. اگر به خرابی خازن کولر گازی خود مشکوک هستید، میتوانید به دنبال برجستگیهای قابلمشاهده روی خازن باشید. خازنها حاوی مایع دیالکتریک برای جلوگیری از گرمشدن بیشازحد هستند؛ اما در صورت خرابی خازن، این مایع منبسط شده و باعث بادکردن دستگاه میشود.
نحوه تست خازن پس از مشاهده علائم خرابی خازن کولر گازی
برای تست دقیق این قطعه پس از مشاهده علائم سوختن خازن کولر گازی، ابتدا برق دستگاه باید بهصورت کامل از طریق فیوز یا مینیاتوری قطع شود.
بعد از باز کردن درپوش یونیت خارجی، لازم است خازن تخلیه بار شود تا ولتاژ باقیمانده روی پایهها از بین برود. اگر تخلیه بار باقیمانده در خازن انجام نشود، خطر برقگرفتگی دور از ذهن نیست و به همین دلیل لازم است از این کار غافل نشوید.
تست ظاهری خازن
قبل از استفاده از مولتیمتر، بهترین کار این است که وضعیت ظاهری خازن را بررسی کنید. خازن شکلی استوانهای و صاف دارد که سیمهایی در قسمت بالایی آن وصل شدهاند. بادکردگی قسمت بالایی، نشت روغن، تغییر رنگ بدنه، زنگزدگی پایهها یا ذوبشدن سوکتها میتواند نشانه خرابی باشد.
البته توجه داشته باشید که سالم بودن ظاهر خازن همیشه به معنی سلامت الکتریکی آن نیست؛ چون بسیاری از خازنها بدون تغییر شکل ظاهری دچار افت ظرفیت میشوند.
در صورتی که تشخیص بادکردگی خازن برای شما دشوار است؛ کافیست با باز کردن و قرار دادن آن روی سطح صاف، میبایست دقت کنید که روی سطح صاف تعادل دارد یا خیر. اگر خازن به این سمت و آن سمت منحرف شد؛ یعنی باد کرده و لازم است آن را تعویض کنید! چرا که چنین خازنی قابل تعمیر نیست و کولر گازی شما به یک خازن جدید نیاز دارد.
تست خازن با اهممتر
در مولتیمترهای معمولی که حالت اندازهگیری ظرفیت ندارند، میتوانید بعد از مشاهده علائم سوختن خازن کولر گازی از تست مقاومتی استفاده کنید. در این روش مولتیمتر روی رنج اهم قرار میگیرد و دو پراب به پایههای خازن متصل میشوند.
در خازن سالم عدد مقاومت ابتدا از مقدار پایین شروع میشود و بهتدریج به سمت بینهایت حرکت میکند. این رفتار نشاندهنده شارژ شدن خازن توسط باتری داخلی مولتیمتر است. اگر عدد از ابتدا صفر باقی بماند؛ خازن اتصال کوتاه شده است. اگر عدد از همان ابتدا بینهایت باشد و تغییری نکند؛ مدار داخلی خازن قطع شده است.
تست خازن در حالت زیر بار
در برخی موارد خازن در تست عادی سالم به نظر میرسد؛ اما زیر بار واقعی دچار افت عملکرد میشود. در این شرایط تکنسین با استفاده از کلمپ آمپرمتر و اندازهگیری جریان سیم کمکی کمپرسور، ظرفیت تقریبی خازن را محاسبه میکند.در این روش:
- Current جریان سیم کمکی برحسب آمپر است
- Voltage ولتاژ دو سر خازن است
- خروجی نهایی برحسب میکروفاراد محاسبه میشود فرمول محاسبه ظرفیت در تست عملیاتی به این شکل است: Capacitance = (Current × 2650) ÷ Voltage
بررسی سیم کشی و تشخیص زمان تعویض خازن
توجه داشته باشید که عمر مقید یک خازن از 3 تا 10 است اما با وجود عوامل متفاوت که میتواند روی استهلاک آن تاثیر بگذارد، میبایست با مشاهده علائم سوختن خازن کولر گازی؛ این قطعه را هر 3 الی 5 سال بررسی و در صورت نیاز تعویض کنید.
به یاد داشته باشید که عواملی مانند گرمای کمپرسور یا حرارت بالای محیطی میتواند از جمله عواملی باشد که روی عمر مفید این قطعه تاثیر بگذارد که منجر به کاهش عملکرد آن شود. برای بررسی و تعویض خازن؛ میبایست با ساختار و نحوه سیم کشی آن آشنا باشید.
قبل از بازکردن کندانسور برای بررسی دستگاه، حتما برق را قطع کرده و با تخلیه ولتاژ باقی مانده در خازن از برق گرفتگی جلوگیری کنید. برای تخلیه بار الکتریکی خازن؛ ابتدا برق کولر را کامل قطع کنید.
در مرحله بعد با یک پیچگوشتی دوسو دستهعایق، دو پایه خازن را چند ثانیه به هم اتصال دهید تا بار الکتریکی تخلیه شود. برای خازن دوال هم پایه C را جداگانه به FAN و HERM وصل کنید.
چه کارهایی از سوختن خازن کولر گازی جلوگیری میکند؟
بخش زیادی از خرابی خازن کولر گازی در اثر گرمای بالا، نوسان برق و فشار کاری زیاد رخ میدهد. اگر چند نکته فنی ساده رعایت کنید عمر خازن افزایش پیدا میکند و افت ظرفیت این قطعه کاهش پیدا خواهد کرد. بررسی مداوم شرایط عملکرد کولر نیز فشار واردشده به قطعات داخلی را کمتر میکند و دوام سیستم سرمایشی را افزایش میدهد.
| ثابت نگه داشتن ولتاژ برق | افت یا افزایش ناگهانی ولتاژ باعث داغ شدن بخش داخلی خازن میشود و عملکرد طبیعی آن را مختل میکند. با استفاده از محافظ ولتاژ استاندارد یا استابلایزر، میتوانید فشار وارده را کاهش دهید و علائم سوختن خازن کولر گازی را از بین ببرید. |
| جلوگیری از داغی یونیت خارجی | با قراردادن یونیت خارجی در محیط بسته یا بدون تهویه، حرارت داخل دستگاه بالا رفته و مواد داخلی خازن کیفیت اولیه خود را از دست میدهند. به همین دلیل با نصب کندانسور در محیطی باز و شستشوی پرههای آن با فشار آب ملایم؛ میتوانید از گرم شدن باد کولر که جزودی از علائم سوختن خازن کولر گازیست جلوگیری کنید. |
| سرویس دورهای | آلودگی کندانسور یا ضعیف شدن فن، فشار کاری خازن را افزایش میدهد. اگر سرویس دورهای دستگاه را جدی بگیرید وضعیت فن، میزان آمپر کمپرسور و سلامت خازن سریعتر بررسی شود، شما هم از علائم سوختن خازن کولر گازی با خبر شوید. |
| انتخاب خازن با ظرفیت صحیح | استفاده از خازن با ظرفیت نامناسب از دیگر دلایل سوختن خازن است. مقدار میکروفاراد خازن باید دقیقا مطابق اطلاعات درجشده روی پلاک دستگاه انتخاب شود. در واقع با نصب خازن اشتباه؛ کمپرسور تحت فشار قرار میگیرد و عملکرد دستگاه مختل میشود. |
| جلوگیری از روشنشدن پیدرپی | خاموش و روشن شدن مداوم کولر فشار زیادی به خازن وارد میکند. اگر پس از خاموش شدن دستگاه چند دقیقه برای راهاندازی دوباره صبر کنید فشار گاز و بار الکتریکی مدار متعادل میشوند. روشن شدن پیدرپی کمپرسور دمای قطعات را افزایش میدهد و استهلاک خازن را بیشتر میکند. |
جمعبندی
خازن یکی از قطعات اصلی کولر گازی است که در کارکرد آن نقش مهمی دارد. این قطعه استوانهای کوچک، موتور دستگاه را شارژ میکند تا کولر بتواند محیط خانه یا محل کار شما را خنک کند.
در این مقاله به علائم سوختن خازن کولر گازی پرداخته شد. شما میتوانید با توجه به این موارد، خازن کولر گازی خود را عیبیابی کنید و در صورت لزوم برای برطرف کردن مشکل، از خدمات تعمیرات کولر گازی استفاده کنید.
سوالات متداول
چگونه میتوان از خرابی خازن کولر گازی جلوگیری کرد؟
برای جلوگیری از خرابی کولر گازی میتوانید از یک محافظ استفاده کنید، کولر را در سایه قرار دهید و دستگاه را به صورت مرتب سرویس کنید.
عوامل موثر در خرابی خازن کولر گازی چه هستند؟
استفاده زیاد برق، نوسانات برق و گرمشدن بیشازحد چند دلیل مهم برای نیمسوز شدن کولر گازی است.
