کولر آبی چگونه کار می کند؟
کولر آبی بر پایه خنکسازی تبخیری عمل میکند؛ یعنی از طریق گردش آب و تماس آن با جریان هوا، دمای محیط کاهش پیدا میکند. اگر میخواهید بدانید کولر آبی چگونه کار می کند لازم است بگوییم پمپ وظیفه دارد آب را به سمت پوشالهای نصبشده در دیوارههای کولر منتقل کند.
سپس هوا توسط پروانه به داخل کشیده شده و هنگام عبور از سطح مرطوب پوشالها، بخشی از گرمای خود را از دست میدهد و در نتیجه هوای خنک و مرطوبی تولید میشود که به فضای داخلی وارد میشود.
در ادامه همراه ما باشید تا با نگاهی دقیقتر به اجزای اصلی کولر آبی و نقش هر یک از آنها، به پاسخ این سوال که کولر آبی چگونه کار می کند پاسخ دهیم.
- سرویس سالانه دستگاه از جمله اقداماتیست که روی عملکرد آن تاثیر فوقالعاده زیادی دارد و از خرابی آن چلوگیری خواهد کرد.
- کولرهای آبی براساس سیستم «سرمایش تبخیری» کار میکنند که با چرخش هوا در پوشالها تقویت میشود.
- کولرهای آبی اینورتر حساسیت بالایی در ساختار قطعات الکترونیکی خود دارند؛ به همین دلیل به برنامهای منظم برای بررسی آن نیاز دارید.
کولر آبی چگونه کار می کند؟ بررسی کولرهای پوشالی
عملکرد کولر آبی مجموعهای از مراحل پیوسته است که همگی با یکدیگر در ارتباط هستند. اگر میخواهید بدانید کولر آبی چگونه کار میکند؛ لازم است بدانید که ابتدا پمپ آب فعال میشود و با رساندن آب به پوشالها، زمینه تبخیر را فراهم میکند.
همزمان با فعالیت پمپ، موتور کولر پروانه را به حرکت درمیآورد و هوای گرم را از بیرون به داخل کولر هدایت میکند؛ این هوا در تماس با پوشالهای مرطوب، بخشی از گرمای خود را از دست میدهد و در نتیجه دمای آن کاهش پیدا کرده و کم کم خنک میشود.
در مرحله پایانی هوای خنکشده از طریق دریچهها به داخل ساختمان منتقل خواهد شد. هر یک از این مراحل اگر بهدرستی انجام نشوند، عملکرد کلی کولر تحتتأثیر قرار میگیرد و کیفیت سرمایش کاهش پیدا میکند. لازم به ذکر است که این فرآیند در اقلیمهای خشک و کم رطوبت بیشترین بازده را دارد و در مناطق مرطوب کارایی کمتری را به نمایش میگذارد.
دیگر انواع کولر آبی چگونه کار میکند؟
اگر چه سوال اصلی این است که کولر آبی چگونه کار میکند؛ اما در ابتدای همین مطلب لازم است به این نکته اشاره داشته باشیم که کولرهای آبی دیگر تنها در نوع پوشالی تولید نمیشوند.
در واقع تولیدکنندگان این دستگاه با استفاده از نوآوریهای متنوع، کولر گازیهای متفاوتی را تهیه کردهاند. در ادامه به بررسی عملکرد هر یک از نوع کولرهای آبی خواهیم پرداخت.
کولرهای سلولزی چطور کار میکنند؟
کولر سلولزی از پدهای فشرده سلولزی برای خنکسازی هوا استفاده میکند و همین مسئله تفاوت اصلی آن با کولر پوشالی به شمار میرود.
در واقع از نوع در مدل پوشالی عبور هوا به شکل یکنواخت انجام نمیشود اما پد سلولزی ساختار منظمتری دارد و جریان هوا را با کیفیت بالاتر انتقال میدهد. در کولر سلولزی جذب آب با سرعت بیشتری انجام میشود و همین ویژگی سرمای تولیدشده را به پایداری بالایی میرساند.
کولر اینورتر چطور کار میکند؟
کولر اینورتر با کمک فناوری کنترل دور موتور فعالیت میکند و عملکرد آن با کولر پوشالی تفاوت زیادی دارد. در کولرهای معمولی موتور با یک سرعت ثابت روشن میشود اما در مدل اینورتر میزان فعالیت موتور متناسب با دمای محیط تغییر میکند.
این ویژگی فشار واردشده به موتور را کاهش میدهد و مصرف برق را در سطح پایینتری نگه میدارد. در کولر پوشالی خاموش و روشن شدن مداوم موتور نوسان دمایی ایجاد میکند اما کولر اینورتر سرمای یکنواختتری تولید میکند. صدای کمتر دستگاه نیز از مزیتهای این فناوری به شمار میرود.
در مدلهای نسل جدید موتورهای BLDC نقش مهمی در کاهش مصرف انرژی دارند. این موتورها با تکنولوژی اینورتر هماهنگ عمل میکنند و دور موتور را متناسب با نیاز محیط تغییر میدهند. همین ساختار مصرف برق دستگاه را کاهش میدهد و در مدلهای پیشرفته میتواند بازدهی را تا گرید A+++ ارتقا دهد.
هر یک از قطعات کولر آبی چگونه کار می کند؟
کولرهای آبی از ترکیب قطعات الکتریکی، مکانیکی و ثابت ساخته شدهاند و بررسی هر یک از این بخشها میتواند بخشی از پاسخ به پرسش کولر آبی چگونه کار می کند را به ارائه کند؛
آگاهی از وظیفه هر قطعه و آشنایی از این که هر قطعه دقیقاً چه نقشی دارد، کمک میکند بفهمیم قدرت سرمایش کولر آبی از کجا تامین میشود و در واقع کولر آبی چگونه کار میکند؟
شناخت ساختار داخلی کولر باعث میشود هنگام بروز مشکل و نیاز به دریافت خدمات تعمیرات کولر آبی، بتوانیم با دست باز مشکل را بررسی کرده و حل کنیم.
توصیه آچاره به شما این است قبل از هر اقدامی، از متخصصان تعمیرات حرفهای کمک بگیرید تا مشکلات دستگاه شما بیشتر نشده و هزینه مضاعفی برای شما تراشیده نشود. در ادامه هر دسته از این قطعات را بهصورت جداگانه مورد بررسی قرار خواهیم داد.
قطعات الکتریکی کولر آبی چگونه کار می کند؟
اگر میخواهید بدانید نقش قطعات الکتریکی در کولر آبی چیست و کولر آبی چگونه کار می کند؛ کافیست این بخش را بررسی کنید تا از نقش اساسی قطعات وابسته به قدرت برق و تاثیر آن در این که کولر آبی چگونه کار می کند را مورد بررسی قرار دهیم.
باید بگوییم این بخش شامل تجهیزاتی میشود که وظیفه تامین برق، انتقال جریان و فعالسازی قطعات مکانیکی را (در مرحله بعدی) بر عهده میگیرند. آشنایی با این اجزا به ما کمک میکند بفهمیم چطور انرژی الکتریکی به حرکت، پمپاژ و در نهایت، خنک شدن هوا منجر میشود. همراه ما باشید تا هر یک از این قطعات الکتریکی را با شما مورد بررسی قرار دهیم.
سرویس پیشنهادی: تعمیر کولر آبی در شیراز
موتور کولر آبی چگونه کار می کند؟
از آنجا که موتور وظیفه راهاندازی پروانه را دارد؛ اولین نقطه سرمایشی کولر به شمار میرود که اگر بخواهیم نقش موتور را بررسی کنیم و بدانیم موتور کولر آبی چگونه کار می کند؛ لازم است ابتدا نحوه عملکرد کولر را مورد بررسی قرار دهیم. موتور کولر که از ساختار ظریفی تهیه شده شامل سیمپیچ، دینام، بلبرینگ یا یاتاقان و … تولید میشود.
موتور کولر آبی از اجزای مکانیکی و الکتریکی مختلفی تشکیل شده است که هر یک نقش مشخصی در عملکرد آن ایفا میکنند. بخش ثابت موتور یا همان استاتور شامل سیمپیچهایی میشود است که جریان برق را از خود عبور داده و منجر به ایجاد جریان مغناطیسی میشوند و به اصطلاح میدان مغناطیسی ایجاد میکنند.
جالب است بدانید میدان مغناطیسی ایجاد شده توسط سیمپیچها با تاثیر بر بخش متحرک موتور یا همان روتر، منجر به چرخش آن خواهد شد. در تصویر زیر میتوانید فرآیند عملکرد متور کولر آبی را مشاهده کنید.
در برخی مدلها برای تسهیل راهاندازی موتور از «خازن راهانداز» استفاده میشود که وظیفهاش تأمین نیروی چرخشی اولیهی لازم را برای شروع حرکت روتور مهیا میکند. با چرخش روتور موتور، پولی که به محور خروجی موتور متصل شده است؛ نیروی چرخشی را از طریق تسمه به پروانه منتقل میکند و در نهایت جریان هوا ایجاد خواهد شد.
پمپ آب کولر آبی چگونه کار می کند؟
پمپ آب در کولر آبی وظیفه دارد آب موجود در کف تشتک را جمعآوری کند و به سمت قسمت بالایی کولر، یعنی محل قرارگیری پوشالها برساند و تا پوشالها را مرطوب نگه دارد. پس از پاشیده شدن آب روی پوشالها، این آب مجدداً به تشتک بازمیگردد و این چرخه به صورت مجدد تکرار میشود.
اگر کنجکاو هستید تا نقش پمپ آب را در بسنجید و ببیند که با این قطعه کولر آبی چگونه کار می کند؛ لازم است بگوییم با روشن شدن کولر و تامین برق پمپ، موتور کوچکی درون آن فعال شده و قطعهای بهنام پروانه را به چرخش درمیآورد.
این پروانه که عملکردی مشابه یک پره دارد، با چرخش خود باعث هدایت آب از خروجی پمپ بهسمت لولههای باریکی میشود که در بخش فوقانی کولر قرار دارند و وظیفهی توزیع یکنواخت آب روی پوشالها را بر عهده میگیرد.
جعبه تقسیم کولر آبی چگونه کار می کند؟
جعبه تقسیم برق در کولر آبی یکی از اجزای کلیدی سیستم الکتریکی آن بهشمار میآید و وظیفهی اصلی آن، توزیع صحیح و ایمن جریان برق به اجزای مختلف دستگاه از جمله موتور و پمپ آب است.
برق شهری پس از عبور از کلید کنترل دیواری (معمولاً سهپل یا چهارپل) وارد جعبه تقسیم میشود و از آنجا بهصورت تفکیکشده به مسیرهای مشخص هدایت خواهد شد.
در این بخش سیمهای مربوط به دور کند و تند موتور، سیم مشترک نول و سیمهای مربوط به پمپ آب به ترمینالهای جداگانه متصل میشوند و بسته به حالت انتخابشده در کلید کنترل، جریان برق از طریق جعبه تقسیم به موتور (در یکی از دو حالت دور کند یا تند)، پمپ آب، یا هر دوی آنها بهطور همزمان منتقل میشود.
اگر میخواهید بدانید جعبه برق کولر آبی چگونه کار می کند، لازم است بگوییم سیم نول میان همان سیم مشترکی محسوب میشود که بین موتور و پمپ آب مشترک است و عملکرد سیمهای فاز هم بهصورت مجزا از طریق «کلید» قابلیت فرمانپذیری پیدا میکند.
قطعات مکانیکی کولر آبی چگونه کار می کند؟
قطعات مکانیکی وظیفه دارند نیروی تولید شده توسط موتور را به حرکت فیزیکی تبدیل کنند. پروانه با استفاده از این نیرو، جریان هوا را بهسمت پوشالها هدایت کرده و همانطور که در نقش موتور در عملکرد کولر آبی گفتیم؛ از طرفی دیگر تسمه هم بهعنوان پل ارتباطی بین موتور و پروانه عمل میکند.
شناور نقش تنظیم دقیق سطح آب را دارد تا از سرریز یا خشک شدن مخزن جلوگیری شود. محفظه آب نیز منبع ذخیره آب سیستم تبخیری است و تداوم عملکرد خنککننده به میزان آب آن بستگی دارد.
- پروانه کولر: مسیر هوایی کولر آبی را ایجاد کرده و منجر به گردش هوا میشود.
- تسمه کولر: تسمه قدرت چرخشی خود را از پولی میگیرد و نیروی مغناطیسی موتور را به حرکت فیزیکی تبدیل میکند.
- شناور کولر: شناور کولر آبی با معلق ماندن روی آب، ما را از میزان آب داخل سینی کولر با خبر میشود و حرکتی معلق دارد که با پر شدن یا خالی شدن سینی آب و عملکرد پمپ، وضعیت آب کولر را گزارش میکند.
هنگامی که جریان هوا از میان پوشال یا پد مرطوب عبور میکند، مولکولهای آب برای تبدیل شدن به بخار انرژی حرارتی جذب میکنند. این انرژی از هوای اطراف گرفته میشود و در ادامه دمای جریان عبوری کاهش پیدا میکند.
در علم ترمودینامیک این انرژی با عنوان گرمای نهان تبخیر شناخته میشود. رابطه فیزیکی این فرآیند با فرمول Q=mL نمایش داده خواهد شد. در این معادله Q مقدار انرژی جذبشده، m جرم آب تبخیرشده و L مقدار گرمای نهان تبخیر آب را نشان میدهد.
هرچه تبخیر با سرعت بیشتری انجام شود میزان خنکسازی نیز افزایش پیدا میکند. به همین علت کولر آبی در شهرهای دارای آبوهوای خشک راندمان بالاتری دارد. در محیط مرطوب، هوا ظرفیت کمتری برای جذب بخار آب خواهد داشت و فرآیند کاهش دما با افت روبهرو میشود. طراحی پدهای سلولزی نیز بر همین اصل شکل گرفته است.
قطعات ثابت کولر آبی چگونه کار می کند؟
قطعات ثابت چهارچوب اصلی کولر را میسازند و وظیفه آنها بیشتر محافظت و هدایت جریان هواست. بدنهی فلزی کولر پایداری ساختاری را فراهم میکند و اجازه میدهد سایر قطعات بهدرستی در جای خود قرار بگیرند. پوشال یا پد سلولزی، نقطه تماس مستقیم با هواست و اگر کیفیت یا وضعیت مناسبی نداشته باشد، سرمایش کولر را کاهش میدهد.
دریچهها نیز اگر زاویه یا طراحی درستی نداشته باشند، پخش هوای خروجی یکنواخت نخواهد بود و کارایی کولر کاهش پیدا میکند. در ادامه میتوانید لیست قطعات ثابت در این که کولر آبی چگونه کار می کند را بررسی کنید.
- بدنه کولر: ساختاری فلزی که از اجزا محافظت میکند و لازم است خاصیتی ضد زنگزدگی داشته باشد.
- پوشال: پوشالها توسط پمپ آب، آبپاشی میشوند و آبهای اضافی را به داخل سینی برمیگردانند.
- محفظه آب (کفی کولر): آب مورد نیاز سیستم تبخیری را نگه میدارد و لازم است از مواد ضد زنگ ساختهشده باشد. اگر بخواهیم به نقش سینی کولر یا محفظه آب در این که کولر آبی چگونه کار می کند اشاره داشته باشیم؛ لازم است بگوییم در این قطعه هم آب جمعآوری میشود و هم شناور، پمپ آب و پایههای موتور پروانه را میزبانی میکند.
- کانال کولر: این بخش مسیر خروج هوای خنک به داخل ساختمان را برعهده دارد و معمولا از ورقهای گالوانیزه ضد زنگ ساخته میشود. در برخی مواقع که نیازی کانالکشی برای کولر آبی نیست، لایه برزنتی همین نقش را برعهده خواهد گرفت.
اختلال در قطعات کولر آبی چگونه کار می کند؟
هر قطعهای در کولر آبی بخشی از یک زنجیره منسجم است؛ بنابراین خرابی هر بخش میتواند باعث ایجاد اختلال در کل عملکرد دستگاه شود.
برای مثال اگر پمپ از کار بیفتد، پوشالها خشک میمانند و عملیات سرمایش موفقیتآمیز نخواهد بود. در صورتی که موتور دچار مشکل شود، هوا به کل جابهجا نمیشود و سرمایش منتقل نخواهد شد. در ادامه میتوانید ببیند که اختلال در هر یک از قطعات کولر آبی چگونه کار می کند.
- اختلال در موتور و دینام کولر: منجر به توقف کامل جریان هوا و ثبات آن در بین پوشالها خواهد شد.
- اختلال در پمپ آب: با اختلال در این بخش پوشالها خشک میمانند و سیستم تبخیر عملا از کار خواهد افتاد.
- اختلال در جعبه تقسیم: با اختلال در این بخش، سوختگی دینام، ناهماهنگی میان عملکرد هر بخش یا حتی اختلال در روشن شدن کولر را مشاهده خواهید کرد.
- اختلال در تسمه کولر: با ایجاد مشکل در عملکرد پروانهها، جریان هوا به خوبی جابهجا نشده و رسما موتور و پمپ دچار مشکل میشوند.
با سرویس سالانه، کولر آبی چگونه کار میکند؟
بخش زیادی از افت سرمای کولر آبی به فرسودگی قطعات داخلی و تجمع رسوب در مسیر گردش آب ارتباط دارد. زمانی که سرویس سالانه با دقت انجام شود جریان هوا وضعیت پایدارتری پیدا میکند و فشار کمتری به موتور وارد خواهد شد. رسیدگی منظم به بخشهای مختلف کولر، دمای تولیدشده را متعادل نگه میدارد و از افزایش مصرف برق جلوگیری میکند.
به یاد داشته باشید که در مدلهای جدید دارای موتور BLDC یا سیستم اینورتر نیز بررسی قطعات الکترونیکی اهمیت بالایی دارد؛ چون اختلال در عملکرد این بخشها میتواند بازده سرمایش را کاهش دهد. در ادامه میتوانید از چک لیست زیر برای سرویس سالانه دستگاه کمک بگیرید.
| پیش از شروع فصل گرما | تعویض پوشال یا شستوشوی پد سلولزی |
| قبل از روشن کردن کولر در ابتدای تابستان | پاکسازی رسوب و شستوشوی کفی کولر |
| قبل از استفاده مداوم در روزهای گرم | تنظیم تسمه موتور |
| ابتدای تابستان و اواسط فصل گرما | روغنکاری یاتاقان و محور پروانه |
| پیش از روشن کردن کولر | بررسی سلامت برزنت |
| زمان نصب یا سرویس سالانه | کنترل تراز پایههای کولر |
| پیش از آبگیری دستگاه | عایقکاری کفی کولر |
| قبل از روشن کردن روزانه | بررسی شناور آب |
| قبل از شروع فصل استفاده | پاکسازی پروانه و کانال هوا |
| قبل از روشن کردن کولر | بررسی سیمکشی و اتصالات برق |
| ابتدای فصل گرما | کنترل برد اینورتر و موتور BLDC |
| قبل از خاموش کردن طولانیمدت در پایان تابستان | تخلیه کامل آب کولر |
در رابطه با اهمیت سرویس سالانه و این که با این اقدام کولر آبی چگونه کار میکند باید بگوییم که املاح موجود در آب تأثیر مستقیمی بر عملکرد کولر آبی دارند. زمانی که آب دارای سختی بالا در دستگاه گردش پیدا میکند، پس از تبخیر، مواد معدنی روی بخشهای مختلف باقی میمانند.
این رسوبات بهمرور روی پوشال، پد سلولزی و مسیرهای عبور آب تجمع پیدا کرده و فرآیند تبخیر را مختل میکنند. در نتیجه سطح مرطوب کولر توان جذب گرمای هوا را از دست داده و میزان خنککنندگی کاهش پیدا خواهد کرد.
از طرفی دیگر تجمع رسوب باعث افزایش فشار روی پمپ آب و کاهش توزیع یکنواخت آن خواهد شد. برای پیشگیری از این مشکلات، انجام شستوشوی دورهای و استفاده از فیلترهای سختیگیر را به شدت توصیه میکنیم.
نتیجهگیری
کولر آبی یکی از اقتصادیترین و پرکاربردترین سیستمهای خنککننده در مناطق خشک کشور است. این دستگاه با استفاده از فرآیند تبخیر و مجموعهای از قطعات ساده ولی کاربردی، هوای گرم را به هوای خنک تبدیل میکند.
آشنایی با نحوه عملکرد و قطعات داخلی کولر آبی به شما کمک میکند تا در زمان بروز مشکل، سریعتر آن را شناسایی کرده و برای سرویس یا تعمیر اقدام کنید.
سوالات متداول
آیا میتوان از کولر آبی در مناطق مرطوب استفاده کرد؟
بله استفاده از کولر آبی در مناطق مرطوب امکانپذیر است، اما عملکرد خوبی ندارد.
چرا کولر روشن است ولی باد خنک نمیدهد؟
با دیدن چنین نشانهای احتمال دارد پمپ آب از کار افتاده و پوشالها خشک مانده باشند.
اگر کولر ناگهان خاموش شود، کدام قطعه باید بررسی شود؟
در صورت خاموشی ناگهانی، جعبه تقسیم یا اتصالات برقی اولین بخشهایی هستند که باید بررسی شوند.
لرزش زیاد کولر هنگام کار نشانه چیست؟
معمولاً ناشی از خرابی تسمه یا عدم تعادل در چرخش پروانه است.
