دلایل خرابی اتوماتیک فن کولر گازی چیست؟
یک بخش مهم از عملکرد سیستم تهویه مطبوع، فنها هستند. دو فن در یک کولر گازی وجود دارد: فن دمنده داخلی که هوا را از دریچههای برگشتی از کویل اواپراتور عبور میدهد یعنی هوا را خنک میکند و سپس به سیستم تهویه میفرستد.
فن بیرونی که هوای بیرون را میکشد و گرما را تخلیه میکند. فنها نه تنها برای ارسال هوا از طریق دریچهها بسیار مهم هستند بلکه تبادل حرارت را نیز امکانپذیر میکنند.
برای خرابی اتوماتیک فن کولر گازی باید از متخصصان حرفهای راهنمایی بخواهید تا عملکرد آنها را بررسی کنند، مشکل را تشخیص دهند و تعمیرات هدفمند را انجام دهند. با این همه در ادامه با این مقاله همراه باشید تا اطلاعات مفیدی در این باره کسب کنید.
در صورت نیاز میتوانید از خدمات تعمیرات کولر گازی آچاره استفاده کنید.
دلایل خرابی اتوماتیک فن کولر گازی
در یک سیستم تهویه مطبوع مرکزی استاندارد دو فن اصلی وجود دارد: یکی در داخل خانه و دیگری در خارج. فن داخلی یا همانطور که اغلب به آن “دمنده” میگویند، در داخل واحد هواساز کولر شما قرار دارد.
وظیفه این واحد دمیدن هوای سرد به محل زندگی و کشیدن هوای برگشتی به سیستم است تا توسط سیم پیچ اواپراتور خنک شود. فن خارجی که فن کندانسور نیز نامیده میشود در یونیت خارجی قرار دارد. وظیفه این واحد کشیدن هوا از طریق کویلهای کندانسور در فضای باز برای کمک به حذف گرما از خانه شما است.
اگر هر یک از این فنها کار خود را متوقف کند باید برای جلوگیری از مشکلات جدیتر و پرهزینهتر برای سیستم خنککننده، مشکل را حل کنید. کولر گازی یک سیستم پیچیده با اجزای متعدد است و چندین مشکل وجود دارد که میتواند دلیل کار نکردن فن شما باشد.
1. خرابی ترموستات یکی از دلایل خرابی اتوماتیک فن کولر گازی
با بررسی ترموستات کولر گازی خود شروع کنید. اگر سیستم روشن باشد اما به جای خنک کردن، برای گرمایش تنظیم شده باشد احتمالاً سیستم کار نخواهد کرد. آن را به حالت خنککننده یا خودکار برگردانید و بررسی کنید که دمای خنککننده مناسب انتخاب شده باشد.
برای این که از خرابی ترموستات به عنوان یکی از دلایل خرابی اتوماتیک فن کولر گازی اطمینان داشته باشید؛ ابتدا به نشانههای این مسئله لازم است توجه کنید. روشن یا خاموش نشدن فن در زمان مناسب، اولین نشانهای است که شما مشاهده میکنید. کاهش سرمایش، نرسیدن دمای محیط به مقدار تنظیمشده و نمایش دمای نادرست نیز از دیگر نشانههایی محسوب میشوند. خرابی ترموستات را نشان میدهند.
اگر ترموستات کولر گازی شما قابل برنامهریزی است، بررسی کنید که برنامه بهدرستی برای خنکسازی در زمان بروز مشکل تنظیم شده باشد و در صورت لزوم تنظیمات را تغییر دهید.
2. قطعی مدارشکن از دیگر دلایل خرابی اتوماتیک فن کولر گازی
اگر از درست بودن تنظیمات ترموستات مطمئن هستید، پس از مشاهده نشانههایی مثل قطع شدن مکرر کلید محافظ؛ لازم است منبع تغذیه کولر گازی خود را بررسی کنید. سیستم AC شما با برق کار میکند و معمولاً 3 مکان وجود دارد که میتوانید بررسی کنید تا مطمئن شوید مشکل از برق سیستم نیست.
ابتدا پنل جعبه قطعکننده اصلی را پیدا کرده و مطمئن شوید که مدارشکن سیستم AC قطع نشده باشد. یونیت خارجی معمولاً برای کار کردن از برق 220 ولت استفاده میکند و باید در مدار خودش باشد.
اگر مشکل از مدارشکن نیست یک کلید برق معمولا روی واحد هواساز در داخل خانه شما قرار دارد که شبیه کلید چراغ به نظر میرسد. این کلید باید در موقعیت «روشن» باشد. اگر لازم است بیرون بروید و قطع برق یونیت خارجی را بررسی کنید.
این کلید معمولا در یک جعبه جداگانه قرار میگیرد که در نزدیکی واحد بیرونی نصب میشود. اطمینان حاصل کنید که این کلید در موقعیت «روشن» قرار دارد. اگر یک فیوز در این جعبه منفجر شده باشد به این معنی است که برای کمک باید با فروشنده سیستم خود تماس بگیرید.
اگر مشکل از قطعکننده مدار است، به خاطر داشته باشید که ممکن است ناشی از نوسان برق باشد که احتمالاً مربوط به آب و هوا است.
محاسبه رایگان هزینه نصب و تعمیر کولر گازی!
3. دلایل خرابی اتوماتیک فن کولر گازی؛ مسدود شدن فیلتر هوا
یکی دیگر از شرایط رایج که گاهی اوقات منجر به کار نکردن فن مرکزی کولر گازی میشود، گرفتگی و کثیفی فیلتر هوا است. فیلتر هوای سیستم شما گرد و غبار، خاک و سایر آلایندههای موجود در هوا را به دام میاندازد تا هوای داخل و اجزای سیستم خنککننده داخلی را تمیزتر نگه دارد.
از نشانههای این مورد از دلایل خرابی اتوماتیک فن کولر گازی، کاهش حجم باد خروجی، نخستین تغییری است که شما احساس میکنید. افت سرمایش، افزایش مصرف برق و تشکیل یخ روی کویل اواپراتور نیز از گرفتگی فیلتر هوا خبر میدهند.
اگر فیلتر هوا بهطور مرتب تمیز یا تعویض نشود، هوای مسدود شده میتواند جریان هوا را تا حدی محدود کند و فن داخلی هوا را به گردش درنمیآورد. در موارد شدید، محدود شدن جریان هوا میتواند باعث خاموش شدن کل سیستم شود.
4. شکستگی تیغه فن؛ دلایل خرابی اتوماتیک فن کولر گازی
اگر سیستم کولر گازی شما کار میکند اما صدای غیرعادی از واحد بیرونی میشنوید ممکن است فن یا تیغه آن خم شده یا شکسته باشد. اگر میخواهید به اطمینان کافی برسید؛ لازم است ببینید دستگاه لرزش دارد یا خیر.
از طرفی دیگر اگر این اتفاق بیفتد؛ شما صدای برخورد تیغه با بدنه را خواهید شنید و در غیر این صورت کاهش باد خروجی از دیگر نشانههاییست که در کنار موارد ذکر شده به بروز این مورد از دلایل خرابی اتوماتیک فن کولر گازی میبایست در نظر داشته باشید. برای عیبیابی، بهعنوان یک اقدام ایمنی سیستم را از ترموستات خاموش کنید.
اگر سیستم در حین بازرسی روشن شود، پره فن شکسته یا آسیبدیده میتواند خطرناک باشد. زمانی که از خاموش بودن سیستم اطمینان حاصل کردید به سراغ واحد بیرونی بروید. موتور فن کندانسور و فن معمولاً در قسمت بالایی در مرکز دستگاه نصب میشوند و از طریق محافظ فن یا توری سیمی قابل مشاهده هستند.
اگر تیغه فن ترک خورده، شل یا شکسته باشد به دلیل عدم تعادل آن یا ضربه فیزیکی به سایر اجزای یونیت خارجی میتواند صداهای غیرعادی ایجاد کند.
اگر پره فن شکسته یا آسیبدیده را پیدا کردید، سیستم را خاموش نگه دارید. میتوانید برای تعمیر فن کولر گازی از خدمات تخصصی آچاره استفاده کنید.
5. سوختن فن کندانسور از دلایل خرابی اتوماتیک فن کولر گازی
اگر به نظر میرسد پرههای فن سالم هستند، سیستم را دوباره روشن کنید و بررسی کنید که موتور فن کندانسور خارجی به درستی کار میکند. لرزش یا عملکرد پر سر و صدا نشان میدهد که پرههای فن احتمالاً تعادل ندارند.
توقف پروانه یونیت خارجی یا شنیدن صدای وزوز، شما را به بررسی موتور فن هدایت میکند. بوی سوختگی، افت سرمایش و داغ شدن کندانسور نیز این خرابی را تأیید میکنند.
اگر تیغههای فن اصلا نمیچرخند، احتمالا فن کندانسور کار نمیکند و شاید سوخته باشد که در این شرایط نیاز به تعویض دارد. در هر صورت توصیه میکنیم برای تشخیص و رفع مشکل با یک تکنسین حرفهای تماس بگیرید.
6. دلایل خرابی اتوماتیک فن کولر گازی؛ یخزدن کویل اواپراتور
کار نکردن فنهای کولر گازی میتواند نشانهای از یخزدگی کویل اواپراتور باشد. کویل اواپراتور در داخل خانه شما در واحد هواساز قرار میگیرد و گرما و رطوبت هوای داخل خانه را هنگام عبور از آن بیرون میکشد. افت جریان باد، نشانهای است که شما زودتر از بقیه متوجه آن میشوید. تشکیل یخ روی کویل، چکه کردن آب و کاهش سرمایش نیز این مشکل را نشان میدهند.
سیمپیچ اواپراتور ممکن است در نتیجه خرابی فن دمنده داخلی، شارژ کم مبرد، دمای پایین یا سایر نقصهای سیستم یخ بزند. از آنجایی که کویل اواپراتور یخزده میتواند نتیجه قطع شدن فن دمنده باشد، سیم پیچ یخزده با قطع شدن فن باید توسط یک فرد متخصص تشخیص داده شده و برطرف شود.
ثبت رایگان درخواست تعمیر کولر گازی
7. کار نکردن کمپرسور، دلایل خرابی اتوماتیک فن کولر گازی
بسیاری از خرابیهایی که قبلاً در مورد آنها صحبت شد میتواند در نهایت به آسیب به کمپرسور منتهی شود. کمپرسور سیستم کولر گازی شما در داخل واحد خارجی نصب شده و وظیفه گردش مبرد را از طریق لوله و سیمپیچهای مسی سیستم بر عهده دارد.
کار کردن فن بدون تولید باد خنک، شما را به سمت بررسی کمپرسور هدایت میکند. روشن و خاموش شدن مداوم، داغ شدن کمپرسور و افزایش مصرف برق نیز از نشانههای رایج هستند.
از طرفی دیگر اگر برق واحد کولر گازی شما روشن است و ترموستات بهدرستی تنظیم شده باشد اما صدایی از دستگاه نمیآید، ممکن است مشکل از کمپرسور آسیبدیده یا خراب باشد. توجه داشته باشید که تعویض کمپرسور یک عملیات بزرگ است و باید توسط تکنسین مجاز و مجرب انجام شود.
8. خرابی خازن از دلایل خرابی اتوماتیک فن کولر گازی
واحد بیرونی سیستم کولر گازی شما شامل یک سیلندر فلزی کوچک به نام خازن است که نقش مهمی در عملکرد سیستم ایفا میکند. خازن فعال، بار الکتریکی برای شروع به کار موتور فن واحد را کنترل و تامین میکند.
اگر خازن در حال اجرا خراب شود، ممکن است سیستم کولر گازی شما روشن نشود و یا ممکن است به کار خود ادامه دهد و صداهای عجیبی ایجاد کند. سایر نشانههایی که خازن کار نمیکند عبارتند از: کندی یا تاخیر در راهاندازی، خاموش شدن سیستم، یا عدم دمیدن هوای سرد در سیستم.
اگر مشکوک هستید که کارکرد معیوب خازن دلیل کار نکردن فن کولر گازی شما است با شماره 1471 تماس بگیرید. خازنها میتوانند بار الکتریکی را حفظ کنند و فقط باید توسط یک متخصص مجاز و آموزشدیده جایگزین یا جابهجا شوند.
9. خرابی ترمیستور؛ یکی از دلایل خرابی اتوماتیک فن کولر گازی
خرابی ترمیستور یکی از دلایل خرابی اتوماتیک فن کولر گازی به شمار میرود. این سنسور دمای محیط یا کویل اواپراتور را به برد الکترونیکی گزارش میدهد و برد نیز براساس این اطلاعات، زمان روشن و خاموش شدن فن یا سرعت چرخش آن را تعیین میکند. زمانی که ترمیستور بر اثر فرسودگی، نفوذ رطوبت، قطعی سیم یا اتصال کوتاه دچار ایراد شود، اطلاعات نادرستی به برد ارسال میشود و عملکرد اتوماتیک فن از حالت طبیعی خارج خواهد شد. در این شرایط، شما خاموش و روشن شدن نامنظم فن، کارکرد دائمی، روشن نشدن فن با وجود افزایش دمای محیط یا کاهش سرمایش را مشاهده میکنید و در بعضی مدلها نیز دمای نمایش داده شده با دمای واقعی مطابقت ندارد.
برای بررسی این قطعه، ابتدا برق دستگاه را قطع کنید و ترمیستور را از نظر سلامت سیمها و سوکت بررسی کنید. سپس با استفاده از مولتیمتر، مقاومت سنسور را در دمای محیط اندازه بگیرید و بعد از گرم یا سرد کردن آن، تغییر مقدار مقاومت را کنترل کنید. ثابت ماندن مقاومت یا اختلاف زیاد با مقدار استاندارد، خرابی ترمیستور را نشان میدهد.
10. خرابی برد الکترونیکی؛ علت اختلال در عملکرد اتوماتیک فن کولر گازی
خرابی برد الکترونیکی نیز از دلایل خرابی اتوماتیک فن کولر گازی است. برد الکترونیکی تمام فرمانهای مربوط به عملکرد فن را پردازش میکند و با دریافت اطلاعات سنسورها، زمان روشن یا خاموش شدن موتور را مشخص میسازد. خرابی رله، آیسی کنترل، مسیرهای چاپی یا آسیب ناشی از نوسان برق و رطوبت، باعث میشود این فرمانها بهدرستی صادر نشوند. در نتیجه، شما روشن نشدن فن، روشن ماندن دائمی، تأخیر در شروع به کار یا ثابت ماندن سرعت فن را مشاهده میکنید و گاهی سایر بخشهای کولر نیز عملکرد غیرعادی خواهند داشت.
برای عیبیابی، ابتدا ظاهر برد را از نظر سوختگی، تغییر رنگ، باد کردن خازنها یا آسیب مسیرهای چاپی بررسی کنید. سپس با مولتیمتر، ولتاژ ورودی و خروجی برد را اندازه بگیرید. اگر برق به برد میرسد اما ولتاژی به موتور فن ارسال نمیشود، خرابی برد یا مدار فرمان آن مطرح است.
11. خرابی رله یا مدار فرمان فن؛ دلیل قطع و وصل نشدن خودکار فن
خرابی رله یا مدار فرمان نیز از دلایل خرابی اتوماتیک فن کولر گازی محسوب میشود. رله، فرمان برد را به موتور فن منتقل میکند و جریان برق را در زمان مناسب قطع یا وصل میسازد. فرسودگی کنتاکتها، آسیب سیمپیچ داخلی یا جوش خوردن رله باعث میشود این قطعه دیگر فرمان برد را اجرا نکند. در این وضعیت، شما روشن ماندن دائمی فن، روشن نشدن آن، تأخیر در شروع به کار یا ثابت ماندن عملکرد فن با وجود تغییر دمای محیط را مشاهده میکنید.
برای بررسی این بخش، ابتدا ظاهر رله را از نظر آثار سوختگی یا شل شدن پایهها کنترل کنید. سپس هنگام روشن شدن کولر، به صدای کلیک رله دقت داشته باشید. در ادامه، با استفاده از مولتیمتر ولتاژ سیمپیچ و پیوستگی کنتاکتها را اندازه بگیرید. اگر ولتاژ فرمان به رله میرسد اما کنتاکتها عمل نمیکنند، رله یا مدار فرمان آن دچار خرابی شده است.
چگونه از ضعیف شدن یا خرابی فن کولر گازی جلوگیری کنیم؟
عملکرد فن کولر گازی به سلامت قطعات و نحوه نگهداری دستگاه وابسته است. آلودگی، نوسان برق، افزایش دمای یونیت خارجی و استهلاک قطعات متحرک، فشار بیشتری به موتور وارد میکنند. با انجام سرویسهای دورهای و بررسی بخشهای اصلی، شما عمر فن را افزایش و احتمال خرابی در روزهای گرم سال را کاهش میدهید.
| شستشوی دورهای کندانسور | تمیز بودن کندانسور، عملکرد فن را در وضعیت استاندارد حفظ میکند. شما با شستشوی منظم پرهها، از کاهش تبادل حرارتی، افزایش مصرف برق و فشار اضافی روی موتور فن جلوگیری میکنید. |
| جلوگیری از انسداد مسیر هوا | گردش مناسب هوا، راندمان فن را حفظ میکند. با خالی نگه داشتن فضای اطراف یونیت و پاکسازی مسیر ورود و خروج هوا، شما از افزایش دمای موتور و افت سرمایش جلوگیری میکنید. |
| تمیز کردن پروانه فن | آلودگی روی تیغههای فن، تعادل چرخش را بر هم میزند. تمیز کردن دورهای پروانه، لرزش و صدای اضافی را کاهش میدهد و فشار کمتری به موتور وارد میکند. |
| بررسی سفت بودن پیچها و اتصالات | شل شدن اتصالات، لرزش دستگاه را افزایش میدهد. شما با بررسی و محکم کردن پیچها در سرویسهای دورهای، از آسیب دیدن موتور، شفت و بلبرینگ جلوگیری میکنید. |
| سرویس بلبرینگ فن | بلبرینگ سالم، چرخش روان فن را حفظ میکند. اگر صدای زوزه یا سفت شدن حرکت پروانه را مشاهده کردید، بلبرینگ را بررسی کنید تا از آسیب دیدن موتور جلوگیری شود. |
| روغنکاری موتورهای قابل روغنکاری | اگر موتور فن قابلیت روغنکاری دارد، این سرویس را در زمان مناسب انجام دهید. روانکاری صحیح، اصطکاک را کاهش میدهد و عمر موتور را افزایش میدهد. |
| جلوگیری از تابش مستقیم نور خورشید به یونیت خارجی | تابش مستقیم خورشید، دمای یونیت خارجی را افزایش میدهد. با نصب یک سایهبان استاندارد، شما فشار روی فن و کمپرسور را کمتر میکنید. |
| کنترل آمپر مصرفی موتور در سرویس سالانه | اندازهگیری آمپر موتور، ایرادهای پنهان را زودتر مشخص میکند. شما با ثبت این مقدار در هر سرویس، از خرابیهای پرهزینه در آینده پیشگیری میکنید. |
| بررسی خازن در سرویسهای دورهای | افت ظرفیت خازن، راهاندازی موتور را دشوار میکند. با اندازهگیری ظرفیت خازن در سرویسهای دورهای، شما خرابی را قبل از آسیب رسیدن به موتور تشخیص میدهید. |
تفاوت خرابی اتوماتیک فن کولر گازی در اسپلیت و پنجرهای
دلایل خرابی اتوماتیک فن کولر گازی در مدلهای اسپلیت و پنجرهای کاملاً یکسان نیست، زیرا ساختار این دو دستگاه تفاوت دارد. در کولرهای پنجرهای، یک موتور فن معمولاً هر دو پروانه اواپراتور و کندانسور را به حرکت درمیآورد. در مقابل، کولرهای اسپلیت برای یونیت داخلی و خارجی موتور، مدار کنترل و شرایط کاری جداگانه دارند. شناخت این تفاوتها، عیبیابی را دقیقتر میکند و از تعویض قطعات سالم جلوگیری خواهد کرد.
قطعات مشترک در هر دو نوع کولر گازی
بخشی از دلایل خرابی اتوماتیک فن کولر گازی به قطعاتی مربوط میشود که در هر دو مدل مشترک هستند. موتور فن، خازن، پروانه، بلبرینگ، سیمکشی، ترمینالها و مدار فرمان، نقش مستقیم در عملکرد فن دارند. خرابی هر یک از این قطعات، روشن نشدن فن، کاهش سرعت چرخش، ایجاد صدای غیرعادی یا توقف کامل آن را به دنبال دارد. نوسان برق، افت ظرفیت خازن و فرسودگی بلبرینگ نیز در هر دو نوع کولر دیده میشوند.
خرابیهای رایج در کولرهای پنجرهای
در کولرهای پنجرهای، یک موتور مشترک هر دو پروانه را به حرکت درمیآورد. به همین دلیل، خرابی این موتور هر دو فن را همزمان از کار میاندازد. فرسودگی بوشها، گیرپاژ محور، افت ظرفیت خازن، خرابی سلکتور سرعت، سوختن موتور دوشفت و تجمع آلودگی اطراف پروانهها، از رایجترین دلایل خرابی اتوماتیک فن کولر گازی در این مدلها هستند. قرار گرفتن تمام قطعات در یک محفظه نیز اثر گرما و گردوغبار را بیشتر میکند.
خرابیهای رایج در کولرهای اسپلیت
در کولرهای اسپلیت، فن پنل داخلی و فن یونیت خارجی بهصورت مستقل کار میکنند و هر کدام مدار و موتور جداگانه دارند. به همین علت، توقف یکی از فنها همیشه به معنی خرابی فن دیگر نیست. خرابی برد الکترونیکی، ترمیستور، موتور فن DC یا BLDC، رله فرمان، سنسورهای دمایی و قطع ارتباط بین برد و موتور، از مهمترین دلایل خرابی اتوماتیک فن کولر گازی در اسپلیتهای جدید به شمار میروند.
تفاوت مدار کنترل فن در اسپلیت و پنجرهای
یکی از تفاوتهای اصلی دلایل خرابی اتوماتیک فن کولر گازی به مدار کنترل فن مربوط میشود. در کولرهای پنجرهای، موتور فن معمولاً از طریق سلکتور یا ترموستات کنترل میشود و مدار سادهتری دارد. در مقابل، اسپلیتها از برد الکترونیکی و سنسورهای مختلف برای مدیریت عملکرد فن استفاده میکنند. به همین علت، خرابی برد یا سنسورها در اسپلیتها تأثیر بیشتری بر عملکرد اتوماتیک فن دارد.
تفاوت موتور فن یونیت داخلی و خارجی در اسپلیت
در اسپلیت، موتور فن یونیت داخلی هوای اتاق را از روی اواپراتور عبور میدهد و خرابی آن باعث کاهش یا قطع باد خروجی میشود. موتور فن یونیت خارجی نیز وظیفه خنک کردن کندانسور را بر عهده دارد و توقف آن، دمای کندانسور و فشار مبرد را افزایش میدهد. در زمان بررسی دلایل خرابی اتوماتیک فن کولر گازی ابتدا مشخص کنید ایراد مربوط به فن یونیت داخلی است یا یونیت خارجی، زیرا مسیر عیبیابی و روش تعمیر این دو بخش با یکدیگر تفاوت دارد.
نتیجهگیری
واحدهای کولر گازی دارای چند قطعه متحرک هستند که ممکن است مشکلاتی را ایجاد کنند اما زمانی که سیستم تهویه مطبوع شما آنطور که باید کار نمیکند، به احتمال زیاد خطای محیط خنککننده یا موتور فن است.
وقتی سیستم کولر گازی ناگهان از کار میافتد و وسوسه میشوید که یک سیستم جدید بخرید بهتر است عجله نکنید. در واقع کارهای زیادی وجود دارد که میتوانید انجام دهید تا مطمئن شوید که همه چیز به خوبی اجرا میشود. در صورت عدم رفع مشکل با ثبت درخواست در وبسایت یا اپلیکیشن آچاره از خدمات یک تکنسین حرفهای با قیمت رقابتی استفاده کنید.
