ظروف مناسب ماکرویو را چگونه انتخاب کنیم؟
انتخاب ظروف مناسب ماکرویو تا زمانی ساده به نظر میرسد که با یک ظرف پلاستیکی بدون علامت، بشقاب لبطلایی یا کاسه شیشهای قدیمی روبهرو شوید. آن وقت احتمالا از خودتان میپرسید: این ظرف واقعاً برای گرمکردن غذا مناسب است یا ممکن است تغییر شکل دهد، جرقه بزند و به دستگاه آسیب برساند؟
برای شناخت ظروف مناسب ماکروویو لازم نیست جنس تمام ظرفهای موجود در بازار را حفظ کنید. کافی است سه مورد را بررسی کنید. جنس ظرف، علامت Microwave Safe و سلامت ظاهری آن از جمله فاکتورهای اصلی برای انتخاب ظرف مخصوص ماکروویو هستند.
وجود ترک، لبپریدگی، درپوش کاملا بسته یا تزئینات فلزی میتواند حتی یک ظرف ظاهرا مناسب را به انتخابی پرخطر تبدیل کند. در ادامه بررسی میکنیم که بهترین ظرف برای ماکروویو کدام است. همراه ما باشید.
- ظروف پیرکس، آرکوپال، سرامیکی یا چینی ساده از ظروف مناسب ماکرویو هستند.
- قبل از خرید ظروف مناسب ماکروویو، حتما به نشانههای پشت آنها دقت کنید.
- لازم است زمان استفاده از ظروف مناسب ماکروویو، حتما به ترک نداشتن آنها دقت کنید.
هنگام انتخاب ظروف مناسب ماکرویو به چه نکاتی توجه کنیم؟
قبل از آن که ظروف مناسب ماکروویو را انتخاب کنید؛ میبایست زیر یا پشت آنها را نگاه کنید. وجود عبارت Microwave Safe یا نماد مخصوص ماکروویو، نخستین نشانهای است که باید به دنبال آن باشید.
البته داشتن این علامت به معنای نادیدهگرفتن وضعیت ظرف نیست. ظرفی که ترک خورده، لبپریده یا در اثر استفاده قبلی تغییر شکل داده است، حتی با وجود نشان سازگاری، انتخاب مطمئنی محسوب نمیشود. برای انتخاب بهتر، این موارد را بررسی کنید:
- عبارت Microwave Safe یا نماد مخصوص ماکروویو روی ظرف یا بستهبندی آن وجود داشته باشد.
- ظرف فاقد حاشیه طلایی، نقرهای و هر نوع نقش یا دسته فلزی باشد.
- شیشه، چینی و سرامیک ترکخورده یا لبپریده نباشند.
- ظرف کمی بزرگتر از حجم غذا باشد تا مواد هنگام جوشیدن سرریز نکنند.
- درپوش، مسیر یا دریچهای برای خروج بخار داشته باشد و کاملاً بسته نشود.
- پلاستیک صرفاً براساس کد PP یا عدد ۵ انتخاب نشود و تأیید سازنده نیز بررسی شود.
- ظرف سرد بلافاصله در معرض حرارت شدید قرار نگیرد تا دچار شوک حرارتی نشود.
- برای گرمشدن یکنواختتر غذا، تا حد امکان از ظروف گرد یا بیضی استفاده شود.
اگر هنوز میپرسید بهترین ظرف برای ماکروویو کدام است، برای بیشتر غذاهای روزمره یک ظرف شیشهای سالم، مقاوم به حرارت و دارای تأیید سازنده، انتخاب مطمئن و کاربردیتری است.
چه ظروفی برای ماکروویو مناسب هستند؟
تمام ظرفهای شیشهای، پلاستیکی یا سرامیکی شرایط یکسانی ندارند. بنابراین، نمیتوان فقط با نگاهکردن به ظاهر یک ظرف درباره ایمنی آن تصمیم گرفت. در ادامه، رایجترین ظروف مناسب ماکروویو و محدودیتهای هرکدام را بررسی میکنیم.
ظروف شیشهای مقاوم به حرارت
شیشه مقاوم به حرارت برای گرمکردن انواع خوراک، سوپ، برنج و غذاهای چرب نیز از دیگر ظروف مناسب ماکرویو به شمار میرود؛ زیرا این جنس با مواد غذایی واکنش نمیدهد، بو نمیگیرد و وضعیت غذا درون آن دیده میشود.
به یاد داشته باشید هر کاسه یا لیوان شیشهای را نباید مناسب ماکروویو دانست. ظروف شیشهای تزئینی، بسیار نازک یا فاقد مشخصات سازنده ممکن است تحمل تغییر دما را نداشته باشند.
اگر ظرف را از یخچال بیرون آوردهاید، آن را بلافاصله در شرایط حرارتی شدید قرار ندهید. اختلاف ناگهانی دما میتواند شیشه را ترک بدهد یا بشکند. ظرف شیشهای سالمی که نشان Microwave Safe دارد، یکی از قابلاعتمادترین ظروف مناسب ماکروویو برای استفاده روزانه است.
ظروف چینی ساده
بشقاب و کاسه چینی ساده را در صورتی میتوان داخل ماکروویو گذاشت که فاقد خطوط فلزی، ترک و لبپریدگی بوده و تولیدکننده نیز استفاده از آنها را مجاز دانسته باشد. این ظروف مناسب ماکرویو که خطوط طلایی و نقرهای ندارند لازم است بیشتر بررسی کنید!
چرا که حتی یک تزئین کوچک روی این ظرفها میتواند حاوی فلز باشد؛ بنابراین حتی یک نوار باریک روی لبه ظرف را هم نادیده نگیرید.
درباره ظروف چینی قدیمی یا نمونههایی که اطلاعاتی از لعاب و سازنده آنها ندارید، بهتر است محتاطتر باشید. اگر قرار است ظرفی بهطور مرتب برای گرمکردن غذا استفاده شود، نمونه ساده و دارای علامت مخصوص ماکروویو انتخاب مطمئنتری خواهد بود.
ظروف سرامیکی استاندارد
ظروف مناسب ماکرویو از جنس «سرامیک» هم در صورت نداشتن تزئین فلزی و لعاب آسیبدیده، میتوانند برای گرمکردن غذا مناسب باشند. مشکل از جایی شروع میشود که ظرف دستساز، ترکخورده یا دارای لعاب ناشناخته باشد. بعضی ظروف سرامیکی مقدار قابلتوجهی انرژی جذب میکنند و هنگام گرمشدن غذا، خودشان نیز بسیار داغ میشوند.
اگر زیر ظرف هیچ علامتی وجود ندارد یا درباره نوع لعاب آن مطمئن نیستید، استفاده مداوم از آن را توصیه نمیکنیم. هنگام خرید ظروف مناسب ماکرویو بهتر است محصولی را انتخاب کنید که محدوده دمای قابلتحمل و روش استفاده از آن روی بستهبندی درج شده باشد.
ظروف آرکوپال ساده
آرکوپال ساده و استاندارد، در بسیاری از موارد برای گرمکردن غذا قابلاستفاده است؛ اما نام آرکوپال بهتنهایی ایمنی ظرف را تضمین نمیکند. پیش از استفاده، پشت ظرف را بررسی کنید و مطمئن شوید حاشیه متالیک، ترک یا لبپریدگی ندارد.
اگر ظرف آرکوپال بسیار قدیمی است و علامت آن پاک شده، بهتر است تنها به تجربههای قبلی خود تکیه نکنید. تأیید سازنده همچنان معیار اصلی است. نمونههای ساده و سالم این گروه میتوانند در کنار ظروف شیشهای، بخشی از ظروف مناسب ماکرویو در آشپزخانه باشند.
ظروف سیلیکونی مخصوص ماکروویو
سیلیکون غذایی استاندارد به دلیل انعطافپذیری و تحمل حرارتی مناسب، برای ساخت قالبها و ظروف پخت استفاده میشود. اما به یاد داشته باشید که کیفیت تمام محصولات سیلیکونی یکسان نیست.
آن دسته از ظروف سیلیکونی که بوی تندی دارند، بیشازحد نازک هستند یا مشخصات تولیدکننده روی آنها درج نشده است، انتخاب مطمئنی محسوب نمیشوند و نمیتوانید آنها را به عنوان ظروف مناسب ماکرویو انتخاب کنید.
محدوده دمای قابلتحمل ظرف را روی بستهبندی بخوانید و ببینید آیا استفاده در ماکروویو بهصراحت تأیید شده است یا خیر. بهتر است ظرف سیلیکونی نرم را هنگام جابهجایی روی یک سطح محکم قرار دهید تا غذای داغ روی دست یا سطح آشپزخانه نریزد.
پلاستیکهای مخصوص ماکروویو
اگر به دنبال ظروف مناسب ماکرویو از نوع پلاستیکی هستید؛ لازم است ظرفی که مدنظر دارید را برگردانید تا علامتهای زیر آن را به خوبی مورد بررسی قرار دهید. اگر روی یک ظرف پلاستیکی عدد ۵ یا علامت PP دیده میشود، یعنی جنس آن معمولاً پلیپروپیلن است که در کنار عبارت Microwave Safe لازم است قرار گرفته باشد.
در استفاده از این دست ظروف مناسب ماکروویو، حتما دقت کنید که محدودیتهایی هم وجود دارد. برای مثال غذاهای چرب و شیرین ممکن است هنگام گرمشدن به دمای بالاتری برسند؛ بنابراین استفاده از ظرف پلاستیکی ناشناس برای آنها ریسک بیشتری دارد.
ظرفهای یکبارمصرف، بستهبندی ماست، بطریها و جعبههای بدون علامت را نیز نباید دوباره برای گرمکردن غذا به کار برد. اگر درباره پلاستیک تردید دارید، انتقال غذا به یکی از ظروف مناسب ماکروویو مانند شیشه مقاوم، انتخاب سادهتری است.
کاغذ و مقوای مخصوص ماکروویو
دستمال کاغذی ساده، کاغذ روغنی و بعضی ظروف کاغذی در زمان کوتاه و با رعایت دستور سازنده قابلاستفادهاند. با این وجود هر بستهبندی کاغذی برای این کار ساخته نشده است.
چاپهای رنگی، روکش پلاستیکی یا مومی، منگنه فلزی و چسبهای ناشناخته میتوانند استفاده از بستهبندیهایی که از ملاکهای ظروف مناسب ماکرویو تبعیت نمیکنند را به امری خطرناک تبدیل کند.
پاکت کاغذی معمولی فروشگاه یا روزنامه نیز جایگزین مناسبی برای کاغذ مخصوص پخت نیست. اگر روی بستهبندی غذا اجازه گرمکردن در ماکروویو درج نشده است، حتما غذا را به ظرف استاندارد و در کل ظروف مناسب ماکروویو منتقل کنید.
چه ظروفی را نباید داخل ماکروویو قرار دهیم؟
شناخت ظرفهای ممنوع به اندازه انتخاب ظروف مناسب ماکرویو اهمیت دارد. بعضی ظرفها فقط تغییر شکل میدهند، اما گروهی دیگر ممکن است باعث جرقه، آتشگرفتن بستهبندی یا آسیبدیدن فضای داخلی دستگاه شوند.
ظروف فلزی
قابلمه، کاسه استیل، قاشق، چنگال و سایر وسایل فلزی از همان دستهبندیهایی هستند که نمیتوان آن را در دسته ظروف مناسب ماکرویو به شمار آورد! چرا که فلز امواج را بازتاب میدهد و لبهها یا نقاط تیز آن میتوانند احتمال جرقه را افزایش خواهند داد.
قفسه یا سینی فلزی مخصوصی که همراه بعضی دستگاهها ارائه میشود، یک استثناست و باید دقیقا مطابق دفترچه همان مدل استفاده شود. وجود چنین تجهیزاتی به این معنا نیست که میتوانید هر ظرف فلزی دیگری را نیز داخل دستگاه بگذارید.
فویل آلومینیومی
فویل آلومینیومی، بهخصوص زمانی که چروک یا دارای لبه تیز باشد، میتواند جرقه ایجاد کند. نه تنها فویل بلکه ظروف آلومینیومی هم متماس فویل خطر تماس حرارتی با دیواره داخلی دستگاه نیز خطر را افزایش میدهند.
بعضی از تولیدکنندگان این دسته از ظروف، استفاده بسیار محدود از فویل صاف را برای پوشاندن قسمت کوچکی از غذا مجاز میدانند؛ اما این موضوع میان تمام دستگاهها یکسان نیست.
اگر دفترچه ماکروویو شما چنین روشی را تایید نکرده است، از فویل یا ظروف آلومینیومی استفاده نکنید. درپوشهای دارای دریچه بخار، گزینه سادهتری برای جلوگیری از پاشیدن غذا هستند که میتوانید با استفاده از آنها روی ظروف مناسب ماکروویو، از احتمال جرقه زدن جلوگیری به عمل بیاورید.
چینی و سرامیک لب طلایی یا لب نقرهای
یکی دیگر از ظروفی که نمیتوان آنها را به عنوان ظروف مناسب ماکرویو به شمار آورد، ظروف چینی هستند که با خطوط طلایی، نقرهای و طرحهای براق تزئین شدهاند. این خطوط و ترکیباتی که در آنها وجود دارد میتوانند حاوی ترکیبات فلزی باشند. حتی اگر بدنه ظرف از چینی یا سرامیک ساخته شده باشد، وجود همین تزئینات برای کنارگذاشتن آن کافی است.
جرقهنزدن ظرف در دفعات قبلی نیز دلیلی بر مناسببودن آن نیست. بهجای امتحانکردن دوباره، غذا را در یک بشقاب ساده و دارای تأیید سازنده گرم کنید.
ظروف پلاستیکی یکبارمصرف
از دیگر موارد برای انتخاب ظروف مناسب ماکرویو، کنار گذاشتن ظروف ماست، بطری آب، بستهبندی یکبارمصرف و جعبههای پلاستیکی ناشناس است که معمولا برای تحمل گرمای غذا طراحی نشدهاند.
در واقع این ظروف در مواجه با امواج ماکرویو میتوانند نرم، کج یا سوراخ شوند که علاوهبر خراب شدن ظاهر اصلی، مواد پلاستیکی سمی را وارد غذای شما خواهند کرد.
بستهبندی غذای آماده را فقط زمانی داخل دستگاه بگذارید که روش گرمکردن با ماکروویو بهصورت روشن روی آن درج شده باشد. در غیر این صورت غذا را پیش از گرمکردن خارج کنید.
ظروف یونولیتی
ظروف فومی یا یونولیتی بیرونبر لزوما در گروه ظروف مناسب ماکرویو قرار نمیگیرند. گرمای غذای چرب یا بسیار داغ ممکن است باعث نرمشدن و تغییر شکل بستهبندی شود. تنها نمونههایی قابلاستفادهاند که سازنده، گرمکردن در ماکروویو را بهطور مشخص مجاز اعلام کرده باشد.
وقتی چنین علامتی وجود ندارد، اصلا ریسک نکنید. انتقال غذا به یک ظرف شیشهای کمتر از یک دقیقه زمان میبرد و نگرانی مربوط به بستهبندی را برطرف میکند.
ظروف کریستالی و شیشههای تزئینی
کریستال و شیشه تزئینی را نباید با شیشه مقاوم به حرارت که از ظروف مناسب ماکرویو هستند، به یک چشم ببینید. برخی از این ظروف دارای ترکیبات فلزی هستند و بسیاری از آنها نیز برای تحمل تغییر دمای سریع ساخته نشدهاند.
اگر یک کاسه شیشهای ظریف، تراشخورده یا قدیمی دارید و هیچ اطلاعاتی درباره سازگاری آن با ماکروویو پیدا نمیکنید، از آن فقط برای سرو استفاده کنید. ظاهر شیشهای ظرف دلیلی کافی برای ایمنبودن آن نیست.
ظروف ملامین
ظروف ملامین برای سرو غذا کاربرد دارند اما معمولا برای گرمکردن، به عنوان ظروف مناسب ماکرویو کاربردی نخواهند داشت. این ظروف میتوانند به راحتی در معرض حرارت ناشی از امواج، تغییر شکل داده و در مواد سمی و سرطانزا را در غذای شما آزاد کنند.
ظروف چوبی و بامبو
چوب و بامبو در اثر گرمشدن ممکن است رطوبت خود را از دست بدهند، ترک بخورند یا تاب بردارند. چسب، پوشش و رزین بهکاررفته در بعضی محصولات نیز برای حرارت ماکروویو مناسب نیست.
ظروف ترکیبی بامبو که ظاهری شبیه پلاستیک دارند و تولیدکنندگان آن را با عنوان ظروف مناسب ماکرویو در بازار ارائه میدهند را نیز با بررسی دقیق علائم پشت ظرف خریداری کنید.
چگونه ظرف ناشناس را بررسی کنیم؟
گاهی علامت زیر ظرف پاک شده یا بستهبندی آن در دسترس نیست. در این وضعیت میتوانید از تست لیوان آب برای یک بررسی اولیه استفاده کنید؛ اما نتیجه این آزمایش، ایمنی شیمیایی، ظروف مناسب ماکرویو را برای استفاده طولانیمدت تضمین نمیکند. ظروف دارای فلز، حاشیه طلایی یا ترک را نیز نباید با این روش آزمایش کرد.
مرحله اول؛ ظرف و لیوان آب را داخل دستگاه بگذارید
یک فنجان مطمئن را با آب پر کنید و کنار ظرف موردنظر قرار دهید. اگر فضای ظرف کافی است، فنجان را داخل آن بگذارید؛ بدون آن که آب مستقیماً با ظرف ناشناس تماس پیدا کند. ظرف مورد آزمایش باید خالی باشد.
مرحله دوم؛ دستگاه را برای مدت کوتاهی روشن کنید
دستگاه را حدود ۳۰ ثانیه با توان بالا روشن کنید. اگر لازم بود زمان را تا حداکثر یک دقیقه افزایش دهید. در صورت مشاهده جرقه، بوی غیرعادی یا صدای نامتعارف، دستگاه را فورا خاموش کنید.
مرحله سوم؛ دمای آب و ظرف را مقایسه کنید
پس از پایان بررسی ظروف مناسب ماکرویو، با احتیاط دمای ظرف را بررسی کنید. اگر آب گرم شده اما ظرف خنک یا فقط کمی گرم است، نتیجه اولیه مناسبتر خواهد بود. داغشدن شدید ظرف میتواند نشان دهد که انتخاب خوبی برای این کاربرد نیست.
فراموش نکنید گرمای منتقلشده از فنجان یا بخار نیز ممکن است روی دمای ظرف اثر بگذارد. به همین دلیل این آزمایش جای علامت Microwave Safe و اطلاعات سازنده را نمیگیرد.
درپوش ظروف مناسب ماکرویو چه ویژگیهایی دارند؟
دربستهبودن کامل ظرف میتواند باعث افزایش فشار بخار شود. هنگام گرمکردن غذا، درپوش را کمی باز بگذارید یا از مدلی استفاده کنید که دریچه خروج بخار دارد. بازکردن درپوش را نیز با احتیاط و در جهتی مخالف صورت انجام دهید؛ زیرا بخار جمعشده (حتی در ظروف مناسب ماکرویو) میتواند باعث سوختگی شود.
درپوشهای پلاستیکی معمولی یا سلفونهای فاقد تأیید سازنده را مستقیماً روی غذای داغ قرار ندهید. اگر از پوشش مخصوص ماکروویو استفاده میکنید، اجازه ندهید با سطح غذا تماس پیدا کند. درپوش مناسب، علاوهبر کنترل بخار، مانع پاشیدن سس و چربی به دیوارههای دستگاه میشود.
عواقب عدم انتخاب ظروف مناسب ماکرویو
انتخاب ظرف برای گرمکردن یا پخت غذا در ماکروویو، موضوعی ساده اما نیازمند دقت است. هر ظرفی که در آشپزخانه دارید، لزوماً برای قرارگرفتن در این دستگاه ساخته نشده است.
جنس بدنه، نوع لعاب، رنگهای تزئینی، ضخامت و برچسب درجشده زیر ظرف، همگی در تشخیص ظروف مناسب نقش دارند. بنابراین بهتر است صرفا به ظاهر شیشهای یا پلاستیکی آن اعتماد نکنید. در ادامه عواقب عدم انتخاب ظروف مناسب ماکرویو را باهم بررسی خواهیم کرد.
| ورود مواد شیمیایی به غذا | بعضی پلاستیکهای نامناسب در اثر گرما ترکیبات خود را به غذا، بهویژه مواد چرب و داغ، منتقل خواهند کرد و میتوانند با اختلال در عملکرد هورمونها و افزایش احتمال بروز سرطان، سلامت شما را تهدید کند. |
| ذوبشدن یا تغییر شکل ظرف | ظرف پلاستیکی غیرمجاز ممکن است نرم، جمع یا سوراخ شود و محتویات داغ آن داخل دستگاه بریزد. |
| ترکیدن ظرف | ظروف شیشهای معمولی یا لبپریده ممکن است بر اثر شوک حرارتی ترک بخورند یا ناگهان خرد شوند. |
| ایجاد جرقه و آتشسوزی | ظروف فلزی، فویل و بشقابهای دارای حاشیه طلایی یا نقرهای میتوانند جرقه ایجاد کنند و به آتشسوزی منجر شوند. |
| آسیب به ماکروویو | بازتاب امواج از سطح فلزی ممکن است به پوشش داخلی، مگنترون و دیگر قطعات دستگاه صدمه بزند. |
| گرمشدن ناهمگون غذا | ظرف نامناسب توزیع گرما را مختل میکند؛ در نتیجه بخشی از غذا سرد میماند و قسمت دیگری بیشازحد داغ میشود. |
| سوختگی دست و دهان | برخی ظروف خودشان بیشازحد داغ میشوند یا نقاط بسیار داغی در غذا ایجاد میکنند و احتمال سوختگی را بالا میبرند. |
| افزایش فشار داخل ظرف | استفاده از ظرف کاملا دربسته، راه خروج بخار را میبندد و ممکن است باعث پرتاب درپوش، سرریز یا ترکیدن ظرف شود. |
| تغییر بو و طعم غذا | گرمشدن پوشش، رنگ یا مواد نامرغوب ظرف میتواند بو و طعم ناخوشایندی به غذا منتقل کند. |
نتیجهگیری
برای انتخاب ظروف مناسب ماکرویو پیش از هر چیز به علامت سازگاری با دستگاه توجه کنید؛ سپس جنس، سلامت ظاهری و وجود تزئینات فلزی را بررسی کنید.
شیشه مقاوم به حرارت، چینی ساده، سرامیک استاندارد و بعضی محصولات سیلیکونی یا پلاستیکیِ تأییدشده، گزینههای قابلاستفاده هستند. در مقابل، فلز، فویل بدون مجوز، ملامین، ظروف لبطلایی و بستهبندیهای ناشناس نباید وارد دستگاه شوند.
اگر درباره یک ظرف تردید دارید، ایمنترین تصمیم این است که غذا را به ظرفی منتقل کنید که مشخصات آن را میشناسید. متخصصان ما در آچاره نیز توصیه میکنند به تجربههایی مانند «قبلا جرقه نزده» اعتماد نکنید؛ زیرا یک انتخاب نامناسب میتواند هم به ظرف و هم به دستگاه آسیب برساند.
سوالات متداول
آیا هر ظرف پیرکس را میتوان داخل ماکروویو گذاشت؟
خیر؛ سلامت ظرف، تحمل حرارتی و تأیید سازنده باید بررسی شود و صرف شیشهایبودن کافی نیست.
آیا عدد ۵ زیر ظرف پلاستیکی به معنای Microwave Safe است؟
خیر؛ عدد ۵ نوع پلاستیک را مشخص میکند و باید علامت یا دستور جداگانه استفاده در ماکروویو نیز وجود داشته باشد.
چرا ظرف داخل ماکروویو بسیار داغ میشود؟
ممکن است جنس ظرف بخشی از انرژی را جذب کرده یا گرمای غذای داغ به آن منتقل شده باشد.
آیا میتوان غذا را با درپوش بسته گرم کرد؟
خیر؛ درپوش باید دریچه خروج بخار داشته باشد یا کمی باز بماند تا فشار داخل ظرف افزایش پیدا نکند.
