آشنایی با طرز کار پمپ آب در انواع متفاوت

کمبود فشار آب در خانه یا محل کار یکی از مشکلات رایج در بسیاری از مناطق است. گاهی اوقات هنگام باز کردن شیر آب، جریان بسیار ضعیف است یا در طبقات بالاتر اصلاً آبی جریان پیدا نمی‌کند. در چنین شرایطی استفاده از پمپ آب به‌عنوان راه‌حلی مؤثر شناخته می‌شود.

آشنایی با طرز کار پمپ آب به شما کمک می‌کند تا متوجه شوید این دستگاه چگونه می‌تواند فشار مناسب را تأمین کند. در این مطلب با بیانی ساده و دقیق به بررسی شیوه عملکرد، انواع، اجزا و کاربردهای پمپ آب پرداخته شده تا بتوانید با اطمینان کامل، انتخاب درستی داشته و در آینده یا بازه‌های نزدیک به کمک گرفتن از تعمیرکار پمپ آب نیازی نداشته باشید.

طرز کار پمپ آب چگونه است؟

برای اینکه بتوانید در خرید یا تعمیر پمپ تصمیم درستی بگیرید لازم است عملکرد آن را دقیق بشناسید. طرز کار پمپ آب بر پایه تبدیل انرژی الکتریکی به انرژی مکانیکی قرار دارد.

در این فرآیند ابتدا جریان برق وارد دستگاه می‌شود و این انرژی پروانه‌ای را که در داخل محفظه قرار دارد به چرخش درمی‌آورد. چرخش پروانه انرژی جنبشی ایجاد می‌کند و این انرژی به سیال منتقل می‌شود. به‌این‌ترتیب آب یا هر مایع دیگری با فشار بالا به سمت مقصد هدایت می‌شود. این تبدیل انرژی در همه پمپ‌ها مشترک است اما در هر مدل تفاوت‌هایی در ساختار و نحوه اجرا وجود دارد.

مشاهده رایگان هزینه نصب و تعمیر پمپ آب!

دسته‌بندی براساس طرز کار پمپ آب

اگر می‌خواهید یک پمپ مناسب انتخاب کنید آشنایی با طرز کار پمپ آب و انواع آن ضروری است. این آشنایی کمک می‌کند مدلی را انتخاب کنید که با نیاز شما هم‌خوانی بیشتری داشته باشد. چه به منظور نصب دستگاه تصفیه آب خانگی و چه برای دیگر مصارف؛ لازم است بدانید پمپ‌ها به دو دسته جابه‌جایی مثبت و گریز از مرکز تقسیم می‌شوند.

تفاوت اصلی طرز کار پمپ آب در این دو مدل به شیوه حرکت و انتقال آب محدود می‌شود و وظیفه اصلی هر یک از آن‌ها پمپاژ آب در راستای موردنظر ماست. پمپ‌های جابه‌جایی مثبت، آب را با فشار یکنواخت به جلو هدایت می‌کنند در حالی‌که طرز کار پمپ آب در حالت گریز از مرکز با نیروی چرخش پروانه و انتقال انرژی جنبشی کار می‌کنند.

پمپ‌های جابه‌جایی مثبت

در رابطه با طرز کار پمپ آب «جابه‌جایی مثبت» باید گفت مایع به‌صورت دوره‌ای وارد محفظه وارد شده و سپس با فشار بیرون رانده می‌شود. طرز کار پمپ آب در مدل جابه‌جایی مثبت به این صورت است که در هر چرخه مقدار مشخصی از سیال به جلو حرکت می‌کند.

از آنجایی‌که این پمپ‌ها فشار را یکنواخت نگه می‌دارند در فضاهای کم‌ظرفیت مانند ویلاها یا خانه‌های کوچک کاربرد بالایی دارند. وجود فشار ثابت خروجی این مدل را برای سیستم‌هایی که به جریان پایدار آب نیازمند هستند به یک انتخاب مناسب تبدیل خواهد کرد.

توجه داشته باشید حتی اگر در مواردی که فشار آب ورودی بالاست؛ طرز کار پمپ آب جابه‌جایی مثبت به نحوی‌ست که می‌تواند بالای فشار ورودی تحمل کرده و دچار اختلال نشود. پمپ‌های جابه‌جایی مثبت معمولا به دو دسته دوار و رفت و برگشت تقسیم خواهد شد.

پمپ آب رفت‌و‌برگشت

یکی از انواع پمپ‌های آب جابجایی مثبت، «پمپ‌های آب رفت‌و‌برگشتی» نام می‌گیرد که با حرکت منظم یک قطعه متحرک مانند پیستون، پلانجر یا دیافراگم فعالیت می‌کنند.

در مرحله مکش، حرکت این قطعه باعث کاهش فشار داخل محفظه پمپ می‌شود و آب وارد می‌شود. سپس با تغییر جهت حرکت، حجم محفظه کاهش پیدا کرده و آب با فشار از مسیر خروجی خارج می‌شود. در جدول زیر می‌توانید انواع پمپ رفت و برگشت را مشاهده کنید.

طرز کار پمپ آب دوار

طرز کار پمپ آب دوار به این صورت است که با چرخش مداوم اجزای داخلی، حجم مشخصی از آب را از ورودی به خروجی منتقل می‌کنند. برخلاف پمپ‌های رفت و برگشتی، جریان خروجی در این پمپ‌ها یکنواخت‌تر است و برای انتقال سیالات با غلظت بالا مانند روغن، سوخت، مواد غذایی و برخی مواد شیمیایی گزینه مناسبی محسوب می‌شوند.

تعمیرات انواع پمپ آب با تیم آچاره

پمپ‌های گریز از مرکز (سانتریفیوژ)

طز کار پمپ آب سانتریفیوژ آن‌ را به گزینه‌ای کاربردی برای مصارف ساختمانی و صنعتی تبدیل کرده است. طرز کار پمپ آب در این مدل این‌گونه است که آب توسط مکش وارد پمپ می‌شود و سپس پروانه با سرعت بالا می‌چرخد و نیروی گریز از مرکز ایجاد می‌کند.

این نیرو انرژی پتانسیل آب را افزایش می‌دهد و فشار خروجی بالا می‌رود. از مزیت‌های این پمپ می‌توان به راندمان بالا و تعمیر آسان اشاره کرد. طراحی ساده و قابلیت استفاده در حجم بالای آب نیز از ویژگی‌های مهم آن است. بیش از ۶۰ درصد پمپ‌هایی که در ساختمان‌ها استفاده می‌شوند از این مدل هستند.

طرز کار پمپ آب با سیستم‌های مختلف

شناخت طرز کار پمپ آب تنها به آشنایی با اجزای داخلی پمپ محدود نمی‌شود. نحوه کنترل فشار، روش تأمین آب و تجهیزات جانبی نیز روی عملکرد نهایی سیستم اثر مستقیم دارند. هر ساختمان با توجه به تعداد واحدها، میزان مصرف آب و شرایط لوله‌کشی، به یک روش مشخص برای راه‌اندازی پمپ نیاز دارد.

در بعضی ساختمان‌ها ست کنترل انتخاب مناسبی است و در برخی دیگر، مخزن ذخیره یا مخزن انبساط عملکرد بهتری ارائه می‌دهد. آشنایی با هر یک از این سیستم‌ها کمک می‌کند متناسب با شرایط ساختمان، انتخاب دقیق‌تری داشته باشید و از افت فشار یا استهلاک زودهنگام تجهیزات جلوگیری کنید.

طرز کار پمپ آب با ست کنترل

در این روش، ست کنترل وظیفه مدیریت روشن و خاموش شدن پمپ را بر عهده دارد. طرز کار پمپ آب با ست کنترل به این صورت است که؛ وقتی شیر آب را باز می‌کنید، جریان آب داخل لوله ایجاد می‌شود و ست کنترل این تغییر را تشخیص می‌دهد. پس از دریافت این فرمان، پمپ به صورت خودکار وارد مدار می‌شود و آب را با فشار مناسب به شبکه لوله‌کشی ارسال می‌کند.

بعد از بستن شیر آب و قطع جریان، ست کنترل فرمان توقف موتور را صادر می‌کند و پمپ خاموش می‌شود. در این سیستم معمولاً مخزن تحت فشار وجود ندارد و عملکرد دستگاه به تشخیص جریان آب وابسته است. نصب آسان و اشغال فضای کمتر از ویژگی‌های این شیوه محسوب می‌شوند.

طرز کار پمپ آب با مخزن ذخیره

در بسیاری از ساختمان‌ها، آب شهری ابتدا داخل مخزن ذخیره جمع‌آوری می‌شود و سپس پمپ آب را از این مخزن دریافت می‌کند. در این شرایط، طرز کار پمپ آب به شکلی است که دیگر وابسته به فشار لحظه‌ای شبکه شهری نخواهد بود.

زمانی که شیر آب را باز می‌کنید، پمپ آب مورد نیاز را از مخزن ذخیره به لوله‌کشی ساختمان انتقال می‌دهد و تا زمان وجود آب داخل مخزن، فشار خروجی پایدار باقی می‌ماند.

این روش از ورود هوا به پمپ جلوگیری می‌کند و در زمان افت فشار یا قطع موقت آب شهری نیز امکان تأمین آب ساختمان را فراهم می‌سازد. به همین علت در بسیاری از مجتمع‌های مسکونی از مخزن ذخیره استفاده می‌شود.

طرز کار پمپ آب با مخزن انبساط

در سیستم مجهز به مخزن انبساط یا مخزن تحت فشار، بخشی از آب داخل مخزن و پشت یک دیافراگم لاستیکی قرار می‌گیرد و سمت دیگر دیافراگم با هوای فشرده پر می‌شود. زمانی که شیر آب را باز می‌کنید، هوای فشرده آب ذخیره‌شده را به سمت لوله‌ها هدایت می‌کند و تا زمانی که فشار به مقدار تعیین‌شده نرسیده باشد، پمپ روشن نخواهد شد.

پس از کاهش فشار، پرشر سوئیچ فرمان راه‌اندازی موتور را صادر می‌کند و پمپ دوباره مخزن را پر می‌کند. این طرز کار پمپ آب تعداد دفعات روشن و خاموش شدن موتور را کاهش می‌دهد و استهلاک پمپ و سایر تجهیزات را در بلندمدت کمتر می‌کند.

طرز کار پمپ آب در انواع مختلف چگونه است؟

کاربردهای گسترده پمپ آب در خانه، کشاورزی و صنعت باعث شده درک درست طرز کار پمپ آب اهمیت زیادی داشته باشد. استفاده اصولی از این وسیله می‌تواند بازده سیستم آبرسانی را بالا ببرد و از بروز اختلال جلوگیری کند. زمانی‌که بدانید هر پمپ برای چه هدفی طراحی شده انتخاب راحت‌تر خواهد بود. در ادامه با رایج‌ترین کاربردهای پمپ آشنا می‌شوید.

طرز کار پمپ آب از نوع «بوستر پمپ»

اگر قصد خرید یک نمونه پمپ آب را دارید ولی هنوز نمی‌دانید چه پمپی برای ساختمان‌های تجاری، هتل‌ها، بیمارستان‌ها و حتی برج‌های مسکونی مناسب است؛ لازم است شما را با «بوستر پمپ» آشنا کنیم و طرز کار پمپ آب از این نوع را شرح دهیم.

بوستر پمپ در واقع مجموعه‌ای از دو یا چند پمپ سانتریفیوژ است که به‌صورت موازی کار می‌کنند. سنسور فشار، وضعیت لحظه‌ای شبکه را اندازه‌گیری کرده و اطلاعات را به تابلو کنترل یا درایو دور متغیر (VFD) ارسال می‌کند.

در صورت افزایش مصرف آب و کاهش فشار آب، ابتدا سرعت چرخش پمپ فعال بیشتر می‌شود و در صورت کافی نبودن، پمپ بعدی وارد مدار خواهد شد. هنگام کاهش مصرف نیز سیستم به‌صورت معکوس عمل کرده و دور موتور یا تعداد پمپ‌های فعال را کاهش می‌دهد.

بیشتر بخوانید:  تشخیص دستگاه تصفیه آب تقلبی از برند SSV

طرز کار پمپ آب سیرکولاتور

از دیگر مواردی که از پمپ‌های آب استفاده می‌کنیم، موتورخانه‌ها هستند. اما تفاوت اصلی این است که برخلاف پمپ‌های تقویت فشار، وظیفه پمپ سیرکولاتور افزایش فشار آب مصرفی ساختمان نیست.

این پمپ تنها جریان آب را در یک مدار بسته به گردش درمی‌آورد تا انرژی حرارتی تولیدشده در دیگ یا چیلر به تجهیزات مصرف‌کننده مانند رادیاتورها، فن‌کویل‌ها یا گرمایش از کف منتقل شود. پس از انتقال گرما یا سرما، آب دوباره به موتورخانه بازمی‌گردد و این چرخه به‌صورت پیوسته ادامه پیدا می‌کند.

طرز کار پمپ آب محیطی

در صورتی که ساکن یک ساختمان کوچک هستید و میزان مصرف آب در طول روز زیاد نیست، نیازی به خرید پمپ‌های پرقدرت و گران‌قیمت نخواهید داشت. در این دست از موارد پمپ آب محیطی می‌تواند نیاز ساختمان را با هزینه مناسب تأمین کند. این مدل با وجود ابعاد کوچک، فشار قابل قبولی تولید می‌کند و برای مصرف‌های سبک عملکرد مناسبی دارد. ا

لبته حجم آب خروجی آن نسبت به مدل‌های بزرگ‌تر کمتر است و به همین علت برای ساختمان‌هایی که چند واحد به شکل هم‌زمان از آب استفاده می‌کنند، انتخاب ایده‌آلی محسوب نمی‌شود. این پمپ بیشتر برای خانه‌های ویلایی کوچک، ساختمان‌های یک یا دو طبقه، مغازه‌ها و دفترهای اداری با مصرف محدود کاربرد دارد.

طرز کار پمپ آب بشقابی

سکونت در خانه‌های ویلایی، ساختمان‌های دو تا چهار طبقه و کلا هر فضایی که مصرف آب آن متوسط است؛ باز هم به پمپ آب نیاز پیدا می‌کند. این مدل سال‌ها است در ساختمان‌های مسکونی استفاده می‌شود و به دلیل عملکرد پایدار، صدای مناسب و نگهداری آسان، محبوبیت زیادی دارد.

به یاد داشته باشید زمانی که چند شیر آب به شکل معمول مورد استفاده قرار می‌گیرند، پمپ بشقابی فشار یکنواختی ایجاد می‌کند و افت فشار محسوسی مشاهده نخواهید کرد. اما طرز کار پمپ آب بشقابی چگونه اسست؟

عملکرد پمپ آب بشقابی به این صورت است که از یک پروانه نسبتاً بزرگ با پره‌های باز یا نیمه‌باز استفاده می‌کند. با روشن شدن موتور، پروانه شروع به چرخش کرده و فشار قسمت مرکزی آن کاهش پیدا خواهد کرد.

این اختلاف فشار باعث می‌شود آب از دهانه مکش وارد مرکز پروانه شود. سپس نیروی گریز از مرکز، آب را با سرعت زیاد به سمت محیط پروانه هدایت می‌کند. در ادامه، محفظه حلزونی اطراف پروانه بخشی از انرژی جنبشی جریان را به فشار تبدیل کرده و آب با فشار بیشتر از خروجی پمپ خارج می‌شود.

طرز کار پمپ آب جتی

یکی از نیاز ساکنانی که در فضاهای مجهز به چاه، سکونت دارند؛ استفاده از پمپی‌ست که با قدرت مکش مناسب آب را از چاه‌های کم‌عمق یا زمانی که منبع آب زیرین، تامین کند. که لازم است در این مورد نیز شما را با پمپ جتی آشنا کنیم.

طرز کار پمپ آب جتی به این صورت است که پس از روشن شدن موتور، بخشی از آب خروجی با سرعت زیاد از نازل عبور می‌کند. افزایش سرعت جریان در این قسمت باعث افت فشار در ناحیه ونتوری می‌شود و همین اختلاف فشار، قدرت مکش پمپ را افزایش می‌دهد.

در نتیجه، هوا و آب موجود در لوله مکش تخلیه شده و پمپ بدون نیاز به پر کردن مداوم لوله، عملیات مکش را آغاز می‌کند.

توجه داشته باشید که این روند باعث می‌شود آب‌رسانی دقیق و بدون هدررفت انجام بگیرد. در مناطقی که میزان بارندگی پایین است یا منابع آب سطحی در دسترس نیستند استفاده از پمپ آب ضروری می‌شود.

این ابزار با افزایش فشار و جریان، امکان انتقال آب از چاه یا منابع ذخیره را به زمین‌های زراعی فراهم می‌کند. در چنین شرایطی کشاورزی بدون پمپ آب تقریباً غیرممکن خواهد بود.

پمپ برای پر کردن سریع استخرهای ذخیره یا مخازن آبی نیز استفاده می‌شود. به این ترتیب می‌توانید با مدیریت بهتر منابع موجود، بهره‌وری زمین را افزایش دهید و از خشک شدن محصولات در فصول کم‌آب جلوگیری کنید.

تعمیرات پمپ آب

طرز کار پمپ آب در استفاده صنعتی

وقتی وارد فضای صنعتی می‌شوید، پمپ‌ها به یکی از حیاتی‌ترین ابزارها تبدیل می‌شوند. طرز کار پمپ آب در این محیط‌ها باید دقیق و با دوام باشد چون شرایط کاری سنگین‌تر است. برای مثال در خطوط تولید، سیستم‌های خنک‌کننده و انتقال مواد شیمیایی پمپ‌ها باید به‌صورت پیوسته و ایمن کار کنند. طراحی مناسب و انتخاب صحیح پمپ باعث خواهد شد تا کارایی سیستم بالا برود و خرابی‌ها کمتر شود.

در صنایع نفت و گاز یا کارخانه‌های فولاد، شرایط کاری بسیار دشوار و پرریسک است. طرز کار پمپ آب در این محیط‌ها به این صورت است که انتقال سیالات را برعهده می‌گیرند و نقش مهمی را در سلامت و ایمنی قطعات ایفا می‌کنند.

اگر پمپ دچار افت عملکرد شود، کل سیستم تحت‌تأثیر قرار می‌گیرد و خسارت‌های زیادی می‌تواند به‌دنبال داشته باشد. به همین دلیل انتخاب توان مناسب، استفاده از جنس بدنه مقاوم در برابر خوردگی و طراحی یک سیستم کنترل دقیق از ملزومات غیرقابل‌چشم‌پوشی در طرز کار پمپ آب مصرفی در این صنایع به شمار می‌رود.

نتیجه‌گیری

در نهایت باید گفت که این روزها که خرید پمب برای پمپاژ آب یک امر متداول شده است؛ اطلاع از کارکرد و طرز کار پمپ آب تاثیر زیادی در انتخاب بهترین نوع آن دارد. در انتها اگر تصمیم دارید با طرز کار پمپ آب انتخابی خود بیشتر آشنا شوید؛ می‌توانید پرسش‌های خود را در بخش دیدگاه‌ها و نظرات مطرح کنید تا متخصصان آچاره با پاسخ به آن‌ها در این آشنایی سهیم باشند.

سوالات متداول