نحوه تشخیص کمبود گاز کولر گازی + علائم آن

آموزش نحوه تشخیص کمبود گاز کولر گازی و شناخت علائم آن، به شما کمک می‌کند که به موقع تشخیص دهید، سیستم کولر گازی به دلیل کاهش میزان گاز، تحت فشار است و به زودی کارکرد آن دچار مشکل خواهد شد.

با تشخیص زودهنگام این مشکل و اقدام برای شارژ گاز، می‌توانید علاوه‎‌بر بهبود بخشیدن کارایی کولر گازی خود، از بروز مشکلاتی مانند خرابی کمپرسور و سایر قطعات حیاتی کولر گازی جلوگیری کنید.

در ادامه با آچاره همراه باشید تا ضمن آشنایی با نشانه‌های این مشکل، از نحوه تشخیص کمبود گاز کولر گازی و راهکارهای آن اطلاعات مناسبی به دست بیاورید . در صورت نیاز به خدمات تخصصی تعمیر کولر گازی، درخواست خود را در وبسایت آچاره ثبت کنید تا در اسرع‌وقت، سرویس کولر گازی باتجربه به محل اعزام شود.

انواع گازهای مورداستفاده در کولرهای گازی

کولرهای گازی (ناجیان گرمای تابستان) از سیالی معروف به گاز مبرد برای خنک کردن محیط استفاده می‌کنند. برای آشنایی با نحوه تشخیص کمبود گاز کولر گازی، لازم با این گازها آشنا شوید. گازهای مبرد در طول فرایندی که به چرخه تبرید شناخته می‌شود، گرمای محیط را جذب و به بیرون منتقل می‌کنند تا خنکای مطبوعی را ایجاد کنند.

در گذر زمان انواع مختلفی از گازهای مبرد با ویژگی‌های متفاوت به کار گرفته شده‌اند. از CFCها که به دلیل تخریب لایه اوزون ممنوع شده‌اند تا HFCها که با وجود کارایی بالا، پتانسیل گرمایش جهانی را افزایش می‌دهند.

جالب است بدانید جدیدا نسل نویی از گازهای مبرد به نام R32، 22 و R410a مورداستفاده قرار می‌گیرند که ضمن حفظ کارایی، اثرات تخریبی زیست‌محیطی کمتری دارند. نکته مهم این است که انتخاب گاز مناسب برای کولر گازی به عواملی مانند منطقه جغرافیایی، نوع کولر و کاربری آن بستگی دارد.

محاسبه رایگان هزینه نصب و تعمیر کولر گازی!

نحوه تشخیص کمبود گاز کولر گازی با نشانه‌ها

اولین مسئله‌ای که می‌تواند نحوه تشخیص کمبود گاز کولر گازی را برای شما راحت کند؛ توجه به نشانه‌هایی‌ست که به صورت تکی یا به صورت هم‌زمان با هم ایجاد می‌شوند. جالب است بدانید علائم ضعیف شدن کمپرسور کولر گازی هم شباهت بسیاری به علائم کمبود گاز دارد که در بسیاری از مواقع منشاء این مشکل، کمبود گاز است.

البته توجه داشته باشید که نحوه تشخیص کمبود گاز کولر گازی با نشانه‌ها، روشی قطعی نیست و لازم است با توجه به بخش بعدی، از این مسئله اطمینان خاطر پیدا کنید. اما با توجه به نشانه‌هایی که در ادامه بررسی کرده‌ایم، می‌توانید در موقعیت مناسب، از این مسئله جلوگیری کنید.

1. کاهش توان سرمایش کولر گازی

اگر کولر روشن است اما باد خروجی دیگر مثل گذشته خنک نیست، احتمال کاهش مبرد وجود دارد. برای بررسی اولیه، دست خود را معیار قرار ندهید؛ چون دمای محیط می‌تواند برداشت شما را تغییر دهد. بهتر است دمای هوای ورودی و خروجی پنل با دماسنج مقایسه شود.

در بررسی نحوه تشخیص کمبود گاز کولر گازی باید بدانید که کثیفی فیلتر، ضعف فن یا آلودگی کندانسور نیز سرمایش را کاهش می‌دهند. بنابراین افت سرمایش یک هشدار مهم است، اما به‌تنهایی کمبود گاز را تأیید نمی‌کند.

2. کارکرد طولانی و نرسیدن اتاق به دمای تنظیم‌شده

گاهی کولر بدون وقفه کار می‌کند، اما دمای اتاق همچنان با عددی که روی ریموت انتخاب کرده‌اید فاصله دارد. توجه نشانه که قبل از عملیاتی کردن نحوه تشخیص کمبود گاز کولر گازی یکی از مهم‌ترین سرنخ‌هاست.

کاهش مبرد می‌تواند ظرفیت جذب گرمای اواپراتور را کم کند و زمان کارکرد کمپرسور را افزایش دهد. پیش از نتیجه‌گیری، بسته‌بودن پنجره‌ها، تناسب ظرفیت کولر با متراژ، تمیزی فیلترها و شدت گرمای محیط را بررسی کنید.

اگر دستگاه قبلا در همین شرایط عملکرد مناسبی داشته و به‌تازگی یکسره کار می‌کند، بهتر است میزان مبرد و احتمال نشتی آن به‌صورت تخصصی بررسی شود.

3. یخ‌زدگی اواپراتور یا لوله مکش

دیدن یخ روی کویل داخلی یا لوله ضخیم مسی نیز از دیگر نشانه‌های نحوه تشخیص کمبود گاز کولر گازی به شمار می‌رود. کاهش مبرد، فشار و دمای اواپراتور را پایین می‌آورد و می‌تواند رطوبت هوا را روی سطح کویل منجمد کند.

البته به یاد داشته باشد فیلتر کثیف، بسته‌بودن مسیر هوا و ضعف فن نیز نتیجه مشابهی دارند. برای آشنایی بیشتر با این مشکل، مقاله علائم گرفتگی لوله مویی کولر گازی را مطالعه کنید.

4. شنیدن صدای هیس در محل نشتی احتمالی

صدای هیس کوتاه هنگام روشن یا خاموش شدن کولر همیشه نگران‌کننده نیست و ممکن است از متعادل‌شدن فشار مبرد ایجاد شود. اما نشانه‌ای که برای نحوه تشخیص کمبود گاز کولر گازی لازم است در نظر داشته باشید؛ صدای هیس مداوم از یک اتصال یا نقطه مشخص است!

به‌خصوص اگر با افت سرمایش یا اثر روغن همراه باشد. در نحوه تشخیص کمبود گاز کولر گازی، این صدا فقط محل احتمالی نشتی را نشان می‌دهد و مدرک قطعی نیست. صدای تق‌تق، وزوز یا ساییدگی نیز معمولا به فن، اتصالات یا قطعات مکانیکی مربوط می‌شود.

5. افزایش زمان کارکرد و مصرف دوره‌ای برق

زمانی که ظرفیت سرمایش کاهش پیدا می‌کند، کولر برای رساندن اتاق به دمای انتخاب‌شده مدت بیشتری روشن می‌ماند. همین افزایش زمان کارکرد می‌تواند مصرف برق دوره‌ای را بالا ببرد؛ حتی اگر جریان لحظه‌ای کمپرسور بیشتر نشده باشد. بنابراین زیادشدن مبلغ قبض به‌تنهایی نشان نمی‌دهد که دستگاه کمبود گاز دارد.

البته باید بگوییم که در نحوه تشخیص کمبود گاز کولر گازی، این نشانه صرفا به کمبود گاز منجر نمی‌شود، چرا که گرم‌شدن هوا، تنظیم دمای بسیار پایین، بازبودن درها و پنجره‌ها یا کثیفی فیلتر هم مصرف را افزایش می‌دهند. اگر افزایش مصرف هم‌زمان با افت سرمایش رخ داده است، دستگاه به بررسی فنی نیاز دارد.

6. مشاهده اثر روغن اطراف اتصالات

مبرد داخل مدار همراه با مقدار مشخصی روغن کمپرسور گردش می‌کند؛ به همین دلیل، نشتی ممکن است اطراف مهره‌ها، شیرهای سرویس یا محل اتصال لوله‌ها رد چربی باقی بگذارد.

اگر در نحوه تشخیص کمبود گاز کولر گازی، چنین نشانه‌ای را مشاهده کردید؛ آن را پاک نکرده و اتصال را با ابزار سفت نکنید! در این موقعیت بهتر است از محل عکس بگیرید تا سرویس‌کاران کولر همان نقطه را بررسی کند.

وجود چربی در کنار سایر نشانه‌های نحوه تشخیص کمبود گاز کولر گازی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند، اما گردوغبار چسبیده یا روغن باقی‌مانده از سرویس قبلی نیز باید در نظر گرفته شود.

بیشتر بخوانید:  بررسی علت آتش گرفتن کولر گازی و اتصالی آن + راه جلوگیری

مراحل عملیاتی در نحوه تشخیص کمبود گاز کولر گازی

همان‌طور که گفتیم توجه به نشانه‌ها برای نحوه تشخیص کمبود گاز کولر گازی، سرنخ‌های خوبی هستند؛ اما توجه به نشانه‌ها کافی نیست و می‌بایست به صورت عملیاتی برای بررسی این مشکل وارد عمل شوید. در ادامه به مراحل نشتی‌یابی کولر گازی نیز اشاره کرده‌ایم.

کولر گازی را خاموش کنید

پیش از شروع بررسی، کولر را خاموش کنید تا حرکت هوا اطراف اتصالات کمتر شود و حباب‌های محلول راحت‌تر دیده شوند. خاموش‌کردن دستگاه به معنای تخلیه فشار مدار نیست؛ مبرد همچنان داخل لوله‌ها تحت فشار قرار دارد.

بنابراین به شیرهای سرویس، مهره‌ها و لوله‌های مسی دست نزنید. در بررسی نحوه تشخیص کمبود گاز کولر گازی، هدف شما فقط مشاهده نشتی احتمالی است، نه بازکردن مدار یا تعمیر آن در خانه.

محلول را روی اتصالات قابل‌مشاهده بزنید

مقداری محلول مخصوص نشت‌یابی یا کف غلیظ آب و مایع ظرف‌شویی را روی مهره‌ها، شیرهای سرویس و اتصالات در دسترس بزنید. لازم نیست قاب دستگاه را باز کنید یا محلول را روی سیم‌ها و قطعات برقی بریزید.

این تست زمانی کاربرد دارد که نشتی در یک اتصال بیرونی اتفاق افتاده باشد. برای بررسی دقیق‌تر، محلول مخصوص انتخاب مطمئن‌تری است؛ زیرا حباب‌های پایدارتر آن، نشتی‌های کوچک را بهتر نشان می‌دهند.

شکل‌گیری حباب‌ها را چند لحظه بررسی کنید

پس از زدن محلول، فقط ظاهرشدن چند حباب اولیه را نشتی تلقی نکنید؛ این حباب‌ها ممکن است هنگام پخش‌کردن کف ایجاد شده باشند. اگر حبابی از یک نقطه مشخص به‌طور پیوسته تشکیل شود و به‌تدریج بزرگ‌تر شود، احتمال خروج مبرد وجود دارد.

این نشانه می‌تواند در کنار سایر علائم، به درک بهتر نحوه تشخیص کمبود گاز کولر گازی کمک کند؛ اما نشتی‌های بسیار ریز، قسمت‌های پنهان و اواپراتور را قطعی رد یا تأیید نمی‌کند.

محل مشکوک را علامت‌گذاری کنید

اگر در یک اتصال حباب مداوم دیدید، محل را با برچسب یا عکس مشخص کنید تا متخصص بتواند سریع‌تر آن را بررسی کند. مهره را سفت یا باز نکنید و برای جبران کمبود مبرد، خودسرانه گاز اضافه نکنید؛ چون فشار مدار و مقدار شارژ باید با ابزار تخصصی سنجیده شود.

هرگز برای پیدا کردن نشتی از شعله استفاده نکنید، این کار می‌تواند باعث آتش‌سوزی، تجزیه خطرناک بعضی مبردها و آسیب جدی به شما شود.

بررسی نحوه شارژ گاز کولر گازی

همان‌طور که بالاتر هم اشاره کردیم؛ قبل از اقدام به شارژ مبرد کولر، لازم است با استفاده از نشانه‌ها و آزمایش‌های دقیق، ابتدا نحوه تشخیص کمبود گاز کولر گازی را به صورت اصولی عملیاتی کنید و سپس برای شارژ دست به کار شوید.

اگر چه مثل همیشه توصیه می‌کنیم این کار را به یک متخصص کاربلد بسپارید، اما در صورتی که تمایل دارد تا خودتان این کار را انجام دهید، کافی‌ست به مراحل زیر دقت کنید.

۱. بررسی عملکرد دستگاه و پیدا کردن نشتی

همان‌طور که در مرحله نحوه تشخیص کمبود گاز کولر گازی هم گفتبم؛ کم‌شدن مبرد در یک مدار سالم، اتفاقی طبیعی نیست و بررسی فشار مدار، دمای باد خروجی، وضعیت لوله‌ها و عملکرد کمپرسور پیش از شارژ گاز را لازم است مورد توجه قرار دهید.

اگر نشتی وجود داشته باشد، اضافه‌کردن مبرد فقط برای مدتی کوتاه سرمایش دستگاه را برمی‌گرداند و دوباره با همان مشکل روبه‌رو خواهید شد. محل نشتی با تجهیزاتی مانند نشت‌یاب الکترونیکی، محلول کف یا تزریق نیتروژن مشخص می‌شود و پیش از ادامه کار باید به‌طور کامل برطرف شود.

۲. تعیین وضعیت مبرد باقی‌مانده

برای هر بار شارژ لازم نیست مبرد موجود در کولر را به صورت کامل از مدار آن خارج کنید. در صورتی که بهترین نوع مبرد برای کولر گازی خود را شناسایی کرده‌اید و از نبود آلودگی در مدار مطمئن هستید؛ پس از رفع نشتی، می‌توانید کسری گاز را جبران کنید.

اما اگر مبرد با هوا، رطوبت یا مبرد دیگری ترکیب شده یا مقدار باقی‌مانده آن نامشخص باشد، باید با دستگاه ریکاوری داخل سیلندر مخصوص جمع‌آوری شود. به یاد داشته باشید رها کردن مبرد در فضای آزاد، روش اصولی و ایمنی برای تخلیه سیستم نیست.

۳. تست فشار و وکیوم مدار

در مرحله سوم؛ به منظور اطمینان از نحوه تشخیص کمبود گاز کولر گازی در مراحل قبلی و سلامت مدار کولر، اتصالات ابتدا باید با نیتروژن تحت فشار آزمایش کنید تا از آب‌بندی سیستم اطمینان کافی را به دست بیاورید.

سپس لازم است شما یا سرویس‌کار، با پمپ وکیوم هوا و رطوبت باقی‌مانده را از لوله‌ها خارج کنید. به یاد داشته باشید که وکیوم جای نشتی‌یابی را نمی‌گیرد و نباید برای سنجش آب‌بندی مدار به آن اکتفا کنید.

اگر کنجکاو هستید تا دلیل تخلیه هوا را بدانید؛ لازم است بگوییم که باقی‌ماندن هوا یا رطوبت در سیستم می‌تواند فشار کاری را مختل کند، میزان سرمایش را کاهش دهد و به روغن یا کمپرسور کولر آسیب برساند.

۴. تزریق مقدار مناسب مبرد

نوع مبرد باید دقیقا براساس اطلاعات درج‌شده روی پلاک دستگاه یا دستورالعمل سازنده انتخاب شود. مقدار موردنیاز نیز با توجه به وزن اعلام‌شده، طول لوله‌کشی و شرایط نصب تعیین می‌شود. شارژ وزنی با ترازوی دیجیتال، دقیق‌ترین روش برای شارژ مدار تخلیه‌شده است.

قبل از بررسی روش‌های شارژ گاز و در مرحله نحوه تشخیص کمبود گاز کولر گازی، لازم است با بررسی و تست آمپری آشنا شوید. در بررسی آمپری جریان مصرفی کمپرسور با آمپرمتر اندازه‌گیری و با مقدار درج‌شده روی پلاک دستگاه مقایسه می‌شود.

در روش با کمبود مبرد، آمپر را کاهش می‌دهد و اضافه‌شارژ می‌تواند آن را بالا ببرد، اما به یاد داشته باشید که این یک روش قطعی و مطمئن برای شارژ و بازیابی مبرد نیست و می‌بایست در کنار دو روش زیر انجام بگیرد. در واقع نوسان ولتاژ، دمای محیط، کثیفی کندانسور و ایراد کمپرسور نیز روی آمپر اثر می‌گذارند.

به همین دلیل در این روش را لازم است تا در کنار فشارسنجی، دماسنجی و اطلاعات فنی دستگاه به کار بگیرید. اگر آمپر غیرعادی مشاهده شد، افزودن گاز بدون نشت‌یابی و بررسی سایر عوامل تصمیم درستی نخواهد بود.

شارژ وزنی گاز کولر گازی با ترازو

در شارژ وزنی متخصص ابتدا نوع و مقدار مبرد موردنیاز دستگاه را از روی پلاک فنی بررسی می‌کند. سپس بعد از نشت‌یابی، انجام تعمیرات لازم و وکیوم کامل مدار، سیلندر روی ترازوی دیجیتال قرار می‌گیرد تا دقیقا به‌اندازه تعیین‌شده گاز تزریق شود.

این روش به‌ویژه زمانی که مدار کاملا تخلیه شده است، دقت بالایی دارد. البته اگر طول لوله‌کشی از مقدار استاندارد بیشتر باشد، میزان مبرد طبق دستورالعمل سازنده اصلاح می‌شود. شارژ وزنی از کمبود یا ورود بیش از حد گاز و فشار به کمپرسور جلوگیری می‌کند.

شارژ گاز با گیج مانوفیلد

در این روش متخصص گیج مانوفیلد را به شیر سرویس متصل می‌کند تا فشار کاری مدار را هنگام روشن بودن کولر بسنجد. عدد روی گیج به‌تنهایی کافی نیست؛ نوع مبرد، دمای محیط، دمای هوای ورودی و خروجی و وضعیت کمپرسور نیز باید بررسی شوند.

بنابراین اگر در جست‌وجوی نحوه تشخیص کمبود گاز کولر گازی هستید، پایین بودن فشار را نشانه قطعی ندانید؛ گرفتگی مدار یا ضعف کمپرسور هم می‌تواند نتیجه مشابهی ایجاد کند. تفسیر اشتباه فشار ممکن است به شارژ اضافی و افزایش هزینه تعمیر دستگاه شما منجر شود.

۵. کنترل عملکرد دستگاه پس از شارژ

در مرحله پنجم باید به این نکته اشاره کنیم که فرایند شارژ با بستن شیر کپسول تمام نمی‌شود. در واقع پس از شارژ گاز، می‌بایست مانند مراحلی که در نحوه تشخیص کمبود گاز کولر گازی عملیاتی می‌کردید؛ لازم است تا مجددا برای اطمینان از عملکرد کولر، بررسی‌های لازم را مطابق لیست زیر انجام دهید.

از کجا بفهمیم گاز کولر گازی بیش از حد است؟

زمانی که سرمای کولر کمتر می‌شود، معمولا اولین احتمال ما کمبود مبرد است؛ اما مقدار بیشتر گاز هم لزوما عملکرد دستگاه را بهتر نمی‌کند.

اضافه‌شارژ شدن مدار می‌تواند تعادل سیستم را برهم بزند و به قطعات اصلی فشار وارد کند. به همین دلیل در کنار یادگیری نحوه تشخیص کمبود گاز کولر گازی، بهتر است نشانه‌های زیاد بودن آن را هم بشناسید. با کمک جدول زیر نشانه‌های زیاد بودن گاز کولر گازی را نیز مورد بررسی قرار داده‌ایم.

نتیجه‌گیری

کمبود گاز کولر گازی می‌تواند نشانه های مختلفی مانند عدم سرمایش کافی، یخ‌زدگی لوله‌ها، افزایش مصرف برق و صدای غیرمعمول داشته باشد.

بنابراین برای اطمینان از عملکرد صحیح و خنکای مطبوع کولر گازی خود، به طور مرتب (معمولا سالی یکبار) نسبت به شارژ گاز آن توسط یک سرویسکار مجرب اقدام کنید تا نیازی به طی کردن مراحل مفصل در نحوه تشخیص کمبود گاز کولر گازی و شارژ مجدد آن نداشته باشید.

با این کار نه تنها از سرمایش دلچسب در تابستان لذت می‌برید، بلکه از استهلاک زودرس کولر گازی خود نیز جلوگیری خواهید کرد؛ اما قبل از هرچیز لازم است که نحوه تشخیص کمبود گاز کولر گازی را بدانید و علائم آن را بشناسید تا در مواقع ضروری، به موقع این عیب را برطرف کنید.

سوالات متداول