علت روشن نشدن ست کنترل چیست؟ + نحوه رفع مشکل

اگر در مورد استفاده از پمپ‌های آب آگاهی کافی ندارید، باید بدانید که پمپ آب همیشه کار نمی‌کند. در سیستم‌های پمپ آب هنگام باز یا بستن شیرآلات، ست کنترل، دستور شروع و توقف خودکار پمپ را می‌دهد. ست کنترل می‌تواند فشار و جریان آب را تا زمانی که شیر آب باز باشد، ثابت نگه دارد. پمپ برای پر کردن مخزن آب فعال می‌شود.

اما اگر شیر را باز می‌کنید و آب جریان ندارد یا فشار آب کم است، وقت آن رسیده که علت خرابی ست کنترل را بررسی کنید. این مقاله چک لیست تشخیصی از دلایل خرابی یا علت روشن نشدن ست کنترل پمپ آب را ارائه می‌دهد. اما قبل از بررسی علت خراب شدن ست کنترل بهتر است با عملکرد این قطعه در پمپ آب بیشتر آشنا شویم.

• روشن نشدن ست کنترل همیشه به معنی سوختن پمپ آب نیست و گاهی مشکل از کنترلر یا اتصالات آن است.
• صدای غیرعادی یا روشن و خاموش شدن مداوم پمپ می‌تواند اولین نشانه خرابی ست کنترل باشد.
• به یاد داشته باشید سرویس دوره‌ای و جلوگیری از ورود رسوب، عمر ست کنترل و پمپ آب را بیشتر می‌کند.

آشنایی با عملکرد این قطعه و علت روشن نشدن ست کنترل

اگر در جریان نیستید لازم است قبل از آشنایی شما با انواع علت روشن نشدن ست کنترل به عملکرد و مکانیزم کاری آن در سیستم آب‌رسانی اشاره داشته باشیم؛ اولین نکته در تشریح عملکرد این قطعه این است که ست‌کنترل‌ها وظیفه دارند تا به صورت هوشمند وضعیت فشار آب داخل لوله‌ها و جریان آن را مدیریت کنند.

شاید با این تعریف احساس کنید که ست کنترل‌ها همان کار فلوسوییچ را در سیستم انجام می‌دهند؛ اما لازم است بگوییم که تفاوت فلوسوییچ و ست کنترل در وظایف آن‌ها خود را نشان می‌دهد.

در واقع فلوسوییچ تنها وظیفه عبور آب را برعهده می‌گیرد با ملاک آن دبی یا جریان آب است. در حالی که نقش ست کنترل مدیریت هوشمند کنترل آب برای فعالیت بوده و با پارامترهایی مانند فشار و جریان آب سروکار دارد.

ست کنترل سیگنالی را ارسال می‌کند تا به پمپ بگوید چه زمانی روشن و چه زمانی خاموش شود. به همین دلیل از کار افتادن ست کنترل می‌تواند عملکرد پمپ آب را مختل کند. از این رو بررسی علت خرابی ست کنترل برای تضمین فشار آب منظم و ثابت امری ضروری است.

زمانی که پمپ کار می‌کند و مخزن پر می‌شود، ست کنترل سیگنالی را برای توقف ارسال می‌کند. همچنین زمانی که فشار کاهش داشته باشد، ست کنترل این سیگنال را می‌دهد که پمپ روشن شود؛ بنابراین عملکرد نادرست ست کنترل می‌تواند علت خاموش شدن پمپ آب باشد.

دلایل خرابی سوئیچ فشار یا ست کنترل پمپ آب

همان‌طور که گفتیم علت روشن نشدن ست کنترل را می‌توان به عنوان دلایلی به شمار آورد که مجر به از کار افتادگی سیستم آب‌رسانی و پمپ آب می‌شوند. در ادامه مواردی از رایج‌ترین مشکلاتی که برای سوئیچ فشار اتفاق میفتند را ذکر می‌کنیم. آگاهی از این مشکلات می‌تواند به شما در عیب‌ یابی ست کنترل پمپ آب و تعمیر پمپ کمک کند.

1. بالا بودن فشار در مدار آب

اگر با باز کردن شیر آب متوجه شدید پمپ روشن نمی‌شود نخستین موضوعی که لازم است بررسی کنید میزان افت فشار داخل مدار است. ست کنترل بر پایه کاهش فشار آب عمل می‌کند و زمانی فرمان استارت صادر می‌شود که فشار از محدوده تعریف‌شده پایین‌تر قرار بگیرد.

در صورتی که فشار همچنان بالا باقی بماند دستگاه نیازی به روشن کردن پمپ تشخیص نمی‌دهد. در بسیاری از ساختمان‌ها علت روشن نشدن ست کنترل به همین موضوع ارتباط دارد. بالا بودن فشار آب شهری یا باقی ماندن فشار ذخیره داخل لوله‌ها می‌توانند مانع فعال شدن ست کنترل شوند.

باقی ماندن فشار ذخیره در لوله‌ها

اگر سیستم لوله‌کشی ساختمان حجم زیادی داشته باشد فشار آب تا مدتی بعد از خاموش شدن پمپ داخل مدار حفظ می‌شود. در چنین شرایطی سنسور فشار افت محسوسی تشخیص نمی‌دهد و ست کنترل وارد مرحله استارت نخواهد شد.

زمانی که قصد دارید علت روشن نشدن ست کنترل را بررسی کنید لازم است فشار واقعی مدار را با گیج کنترل کنید تا مشخص شود آیا افت فشار به‌اندازه کافی رخ داده است یا خیر. این وضعیت در ساختمان‌هایی که منبع تحت فشار دارند بیشتر دیده می‌شود چون فشار ذخیره‌شده دیرتر کاهش پیدا می‌کند و فرمان روشن شدن با تاخیر صادر می‌شود.

بالا بودن فشار آب شهری

در بعضی از مناطق فشار آب شهری در ساعات مشخصی افزایش پیدا می‌کند و همین مسئله باعث می‌شود ست کنترل پمپ را روشن نکند. زمانی که فشار ورودی از محدوده استارت دستگاه بیشتر باشد برد الکترونیکی نیازی به فعال‌سازی پمپ تشخیص نمی‌دهد.

اگر هنگام بررسی علت روشن نشدن ست کنترل متوجه شدید فشار آب شهری همچنان بالا است احتمال زیادی وجود دارد که دستگاه عملکرد طبیعی داشته باشد. در این وضعیت بررسی فشار ورودی و تنظیم دقیق محدوده استارت اهمیت زیادی دارد چون اختلاف کم در تنظیمات می‌تواند روی عملکرد کلی سیستم تاثیر بگذارد.

2. خرابی سنسور فشار

سنسور فشار یکی از اصلی‌ترین قطعات کنترلی در ست کنترل به شمار می‌رود و وظیفه دارد افت فشار آب را تشخیص دهد. اگر این قطعه عملکرد دقیقی نداشته باشد دستگاه مصرف آب را تشخیص نمی‌دهد و پمپ روشن نخواهد شد.

در تعداد زیادی از مواقع علت روشن نشدن ست کنترل به خرابی همین سنسور ارتباط دارد. نفوذ رطوبت و تجمع رسوب از عواملی هستند که عملکرد این بخش را مختل می‌کنند. زمانی که اطلاعات اشتباه به برد الکترونیکی منتقل شود فرآیند استارت نیز متوقف خواهد شد.

اختلال الکترونیکی در سنسور

اگر نوسان برق یا رطوبت به مدار داخلی سنسور فشار آسیب وارد کند داده‌های اشتباه به برد دستگاه منتقل می‌شوند. در چنین شرایطی ست کنترل کاهش فشار آب را تشخیص نمی‌دهد و پمپ روشن نخواهد شد.

زمانی که قصد دارید علت روشن نشدن ست کنترل را بررسی کنید لازم است وضعیت سنسور از نظر ولتاژ خروجی و سلامت مدار داخلی ارزیابی شود. در بعضی از مدل‌ها خرابی سنسور با روشن شدن چراغ خطا همراه است اما در برخی دستگاه‌ها هیچ نشانه ظاهری دیده نمی‌شود و تشخیص ایراد تنها از طریق تست فنی انجام خواهد شد.

تجمع رسوب روی بخش سنجش فشار

اگر آب منطقه سختی بالایی داشته باشد رسوبات معدنی به‌مرور روی بخش حساس سنسور جمع می‌شوند و دقت تشخیص فشار کاهش پیدا می‌کند. در چنین شرایطی ست کنترل افت واقعی فشار را دریافت نمی‌کند و فرمان روشن شدن پمپ صادر نخواهد شد.

در تعداد زیادی از پروژه‌های تعمیراتی علت روشن نشدن ست کنترل به همین رسوب‌گرفتگی ارتباط دارد. شست‌وشوی منظم مسیر ورودی و نصب فیلتر مناسب می‌توانند از ایجاد این مشکل جلوگیری کنند و عملکرد سنسور را در وضعیت پایدار نگه دارند.

3. گیر کردن فلوسنسور

فلوسنسور در ست کنترل وظیفه تشخیص جریان واقعی آب را برعهده دارد. اگر این قطعه حرکت طبیعی نداشته باشد دستگاه تصور می‌کند مصرف آب در مدار وجود ندارد و به همین دلیل پمپ روشن نمی‌شود.

زمانی که علت روشن نشدن ست کنترل را بررسی می‌کنید لازم است وضعیت فلوسنسور نیز کنترل شود چون رسوب و ذرات معلق می‌توانند عملکرد این قطعه را مختل کنند. عملکرد صحیح فلوسنسور تاثیر مستقیمی بر سرعت واکنش سیستم در زمان باز شدن شیر آب دارد.

تجمع ذرات معلق در مسیر فلوسنسور

اگر ذرات معلق و رسوبات وارد محفظه فلوسنسور شوند حرکت قطعه داخلی محدود خواهد شد و فرآیند تشخیص جریان آب با خطا همراه می‌شود. در چنین شرایطی ست کنترل مصرف آب را تشخیص نمی‌دهد و فرمان استارت صادر نخواهد شد.

زمانی که با مشکل روشن نشدن پمپ روبه‌رو می‌شوید لازم است این بخش را نیز بررسی کنید چون در بسیاری از مواقع علت روشن نشدن ست کنترل به تجمع همین ذرات ارتباط دارد. نصب صافی مناسب در مسیر ورودی می‌تواند از ورود آلودگی‌ها جلوگیری کند و عملکرد سیستم را پایدار نگه دارد.

قفل شدن مکانیکی قطعه داخلی

فلوسنسور دارای بخش متحرکی است که با عبور جریان آب تغییر وضعیت می‌دهد. اگر این قطعه در اثر رسوب یا فرسودگی قفل شود اطلاعات جریان به برد منتقل نخواهد شد و دستگاه پمپ را روشن نمی‌کند.

در زمان بررسی علت روشن نشدن ست کنترل لازم است قطعه داخلی فلوسنسور از نظر حرکت آزادانه ارزیابی شود. در تعداد زیادی از موارد پاک‌سازی یا تعویض این قطعه مشکل سیستم را برطرف می‌کند و عملکرد پمپ به حالت طبیعی بازمی‌گردد.

4. آسیب دیدن رله داخلی

رله داخلی وظیفه انتقال فرمان روشن شدن از برد الکترونیکی به موتور پمپ را برعهده دارد. اگر این قطعه دچار خرابی شود برق لازم به موتور منتقل نخواهد شد و پمپ روشن نمی‌شود. در چنین شرایطی حتی اگر سنسور فشار و فلوسنسور عملکرد درستی داشته باشند باز هم سیستم واکنشی نشان نخواهد داد.

در تعداد زیادی از مواقع علت روشن نشدن ست کنترل به خرابی رله داخلی ارتباط دارد و همین مسئله فرآیند استارت را به‌طور کامل متوقف می‌کند.

سوختگی کنتاکت‌های رله

اگر کنتاکت‌های داخلی رله در اثر عبور جریان دچار سوختگی شوند انتقال برق به موتور پمپ به‌درستی انجام نخواهد شد. در چنین شرایطی برد دستگاه فرمان استارت صادر می‌کند اما موتور هیچ واکنشی نشان نمی‌دهد.

زمانی که قصد دارید علت روشن نشدن ست کنترل را به‌صورت تخصصی بررسی کنید لازم است وضعیت کنتاکت‌های رله نیز کنترل شود چون فرسودگی این بخش یکی از خرابی‌های رایج در سیستم‌های آب‌رسانی محسوب می‌شود.

گیر کردن بخش متحرک رله

در داخل رله بخشی متحرک برای برقراری اتصال الکتریکی قرار دارد. اگر این قسمت در اثر استهلاک یا رسوب حرکت طبیعی نداشته باشد برق به موتور منتقل نمی‌شود و پمپ روشن نخواهد شد.

در بعضی از مواقع این اختلال به‌صورت مقطعی ظاهر می‌شود و تشخیص علت روشن نشدن ست کنترل را دشوار می‌کند. بررسی تخصصی رله و تعویض قطعه معیوب می‌تواند عملکرد سیستم را دوباره پایدار کند.

5. رسوب گرفتن مسیر ورودی ست کنترل

اگر سختی آب منطقه بالا باشد به‌مرور رسوبات معدنی داخل مسیر ورودی ست کنترل جمع می‌شوند و عملکرد سنسورها را مختل می‌کنند. زمانی که فشار یا جریان واقعی آب به‌درستی به بخش کنترلی منتقل نشود دستگاه فرمان روشن شدن صادر نمی‌کند.

در بسیاری از ساختمان‌ها علت روشن نشدن ست کنترل به همین رسوب‌گرفتگی ارتباط دارد. سرویس دوره‌ای تجهیزات و پاک‌سازی مسیر ورودی نقش زیادی در جلوگیری از ایجاد این اختلال دارند.

کاهش دقت سنجش فشار

رسوبات موجود در مسیر ورودی انتقال صحیح فشار را مختل می‌کنند و همین مسئله باعث می‌شود برد الکترونیکی اطلاعات اشتباه دریافت کند. اگر فشار واقعی به‌درستی ثبت نشود ست کنترل واکنش مناسبی به مصرف آب نشان نخواهد داد و پمپ روشن نمی‌شود.

زمانی که قصد دارید علت روشن نشدن ست کنترل را بررسی کنید لازم است مسیر ورودی دستگاه نیز از نظر رسوب کنترل شود چون این اختلال به‌مرور دقت عملکرد سیستم را کاهش می‌دهد.

محدود شدن عبور جریان آب

اگر رسوبات داخل ورودی ست کنترل تجمع پیدا کنند قطر مفید مسیر آب کاهش پیدا می‌کند و فلوسنسور اطلاعات دقیقی دریافت نخواهد کرد. در چنین شرایطی برد دستگاه شرایط لازم برای استارت را تشخیص نمی‌دهد و پمپ خاموش باقی می‌ماند.

در تعداد زیادی از مواقع علت روشن نشدن ست کنترل به همین محدود شدن جریان آب ارتباط دارد. نصب فیلتر مناسب و سرویس منظم تجهیزات می‌توانند از ایجاد این مشکل جلوگیری کنند.

6. نصب اشتباه ست کنترل

اگر ست کنترل در محل نامناسب یا برخلاف جهت جریان آب نصب شود عملکرد سنسورها دچار اختلال خواهد شد و پمپ روشن نمی‌شود. در چنین شرایطی دستگاه اطلاعات دقیقی از فشار و جریان دریافت نمی‌کند و فرآیند استارت متوقف خواهد شد.

زمانی که علت روشن نشدن ست کنترل را بررسی می‌کنید لازم است نحوه نصب دستگاه نیز ارزیابی شود چون اشتباه در محل نصب یکی از دلایل رایج اختلال در عملکرد این تجهیزات به شمار می‌رود.

نصب بر خلاف جهت جریان آب

روی بدنه ست کنترل جهت صحیح عبور آب مشخص شده است و رعایت این موضوع در زمان نصب اهمیت زیادی دارد. اگر دستگاه برخلاف جهت جریان نصب شود سنسورها عملکرد درستی نخواهند داشت و فرمان روشن شدن پمپ صادر نمی‌شود.

زمانی که قصد دارید علت روشن نشدن ست کنترل را بررسی کنید لازم است جهت نصب را با فلش درج‌شده روی بدنه مقایسه کنید تا از صحت نصب مطمئن شوید.

انتخاب محل نامناسب برای نصب

اگر ست کنترل در فاصله نامناسب از پمپ یا در محل دارای لرزش شدید نصب شود اطلاعات فشار با خطا به برد منتقل خواهند شد. در چنین شرایطی واکنش سیستم دقت کافی نخواهد داشت و فرآیند استارت با اختلال همراه می‌شود.

در تعداد زیادی از پروژه‌ها علت روشن نشدن ست کنترل به انتخاب اشتباه محل نصب ارتباط داشته است. اجرای نصب اصولی در مسیر استاندارد لوله‌کشی می‌تواند پایداری عملکرد سیستم را تا حد زیادی افزایش دهد.

مطلب پیشنهادی: روش صحیح لوله کشی پمپ آب

کشف علت روشن نشدن ست کنترل را به متخصصان بسپارید

اگر اطلاعات بالا شما را به جایی نرساند، برای رفع علت روشن نشدن ست کنترل با یک فرد متخصص تماس بگیرید. مسائل باقیمانده مربوط به جنبه‌های الکتریکی و مکانیکی پمپ است که به ابزار و آموزش متخصص نیاز دارد.

فراموش نکنید که آچاره در این شرایط با هزاران نیروی متخصص و کاربلد در کنار شماست! متداول‌ترین خرابی قطعات که ممکن است با آن‌ها سروکار داشته باشید شامل این موارد هستند:

• رله‌های کنترل فشار گیر کرده است
• مشکل در کنتاکت‌های رله سوئیچ فشار
• موتور پمپ آسیب دیده یا سیم‌کشی فرسوده است
• پاره شدن کیسه دیافراگم

مطلب پیشنهادی: آموزش نصب منبع هوایی

نتیجه‌گیری

سوئیچ‌های فشار یا ست کنترل پمپ آب، دستگاه‌های الکترونیکی هستند که وظیفه راه‌اندازی و خاموش کردن خودکار پمپ بر اساس فشارهای تعیین‌شده را برعهده دارند. ست کنترل‌ها علاوه‌بر خودکارسازی پمپ‌ها، پمپ را از کارکرد خشک محافظت می‌کنند.

تنظیم ست کنترل آب در تامین فشار آبی کافی برای ساختمان نقش مهمی دارد. از این رو در این مقاله درباره چندین علت خرابی ست کنترل و علت روشن نشدن ست کنترل صحبت کردیم. البته در صورت نیاز شما می‌توانید از متخصصان حرفه‌ای آچاره در این زمینه کمک بگیرید.

سوالات متداول