نحوه لوله کشی مخزن آب در پشت بام بدون پمپ (در 4 مرحله)

کمبود آب و افت فشار آب یکی از مشکلات اساسی است که این روزها همه با آن مواجه هستند. یکی از روش‌های برطرف کردن مشکل افت فشار آب استفاده از پمپ است؛ اما استفاده از پمپ هم معایب خودش را دارد.

در صورتی که برق یا آب قطع شود، پمپ آب هم نمی‌تواند به شما کمکی کند. در این صورت یکی از روش‌هایی که می‌تواند مشکل را برطرف کند استفاده از مخزن و لوله کشی مخزن آب در پشت بام بدون پمپ است.

مقدمات لوله کشی مخزن آب در پشت بام بدون پمپ

استفاده از مخزن آب در پشت بام یکی از روش‌های قدیمی و مؤثر برای تأمین آب ساختمان است. زمانی که این نوع لوله‌کشی انجام می‌شود باید حداقل به اندازه 3 متر با اولین خروجی آب فاصله داشته باشد.

این روش آب ساختمان را بدون نیاز به پمپ تأمین می‌کند و آب از فشار مناسبی نیز برخوردار است در ادامه مواردی که باید برای لوله کشی مخزن آب در پشت بام بدون پمپ در نظر بگیرید، همراه یک‌دیگر بررسی خواهیم کرد.

1. بررسی امکان تأمین فشار آب با نیروی جاذبه

پیش از هر اقدام اختلاف ارتفاع مخزن با شیرها دوش و سایر نقاط مصرف را بررسی کنید زیرا فشار این سیستم از وزن ستون آب شکل می‌گیرد. هر متر ارتفاع نزدیک به ۰.۱ بار فشار ایجاد می‌کند.

پس مخزنی که سه متر بالاتر از دوش قرار دارد حدود ۰.۳ بار فشار اولیه خواهد داشت. در نحوه لوله کشی مخزن آب در پشت بام بدون پمپ کوتاه بودن مسیر قطر مناسب لوله و کاهش زانوها افت فشار را محدود می‌کند. پیش از اجرا فشار مورد نیاز تجهیزات را نیز بررسی کنید.

2. بررسی تحمل‌پذیری وزن مخزن آب

یکی از مهم‌ترین نکاتی که باید بررسی شود، بررسی تحمل وزن مخزن آب در پشت بام است. به طور کلی اگر ساختمان طبق استانداردها و ضوابط و به درستی ساخته شده باشد، تحمل کافی را در برابر وزن مخزن آب دارد.

در این حالت پشت بام در هر متر مربع قدرت تحمل 300 تا 500 کیلوگرم فشار را دارد. البته با روش‌هایی مثل شاسی کشی فلزی می‌توان فشار وارده به یک نقطه را پخش کرد.

ضمن اینکه محل نصب را نزدیک ستون دیوار باربر یا نقطه‌ای انتخاب کنید که مهندس سازه آن را تأیید کرده باشد. توزیع بار یکنواخت روی پایه یکپارچه خطر ترک نشست و آسیب به عایق سقف را کاهش می‌دهد. پیش از انتقال مخزن ظرفیت واقعی سقف و مسیر جابه‌جایی تجهیزات را ارزیابی کنید.

3. انتخاب محل نصب متناسب با سازه ساختمان

محل نصب مخزن را بر اساس مقاومت سازه دسترسی و فاصله تا رایزر انتخاب کنید. فضای خالی روی بام به تنهایی معیار مناسبی نیست زیرا مخزن برای بازدید شست‌وشو تعویض شناور و باز کردن درپوش به فضای کار نیاز دارد.

در نحوه لوله کشی مخزن آب در پشت بام بدون پمپ نزدیکی مخزن به مسیر عمودی ساختمان طول لوله و افت فشار را کم می‌کند. فاصله ایمن از دودکش کولر لبه بام و مسیر رفت‌وآمد را نیز رعایت کنید تا تعمیرات آینده بدون جابه‌جایی تجهیزات و ایجاد خطر انجام شود.

4. آماده‌سازی پایه‌ای کاملا تراز و یکپارچه برای مخزن

سطح زیر مخزن لازم است صاف تراز پیوسته و متناسب با ابعاد کف آن باشد. ناهمواری کوچک یا تکیه روی چند نقطه محدود بار را روی بخش کوچکی از بدنه متمرکز می‌کند و احتمال تغییر شکل ترک و نشتی را بالا می‌برد.

پیش از نصب سنگ نخاله برجستگی و شیب سطح را برطرف کنید. پایه فلزی استاندارد یا سکوی بتنی یکپارچه انتخاب مناسبی است مشروط بر آنکه مهار و تأیید سازه‌ای داشته باشد. پس از تراز کردن مخزن خروجی بدنه را تحت فشار قرار ندهید و اتصال انعطاف‌پذیر نصب کنید.

5. تعیین ارتفاع سکوی مخزن

بالا بردن مخزن فشار استاتیک را افزایش می‌دهد اما هر یک بار فشار به نزدیک ده متر اختلاف ارتفاع نیاز دارد و ساخت سکوی بسیار بلند روی بیشتر بام‌ها تصمیم ایمنی محسوب نمی‌شود.

در نحوه لوله کشی مخزن آب در پشت بام بدون پمپ ارتفاع سکو را همراه با مقاومت سقف مهاربندی باد دسترسی تعمیراتی و فاصله مخزن تا مصرف بررسی کنید. سکوی کوتاه و مقاوم همراه با مسیر خروجی کم‌پیچ انتخاب منطقی‌تری است. فشار را پس از محاسبه افت لوله بسنجید تا افزایش ارتفاع ایمنی ساختمان را تهدید نکند.

6. انتخاب ظرفیت مناسب مخزن

ظرفیت مخزن را با تعداد ساکنان الگوی مصرف مدت قطعی آب و توان باربری سقف هماهنگ کنید. مخزن کوچک ذخیره را زود تمام می‌کند و مخزن بزرگ وزن خرید و هزینه نصب را بالا می‌برد.

برای برآورد اولیه مصرف روزانه واحد را ثبت کنید سپس حجمی انتخاب کنید که نیاز دوره قطعی را پوشش دهد بدون آنکه بار اضافی به سازه وارد کند. استفاده از دو مخزن کوچک‌تر می‌تواند توزیع وزن و حمل را آسان‌تر کند اما اتصالات میان مخزن‌ها به طراحی متعادل نیاز دارد تا سطح آب هماهنگ بماند.

7. طراحی مسیر خروجی با حداقل افت فشار

در سیستم ثقلی هر متر لوله و هر اتصال بخشی از فشار موجود را مصرف می‌کند. قطر کم زانوهای پیاپی شیر نامناسب و مسیر افقی بلند جریان را ضعیف می‌کنند.

در نحوه لوله کشی مخزن آب در پشت بام بدون پمپ خروجی را کوتاه مستقیم و با قطر متناسب طراحی کنید. در واقع نقشه لوله کشی مخزن آب در پشت بام بدون پمپ طوری طراحی شود که لوله کشی آب مخزن جداگانه در نظر گرفته شود و در قسمت ورودی هر واحد یا هر طبقه به والو ورودی وصل شود.

زانوهای تند را کاهش دهید و برای تغییر جهت از اتصالات نرم‌تر استفاده کنید. قطر لوله لازم است بر پایه دبی مصرف هم‌زمان و طول مسیر تعیین شود نه بر اساس اندازه خروجی مخزن. اجرای مسیر مناسب جریان پایدار ایجاد می‌کند.

8. تعیین محل اتصال مخزن به شبکه داخلی ساختمان

پیش از اتصال مخزن مشخص کنید آب ذخیره قرار است کل ساختمان یک طبقه یا چند مصرف‌کننده محدود را تغذیه کند. این تصمیم محل ورود لوله به شبکه داخلی اندازه رایزر و آرایش شیرها را تعیین می‌کند.

اتصال اشتباه می‌تواند آب را به شاخه ناخواسته بفرستد یا امکان برگشت آب ذخیره به شبکه شهری را ایجاد کند. برای کنترل مسیر شیر یک‌طرفه شیر قطع و یک نقشه پیش از اجرا در نظر بگیرید. دسترسی به شیرها را باز نگه دارید تا عیب‌یابی تعمیر و جداسازی هر شاخه آسان باشد.

9. پیش‌بینی ورودی آب و انتخاب شناور مناسب

ورودی مخزن لازم است با فشار شبکه ظرفیت مخزن و دبی شناور هماهنگ باشد. شناور ضعیف دیر آب را قطع می‌کند و شناور نامتناسب می‌تواند سرریز یا پر نشدن کامل را رقم بزند.

در نحوه لوله کشی مخزن آب در پشت بام بدون پمپ محل ورود آب را جایی در نظر بگیرید که بازدید و تعویض شناور آسان باشد. نصب شیر قطع پیش از ورودی تعمیر را بدون تخلیه کامل سیستم ساده می‌کند. لوله ورودی را مهار کنید تا وزن و ضربه آب به بدنه یا اتصال شناور منتقل نشود.

10. نصب سرریز مستقل و قابل مشاهده

سرریز مسیر ایمنی مخزن است و در خرابی شناور آب اضافی را به محل امن هدایت می‌کند. قطر آن را کمتر از ورودی انتخاب نکنید زیرا در پرشدن سریع توان تخلیه کافی نخواهد داشت.

مسیر سرریز را مستقل بدون شیر و بدون اتصال به فاضلاب بسته اجرا کنید. خروجی را در نقطه‌ای قابل مشاهده قرار دهید تا چکه یا جریان آب خرابی شناور را نشان دهد. هدایت آب به ناودان یا کف‌شور از نفوذ به عایق سقف خرابی نما و آسیب به تجهیزات جلوگیری می‌کند و ایمنی را افزایش می‌دهد.

بیشتر بخوانید:  علت زرد شدن آب لوله کشی چیست؟ + 5 راهکار

نحوه لوله کشی مخزن آب در پشت بام بدون پمپ

همان‌طور که در بخش مقدمات لوله کشی مخزن آب در پشت بام، به یک سری از نکات مهم اشاره کردیم، لازم است مجددا یادآوری کنیم که انجام آن مقدمات اهمیت کم‌تری نسبت به مراحل عملیاتی لوله کشی مخزن آب در پشت بام نخواهند داشت. بنابراین پس از رعایت آن نکات، می‌توانید طبق این پروتکل پیش بروید.

مرحله اول؛ قرار دادن مخزن

با قرار دادن مخزن روی پشت بام، اولین کاری که لازم است انجام دهید؛ متصل کردن آب شهری به شناور است. توجه داشته باشید که پیش از این کار می‌بایست یک شیر قطع‌کن پیش از شناور قرار دهید تا در زمان سرویس، بتوانید جریان ورودی را مستقل ببندید.

به یاد داشته باشید که محل بسته شدن شناور باید چند سانتی‌متر پایین‌تر از دهانه سرریز تنظیم شود و لوله سرریز نیز باید مسیری مستقل، بدون شیر و با قطر کافی داشته باشد تا در صورت خرابی شناور، تمام دبی ورودی را تخلیه کند

مرحله دوم از لوله کشی مخزن آب در پشت بام بدون پمپ

اکنون نوبت اجرای خروجی است. در لوله کشی مخزن آب در پشت بام بدون پمپ، لوله خروجی باید از اتصال پایین مخزن آغاز شود و بلافاصله پس از آن یک شیر قطع‌کن قرار بگیرد.

در این مرحله لازم است وزن شیر و لوله را با بست و ساپورت مستقل مهار کنید؛ زیرا اتصال پلاستیکی مخزن نباید بار مکانیکی لوله‌کشی را تحمل کند. استفاده از یک رابط انعطاف‌پذیر نیز مانع انتقال لرزش، انبساط حرارتی و جابه‌جایی جزئی مخزن به محل اتصال می‌شود.

مرحله سوم لوله کشی مخزن آب در پشت بام بدون پمپ

از آن‌جا که در مقدمات لوله کشی مخزن آب در پشت بام بدون پمپ به این نکته اشاره داشتیم که مسیر خروجی را تا حد امکان کوتاه و مستقیم انتخاب کنید؛ در این مرحله به یاد داشته باشید که هر زانو، سه‌راهی، شیر و فیلتر مقداری از انرژی جریان را مصرف می‌کند و کاهش زودهنگام قطر لوله نیز سرعت آب و افت اصطکاکی را افزایش می‌دهد.

بنابراین قطر رایزر باید متناسب با طول مسیر و دبی هم‌زمان مصرف‌کننده‌ها انتخاب شود. استفاده از زانوهای ملایم به‌جای تغییر مسیرهای تند، به حفظ جریان کمک می‌کند.

برای جلوگیری از برگشت آب، جهت جریان شبکه شهری و مسیر مخزن باید با شیر یک‌طرفه یا سامانه مناسب کنترل شود. همچنین در پایین‌ترین بخش مخزن، یک مسیر تخلیه مستقل برای شست‌وشو و خروج رسوبات در نظر بگیرید.

مرحله چهارم لوله کشی مخزن آب در پشت بام بدون پمپ

در پایان، مخزن را یک‌باره پر نکنید. ابتدا تا یک‌سوم ظرفیت آبگیری کنید و اتصالات را از نظر نشتی، تغییر شکل و نشست پایه بررسی کنید.

سپس سطح آب را افزایش دهید، عملکرد شناور و سرریز را آزمایش کنید و دورترین شیر ساختمان را باز بگذارید. اندازه‌گیری فشار و دبی در همین نقطه مشخص می‌کند که سیستم ثقلی در شرایط واقعی، عملکرد قابل‌قبولی دارد یا خیر.

دیگر راه‌ها به جز لوله کشی مخزن آب در پشت بام بدون پمپ

اگرچه در این مطلب از مجله آچاره به لوله کشی مخزن آب در پشت بام بدون پمپ پرداختیم؛ اما لازم است بدانید دیگر فضاهای ساختمان نیز، امکان نصب انواع متفاوتی از مخزن آب را دارند که می‌توانید آن‌ها را جایگزین پشت‌بام کنید اما بهترین فضا برای راه‌اندازی این سیستم بدون پمپ، پشت بام منزل و ساختمان شماست.

برای مثال یکی از مشکلاتی که نصب مخزن در پارکینگ و استفاده از پمپ آب به همراه دارد این است که در زمان قطع شدن برق، مشکل بی‌آبی همچنان وجود دارد؛ اما زمانی که از سیستم لوله کشی مخزن آب در پشت بام بدون پمپ استفاده شود (با قطعی برق) آب بدون هیچ مشکلی از مخزن به سمت محل‌های مصرفی حرکت می‌کند. در جدول زیر به نحوه لوله کشی مخزن آب در هر فضا نیز اشاره کرده‌ایم.

در صورتی که به پمپ آب نیاز داشته باشیم، چه کنیم؟

بعضی از افراد در بازسازی مغازه، مطب، رستوران و … به نصب پمپ آب فکر می‌کنند تا فشار آب برای ساختمان بهتر شود. بعد از اجرای نحوه لوله کشی مخزن آب در پشت بام، می‌توانید برای افزایش فشار آب از پمپ استفاده کنید.

هنگام انتخاب پمپ، دبی مورد نیاز ساختمان، هد پمپ یا بیشترین ارتفاع انتقال آب، میزان صدای دستگاه و مصرف انرژی را بررسی کنید و به این نکته دقت داشته باشید که صدای پمپ آب در زمان فعالیت، آزاردهنده نباشد.

پمپ باید با تعداد واحدها، تعداد شیرهای مصرفی و اختلاف ارتفاع مخزن تا مصرف‌کننده هماهنگ باشد. اگر پس از نحوه لوله کشی مخزن آب در پشت بام بدون پمپ، تصمیم گرفتید تا پمپ آب را براساس ملاک‌ها گفته‌شده انتخاب کنید؛ لازم است به تهیه موارد زیر توجه داشته باشید.

نتیجه‌گیری

لوله کشی مخزن آب در پشت بام بدون پمپ، کار ساده ولی در عین حال هوشمندانه‌ای است. مهم‌ترین مزیت استفاده از این روش این است که حتی در زمان قطعی برق هم ساکنین ساختمان با مشکل بی آبی مواجه نمی‌شوند و این سیستم بدون نیاز به برق و پمپ آب به‌راحتی کار می‌کند.

یکی از نکاتی که باید در زمان استفاده از این روش در نظر گرفته شود این است که اگر در مناطق سردسیر از این سیستم استفاده می‌شود، باید در ماه‌های سرد سال، مخزن با استفاده از عایق پشم شیشه پوشانده شود تا از یخ زدن آب درون مخزن جلوگیری شود.

سوالات متداول